แด่...คุณครูด้วยดวงใจ (ตอน ๑)

---

แด่...คุณครูด้วยดวงใจ ธรรมะปฏิสันถาร พระราชวิจิตรปฏิภาณ วัดสุทัศนเทพวราราม กทม โรงเรียนวัดไชยภูมิ(ไชยภูมิวิทยาคาร) ตำบลชายนา อำเภอเสนา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นโรงเรียนประชาบาล ขณะนั้น (พ.ศ. 2507) มีครูใหญ่ชื่อ คุณครูสงัด กิจพิทักษ์ มีครูก้อนทอง กิจพิทักษ์, ครูสำอางค์ ต่อมาก็มี ครูชูชีพ วุฒิชัย, ครูยุพา ใจเสือ ฯลฯ โรงเรียนวัดไชยภูมิอยู่คนละฟากคลองกับวัดไชยภูมิ บ้านครูสงัด ครูก้อนทอง กิจพิทักษ์ อยู่ฝั่งเดียวกับวัด แต่เลยเหนือวัดขึ้นไป เรียกว่าสายเหนือ ตอนเมื่ออายุได้ 6 ขวบ ได้เข้าเป็นเด็กวัดไชยภูมิ เนื่องจากทางบ้านยากจน น้าชายบวชเณรก็เลยย้ายจากอีกวัดหนึ่งมาอยู่กับเณร น้าชายซึ่งเป็นลูกของลุง มาอยู่วัดนี้กัน 2 คน กับพี่ชายที่ชื่อปิ่น ส่วนตัวเองชื่อแดง ครั้นน้าชายสึกแล้วก็ได้อยู่กับหลวงปู่เป้า จิตฺตปาโล ซึ่งเป็นเจ้าอาวาส ปี 2506 นั้น พี่ชายเรียนหนังสือแล้ว แต่ก็เกินเกณฑ์ไป 4 ปี เรียนที่ศาลาวัดกับที่โรงเรียน ทุกเช้าจะเห็นคุณครูสงัด คุณครูก้อนทองเดินไปโรงเรียนแต่เช้า ภาพที่ติดตาก็คือ คุณครูสงัดเดินสง่างามมาก บุคลิกภูมิฐาน รวมทั้งน่าเคารพ น่าเกรงขาม ส่วนครูก้อนทองใส่รองเท้าส้นสูงท่าทางท่านเป็นกุลสตรีร้อยเปอร์เซ็นต์ นักเรียนเดินผ่านครูต่างก็วางกระเป๋า นักเรียนชายคำนับ ส่วนนักเรียนหญิงไหว้ถอนสายบัว เป็นภาพที่เห็นแล้วยังติดตาจนทุกวันนี้ ตอนสายๆ หลังจากที่ถวายอาหารพระแล้ว ก็จะเดินข้ามสะพานไปโรงเรียน ไปด้อมๆ มองๆ พอเห็นครูใหญ่ดุ บางทีเห็นมีไม้เรียวติดมือมาด้วย แต่ก็ไม่เห็นครูใหญ่ว่าอะไร จนวันหนึ่งครูก้อนทองบอกว่า... “นี่ นายแดง ถ้าเธอจะเข้ามาดูก็ให้เข้ามานั่งในห้องได้”... จึงได้มีโอกาสนั่งในห้องเรียน ซึ่งตอนนั้นไม่มีเสื้อใส่ มีกางเกงตูดปะด้วยผ้าถุงแม่ใช้เชือกกล้วยคาดพุงหรือขมวดเหน็บนั่งกับพื้น เพราะเด็ก ป.1 กับ ป.2 นั่งเรียนกับพื้น มีโต๊ะเขียนหนังสือระดับอก นั่งได้ 2 คน นั่งมองครูก้อนทองสอนเด็ก ครั้นใกล้เวลาพระฉันเพล ก็รีบวิ่งข้ามสะพานไปจัดอาหารถวายพระตอนบ่าย ก็ข้ามไปนั่งดู นอกจากครูก้อนทองจะสอนหนังสือแล้ว ครูยังมีหน้าที่อีกหลายอย่าง คือใช้ไม้ปั่นสำลีเช็ดหูเด็กที่หูเป็นน้ำหนวก มีน้ำหนองสีเหลืองเขียวไหลออกจากหู เพราะเด็กเล่นน้ำแล้วน้ำค้างหูเป็นน้ำหนวก นอกจากนั้นก็คอยนำน้ำมันที่ผสมเส้นยาสูบขยี้หัวเด็กที่เป็นเหา แล้วใช้หวีเสนียดสางหัว อีกทั้งยังต้องบังคับให้เด็กเช็ดขี้มูกซึ่งมีสีเหลืองบ้าง เขียวบ้าง แต่ครูก็ไม่รังเกียจ บางวันเห็นครูก้อนทองใช้เข็มบ่งหนองที่เด็กถูกหนามตำ คัดน้ำหนองออกแล้วก็ใส่ยาเหลือง

