เพื่อความสุขใจ (๘)

---

เพื่อความสุขใจ ตอนที่ผ่านมา ๙. ตระหนักแน่ว่าสิ่งทั้งปวงเป็นไปตามเหตุปัจจัย ขอให้สำนึกรู้ ตระหนัก แน่ใจ ตกลงใจได้ว่าสิ่งทั้งหลายทั้งปวง เป็นไปตามเหตุปัจจัย (ยถาปจฺจยํ ปวตฺตนฺติ) เราเลือกเอาไม่ได้ตามใจชอบ มีเหตุปัจจัยอย่างไรมันย่อมเป็นไปอย่างนั้น เมื่อมีเหตุปัจจัยให้สุข ความสุขก็เกิดขึ้น มีเหตุปัจจัยให้ทุกข์ ความทุกข์ก็เกิดขึ้น มีเหตุปัจจัยให้เจริญ ก็เจริญ สิ่งทั้งหลายทั้งปวงเป็นสังขตธรรม (มีปัจจัยปรุง) ไม่เป็นอิสระด้วยตนเอง ต้องขึ้นอยู่กับเหตุปัจจัยและเงื่อนไขมากมาย ไม่เป็นไปตามความปรารถนาหรือความต้องการของผู้ใด ถ้าทุกอย่างเป็นไปตามความปรารถนาของบุคคลแล้ว ใครเล่าจะจน ใครเล่าจะมี โรคภัยไข้เจ็บ ใครเล่าจะไม่สวย และใครเล่าจะต้องทุกข์ เพราะทุกคนปรารถนาความมั่งมี สุขภาพสมบูรณ์ ความสวยงามและความสุข แต่เพราะเหตุที่สิ่งทั้งหลายเป็นไปตามเหตุปัจจัย เราจึงปรารถนาเอาไม่ได้ว่าจงเป็นอย่างนี้เถิด อย่าเป็นอย่างนั้นเลย ที่เป็นไปตามความปรารถนาได้บ้าง เช่น เราปรารถนาจะลุกขึ้นเดินก็เดินไปได้นั้นก็เพราะเหตุปัจจัยมันพร้อมอยู่ พอขาดเหตุปัจจัยก็เดินไม่ได้ เช่น คนป่วยบางคนปรารถนาจะลุกนั่งก็ยังไม่ไหวอย่าว่าแต่จะเดินเลย ความตระหนักแน่ใจลงไป มีมนสิการอันแยบยลว่าสิ่งทั้งหลายทั้งปวงเป็นไปตามเหตุปัจจัย แล้วปล่อยวางความยึดมั่นเสีย นับเป็นยาอันประเสริฐสำหรับบำบัดความทุกข์ร้อนใจ และเป็นที่พักพิงอันประเสริฐของใจ สมดังที่พระพุทธองค์ตรัสว่า “อกิญฺจนํ อนาทานํ เอตํ ทีปํ อนาปรํ” แปลว่า “ความไม่กังวล ความไม่ยึดมั่น นั่นแหละคือที่พึ่งอันประเสริฐของบุคคลหาใช่สิ่งอื่นไม่”

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [22 ธ.ค. 2553 , 07:54:18 น.] ( IP = 182.232.226.7 : : )

