มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


หัวใจพระพุทธศาสนา...ปฏิจจสมุปบาท (๒)




หลักธรรมอันเป็นหัวใจพระพุทธศาสนา

ปฏิจจสมุปบาท

ตอนที่ผ่านมา


สิ่งต่างๆ ปรากฏในรูปของปฏิจจสมุปบาท


ถ้าเราพิจารณาด้วยดี จะเห็นว่าสิ่งต่างๆ ที่เราเห็น เราประสบสัมผัสนั้น ปรากฏในรูปของปฏิจจสมุปบาท กล่าวคือ อาศัยกันเกิดขึ้นทั้งสิ้น เป็นความจริงสัมพันธ์ที่เรียกว่า Relative Truth ตัวอย่างที่เห็นง่ายและใกล้ที่สุดก็คือ ร่างกายของเรา อวัยวะส่วนต่างๆ ของเราเกิดขึ้น ดำเนินไปและแตกดับอย่างปฏิจจสมุปบาท

เมื่อเราคลอดจากครรภ์มารดานั้น เรามีอวัยวะต่างๆ พร้อมอยู่แล้วคอยแต่การเจริญเติบโตเท่านั้น อวัยวะเหล่านั้นทำงานประสานกัน เมื่อส่วนสำคัญบางส่วน เช่น หัวใจ หรือมันสมองพิการ ความติดขัดไม่คล่องตัวก็เกิดขึ้นกับอวัยวะอื่นๆ ไปด้วย เช่น มือ เท้า การหายใจ เมื่อเลือดน้อยไปเลี้ยงสมองไม่พอ ทำให้มึนศีรษะ อ่อนเพลีย วิงเวียน ความจำเสื่อม เมื่อร่างกายถูกบาดแผลอย่างรุนแรงแม้ที่ส่วนใดส่วนหนึ่งของอวัยวะเช่น ที่เท้า อาจทำให้มีอาการไข้สูงเดือดร้อนไปทั้งร่าง เพียงแต่ได้ฟังเสียงอันจับใจ ถูกใจ หรือได้พบสิ่งของหรือบุคคลอันเป็นที่ปรารถนาก็ก่อให้เกิดปีติปราโมช ขนลุกไปทั้งตัว นี่คืออาการอันเป็นปฏิจจสมุปบาทของร่างกาย มันเกิดขึ้น ดำรงอยู่ เป็นไปและแตกดับอย่างชนิดที่อาศัยกันและกัน เป็นเหตุและเป็นผลของกันและกัน

เรือนหลังหนึ่งก็ปรากฏขึ้นอย่างปฏิจจสมุปบาท แม้แต่เรื่องฝนตก ฟ้าร้อง แผ่นดินไหว ภูเขาไฟระเบิด น้ำท่วม ตลอดถึงปรากฏการณ์ต่างๆ ในธรรมชาติ ก็ล้วนปรากฏขึ้นในลักษณะของปฏิจจสมุปบาททั้งสิ้น

รถยนต์คันหนึ่งก็ปรากฏขึ้นในรูปของปฏิจจสมุปบาทเช่นกัน การดำรงอยู่ของมัน การเคลื่อนไหว การหยุด ล้วนแต่มีกระบวนการเป็นปฏิจจสมุปบาททั้งสิ้น กล่าวคือ มันอาศัยกันเป็นเหตุเป็นผลของกันและกัน การทำงานของเครื่องยนต์เป็นความสัมพันธ์แบบปฏิจจสมุปบาทโดยแท้

สำนักงาน โรงเรียน บ้านเมือง ประเทศชาติ ตลอดถึงโลกล้วนแต่ทำงานเป็นปฏิจจสมุปบาททั้งสิ้น บุคคลแต่ละคนล้วนเป็นองค์หนึ่งของสำนักงาน หรือของโรงเรียน ผู้มีอำนาจสั่งการนั้นไม่ค่อยปรากฏตัวให้เห็น แต่มีบทบาทสำคัญในการเคลื่อนไหวของสำนักงานหรือสถาบันเป็นอย่างยิ่ง คนมีความรู้ในเรื่องนั้นๆ เท่านั้น จึงจะสามารถเข้าใจอย่างแจ่มแจ้ง

เพราะฉะนั้น ปฏิจจสมุปบาทจึงเป็นกฎครอบจักรวาล สมชื่อที่เรียกกันว่า Cosmic Law ดังกล่าวแล้ว

ที่กล่าวมาในข้อ ๒ นี้ เพื่อให้มองเห็นปฏิจจสมุปบาทของสิ่งต่างๆ ที่ปรากฏขึ้น ดำรงอยู่ เป็นไปและแตกดับ อย่างชนิดอาศัยกันและกัน (Dependent Origination)

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [17 พ.ย. 2553 , 07:07:01 น.] ( IP = 180.210.216.74 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ


  สลักธรรม 1


ปฏิจจสมุปบาทแจงโดยย่อมี ๒ สาย


เมื่อกล่าวโดยย่อ ปฏิจจสมุปบาทมี ๒ สาย คือ

๑. สายเกิด (ความเกิดขึ้นแห่งกองทุกข์) เรียก สมุทัยวาร

๒. สายดับ (ความดับไปแห่งกองทุกข์ทั้งมวล) เรียก นิโรธวาร

มีพระบาลีพุทธภาษิตโดยย่อดังนี้

สายเกิด อิมสฺมึ สติ อิทํ โหติ................. เมื่อสิ่งนี้มี สิ่งนี้จึงมี
อิมสฺสุปฺปาทา อิทํ อุปฺปชฺชติ................... เมื่อสิ่งนี้เกิดขึ้น สิ่งนี้จึงเกิดขึ้น


สายดับ อิสฺมึ อสติ อิทํ น โหติ................เมื่อสิ่งนี้ไม่มี สิ่งนี้ก็ไม่มี
อิมสฺส นิโรธา อิทํ นิรุชฺฌติ......................เมื่อสิ่งนี้ดับ สิ่งนี้ก็ดับ


อีกอย่างหนึ่ง ทางเรียกสายเกิดว่า มิจฉาปฏิปทา (ทางผิด หรือ การปฏิบัติผิด) เรียกสายดับว่า สัมมาปฏิปทา (ทางถูก หรือการปฏิบัติชอบ) มีพระบาลีแสดงดังนี้

“ภิกษุทั้งหลาย เราจะแสดงมิจฉาปฏิปทา และสัมมาปฏิปทาแก่เธอทั้งหลาย ขอจงตั้งใจฟัง...เพราะอวิชชาเป็นปัจจัย สังขารจึงมีเพราะสังขารเป็นปัจจัย วิญญาณจึงมี ฯลฯ กองทุกข์ทั้งมวลเกิดขึ้น ด้วยอาการอย่างนี้ นี่แหละเราเรียกว่า มิจฉาปฏิปทา”

“ภิกษุทั้งหลาย เพราะอวิชชาดับ สังขารจึงดับ เพราะสังขารดับ วิญญาณจึงดับ ฯลฯ กองทุกข์ทั้งมวลดับลงด้วยอาการอย่างนี้ นี่แหละเราเรียกว่า สัมมาปฏิปทา”

โปรดติดตามตอนต่อไป


โดย พี่เณร...นำมาฝาก [17 พ.ย. 2553 , 07:09:45 น.] ( IP = 180.210.216.74 : : )


  สลักธรรม 2


มาศึกษาหัวใจพระพุทธศาสนาต่อค่ะ

กราบขอบพระคุณและอนุโมทนาในกุศลอาจิณณกรรมด้วยค่ะ

โดย พี่ดา [17 พ.ย. 2553 , 10:47:49 น.] ( IP = 124.121.174.104 : : )


  สลักธรรม 3

โดย น้องกิ๊ฟ [17 พ.ย. 2553 , 11:44:35 น.] ( IP = 125.27.175.225 : : )


  สลักธรรม 4



กราบขอบพระคุณ พี่เณร มากค่ะ

โดย วยุรี [18 พ.ย. 2553 , 13:52:32 น.] ( IP = 61.90.77.188 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org