โดย พระราชวิจิตรปฏิภาณ [15 ม.ค. 2554 , 21:46:34 น.] ( IP = 180.210.216.74 : : )

สลักธรรม 1 วันหนึ่งครูก้อนทองถามว่า... “นี่ นายแดง เธออายุเท่าไหร่แล้ว”... จึงตอบครูไปว่า “ผมเกิดปีระกาครับ (2500)” ครูจึงพูดว่า... “อ้าว ปีหน้าเธอก็ได้เกณฑ์เข้าโรงเรียน พ่อแม่อยู่ไหน ไปบอกให้มาสมัครเรียนเดือนสี่นะ” ...ครั้นถึงเวลานั้นจริงๆ ก็ได้หลวงปู่ซื้อเสื้อผ้า กระดานชนวน ดินสอหิน พร้อมกับย่ามพระเก่าๆ 1 ใบ ใส่กระดานชนวนไปเรียน ครูถามว่าทำไมพ่อแม่ไม่มา ก็ไม่รู้จะตอบอย่างไร กลัวไม่ได้เรียนก็เลยร้องไห้ แต่ครูก้อนทองก็อนุญาตให้เรียน ปัญหาต่อมาก็คือไม่มีใบเกิด ได้ยินครูก้อนทองคุยกับครูใหญ่ว่า คงต้องสมมติให้แล้วล่ะ ไม่เช่นนั้นก็คงไม่ได้เรียน จึงสมมติให้เกิดวันที่ 8 ตุลาคม 2500 ด้วยความที่ไม่รู้ชื่อจริงว่าพ่อแม่ตั้งชื่อว่า “สุนทร” คงเรียกกันว่า “ไอ้แดง” ครูก้อนทองบอกว่าชื่อแดงนั้นสั้นไป เนื่องจากนั่งคู่กับเด็กชายประวิตร ครูก้อนทองจึงเติมชื่อให้ว่า “เด็กชายประแดง ฤกษ์เกษตร” ชื่อนี้ติดมาจนถึงเป็นสามเณร สอบได้นักธรรมชั้นตรี ก็ยังชื่อ “ประแดง” นั่นเอง โตขึ้นมาก็ถูกเขาล้อบ้าง อายผู้หญิงบ้าง แต่นี่เป็นชื่อที่ครูก้อนทองตั้งให้ อยู่โรงเรียนกับพี่ชาย (พระครูปิยธรรมโฆสิต) เจ้าอาวาสวัดไชยภูมิ) เรียนชั้นเดียวกัน ทั้งที่อายุห่างกัน 5 ปี ระยะเวลา 4 ปีที่เรียนหนังสือ ครูก้อนทองคงสงสาร เอาเสื้อผ้าของลูกชายคนกลางให้ใส่ พอที่ไปโรงเรียนได้บ้าง พอครูชูชีพ วุฒิวัยย้ายเข้ามาสอน เดิมก็นอนโรงเรียน ต่อมาครูใหญ่ให้ไปอยู่บ้านข้างบ้านครูใหญ่ ซึ่งเป็นบ้านสังกะสีทั้งหลัง ความที่นอนกับครูก็เลยต้องไปนอนเป็นเพื่อนครูชูชีพในวันโกน วันพระเช้าก็รีบกลับวัด ตอนนอนกับครูชูชีพ ครูก็ให้อ่านหนังสือพระอภัยมณีคำกลอนทุกวันก่อนนอนก็เลยติดกลอนนั้นมา

โดย พระราชวิจิตรปฏิภาณ [15 ม.ค. 2554 , 21:50:47 น.] ( IP = 180.210.216.74 : : )

สลักธรรม 2 สำหรับครูใหญ่แล้ว ท่านก็ออกจะเมตตาอยู่มาก ที่ให้ดูโทรทัศน์ที่บ้านท่านได้ โดยที่ลูกๆ ของท่านก็ไม่รังเกียจ ทั้งที่ตอนนั้นบางฤดูทั้งมือทั้งตัวก็เป็นหิด หัวก็เป็นชันนะตุ บางวันต้องใช้ผ้าเหลืองพระพันมือ เพราะมือเน่าไปหมด แต่ครูใหญ่ ครูก้อนทอง ก็ไม่ว่าอะไร มีอะไรก็ส่งให้ กินบ้างตามที่ให้ลูกๆ ของท่านได้กิน ครูใหญ่มีห้องพระที่สะอาดมาก สวดมนต์ไหว้พระอย่างเคร่งครัด ชอบสะสมพระเครื่อง ไม่ดื่มเหล้า ไม่มั่วสุม ท่านวางตัวเป็นที่น่านับถือเคารพยำเกรง สำหรับนักเรียนแล้ว ท่านถือเวลาเป็นเรื่องใหญ่ ดังนั้น ทุกเช้าก็จะเห็นครูใหญ่ทำโทษนักเรียนด้วยการหวดก้นทุกวัน สำหรับเด็กวัดนั้นจะโดนตรีมากกว่าคนอื่น เพราะบางวันพระไปฉันเช้าตามบ้านงาน กลับมาแล้วก็ไปโรงเรียน ถ้าพระไม่ไปด้วยก็ต้องโดน 3 ที อันเป็นมาตรฐานของการลงโทษ แต่ที่ทรมานที่สุดคือ ครูใหญ่ให้เลือกเอาว่าจะโดนตี 3 ที หรือกินบอระเพ็ด 3 ดุ้น ส่วนใหญ่นักเรียนก็ยินดีให้ตี เพราะบอระเพ็ดมันขมสุดๆ จะอ๊วกแตกกันเป็นแถว นักเรียนจึงทั้งรักและยำเกรงครูใหญ่ รวมทั้งผู้ปกครองด้วย ครูใหญ่จะมีบุคลิกพิเศษ เวลานั่งเก้าอี้ท่านชอบเขย่าขา เป็นความโก้ที่ทุกคนเห็นและกลายเป็นสิ่งที่ได้รับการถ่ายทอดมาจนถึงปัจจุบัน เช่นเวลาออกโทรทัศน์ คิดอะไรไม่ออกก็เขย่าขา แล้วก็คิดออก นี่เป็นสมบัติของครูใหญ่ที่มอบให้เป็นมรดก

โดย พระราชวิจิตรปฏิภาณ [15 ม.ค. 2554 , 21:51:59 น.] ( IP = 180.210.216.74 : : )

สลักธรรม 3 ครูใหญ่ชอบให้เด็กท่องสูตรคูณ ท่องอาขยาน ท่องคำกลอน มีการประกวด มีรางวัลเป็นดินสอ ที่สำคัญ ครูใหญ่มักให้เด็กร้องเพลงประกวดหน้าห้อง โดยยืนบนโต๊ะ ข้าพเจ้าเองก็เป็นนักร้องประกวด เพลงที่ข้าพเจ้าชนะคือเพลง พี่เกี้ยวไม่เป็น ของ ไวพจน์ เพชรสุพรรณ ครูใหญ่ สอนเด็กรำวงมาตรฐาน ครูใหญ่รำสวยมาก รำได้ทุกเพลง รวมทั้งเพลงลอยกระทง ข้าพเจ้าได้รับคะแนนเต็มทุกครั้