สลักธรรม 1 ๑๐. ความเป็นผู้มีเหตุผล คุณธรรมข้อนี้ช่วยให้จิตใจสงบระงับได้มาก เพราะปลงใจได้ว่าผลย่อมตามเหตุมาหรือเหตุก่อให้เกิดผล ผลดีหรือผลร้ายที่เราได้รับนั้นย่อมเนื่องมาจากเหตุ เหตุดีก่อให้เกิดผลดี เหตุชั่วก่อให้เกิดผลร้าย และเหตุนั้นๆ เราเป็นผู้ทำเอง อย่างน้อยที่สุดส่วนใหญ่เราเป็นผู้ทำ แม้คนอื่นสิ่งอื่นจะทำให้บ้างก็ไม่มากเท่าเราทำเอง เมื่อได้รับผลดี คนทั้งหลายก็มักรีบรับทีเดียวว่าตนเป็นผู้ทำเหตุดีไว้เอง แต่พอได้รับผลร้ายทำไมไม่ค่อยยอมรับกัน มักปัดไปให้สิ่งอื่นๆ คนอื่นๆ ที่ไม่ใช่ตนเองเป็นผู้ทำ คนมีเหตุผลย่อมมีใจหนักแน่นพอที่จะยอมรับทั้งผลดีและผลร้าย การยอมรับนั่นเองจะเป็นกุญแจดอกสำคัญ ไขไปสู่การแก้ปัญหาบางอย่างที่แก้ได้ยากถ้าไม่ยอมรับความจริง นอกจากนี้ คนมีเหตุผลย่อมมองเหตุผลโดยรอบด้าน ไม่เพียงแต่เหตุผลแคบๆ ส่วนตัว แต่ย่อมมองเหตุผลของคนอื่นด้วย ยอมรับความจำเป็นของผู้อื่นที่เขาต้องทำตามความจำเป็นของเขา ถ้าเราอยู่ในฐานะอย่างเขา เราอาจจะทำอย่างเขาก็ได้ แต่ละคนมีความจำเป็นในชีวิตไม่เหมือนกัน และคนทั้งหลายก็มักจะยอมแพ้แก่ความจำเป็น ความจำเป็นมันบีบให้จำต้องทำอย่างนั้น เพื่อแก้ไขปัญหาหรือหาทางออกไปพลางก่อน แต่ผู้มีเหตุผลก็ย่อมไม่อ้างเอาความจำเป็นมาทำสิ่งที่ไร้เหตุผล หรือมีเหตุผลไม่สมควรไม่เพียงพอ ถ้าจะอ้างความจำเป็นแล้วทำชั่ว ใครๆ ก็อ้างได้ทุกครั้งไปและทุกเรื่องไป ความเป็นผู้มีเหตุผลเป็นที่ต้องการของคนทั้งหลาย เราจะเห็นได้จากตัวอย่างมากหลาย ที่คนทุกคนต้องการเหตุผล แสวงหาเหตุผล เมื่อมีเรื่องน่าพิศวงหรือลึกลับซับซ้อน คนยิ่งต้องการรู้เหตุผลมากขึ้น แต่เหตุผลไม่ใช่สิ่งที่จะเข้าใจได้โดยง่าย เพราะเหตุผลเป็นเรื่องลี้ลับซับซ้อน การเห็นเหตุแล้วคะเนถึงผลก็ดี การเห็นผลแล้วสาวไปหาเหตุก็ดี เป็นเรื่องผิดพลาดได้เสมอ น้อยครั้งเหลือเกินที่เราจะคาดการณ์ได้แม่นยำ เพราะระหว่างที่ผลจะเกิดขึ้นเพราะอาศัยเหตุนั้น มีตัวแปรมากมายแทรกแซงเข้ามาทำให้ผลที่มุ่งหวังเปลี่ยนไป ถ้าไม่มีตัวแปรผลอาจจะตรงตามเหตุ ตัวอย่างเช่น เราเห็นนักเรียนคนหนึ่งสติปัญญาดีความประพฤติเรียบร้อย ทำข้อสอบในระหว่างเทอมได้ดีเสมอ สุขภาพอนามัยก็ดี นี่คือเหตุ อาศัยเหตุนี้เราคาดหมายผลได้ว่า เด็กคนนี้จะต้องสอบได้คะแนนดีในตอนปลายเทอม แต่พอสอบเข้าจริงปรากฏว่าเด็กคนนี้สอบได้คะแนนน้อยเกินไปจนเกือบตก ที่เป็นดังนี้ สืบได้ว่าก่อนสอบจริงและเวลากำลังสอบ เด็กคนนี้ไม่สบายทั้งทางกายและทางใจ มีเรื่องวิตกกังวลมากเกี่ยวกับสภาพในครอบครัว นี้คือตัวแปรอย่างหนึ่งที่ทำให้ผลที่เราคาดไว้เปลี่ยนแปลง ยังมีตัวอย่างอื่นๆ อีกมาก ขอยกมาเพียงตัวอย่างเดียว

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [22 ธ.ค. 2553 , 07:55:43 น.] ( IP = 182.232.226.7 : : )

สลักธรรม 2 การฝึกฝนตนให้คนมีเหตุผลนั้น มีหลักสำคัญอยู่หลายประการ เช่น - หัดวิเคราะห์เรื่องต่างๆ ที่ได้เรียนรู้ได้ยินได้ฟังมา วิเคราะห์เพื่อให้ได้เหตุผลของเรื่องนั้นๆ อาจเป็นการหัดคิดเล่นๆ ก็ได้ - ทำใจให้ตรง คือเว้นอคติ ๔ เสีย ไม่ลำเอียงเพราะรัก ชัง หลง หรือกลัว - ควรสนใจเรื่องราวต่างๆ ที่เกิดขึ้น คือศึกษาเหตุผลจากเหตุการณ์ให้มาก ทั้งที่เกิดขึ้นแก่ตนเองและเกิดขึ้นแก่ผู้อื่น โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [22 ธ.ค. 2553 , 07:56:57 น.] ( IP = 182.232.226.7 : : )

สลักธรรม 3 มารับวิธีการที่ช่วยให้มีความสุขใจค่ะ กราบขอบพระคุณและอนุโมทนาค่ะ

โดย พี่ดา [22 ธ.ค. 2553 , 09:27:27 น.] ( IP = 124.121.176.35 : : )

สลักธรรม 4

โดย น้องกิ๊ฟ [22 ธ.ค. 2553 , 11:58:30 น.] ( IP = 180.180.112.142 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด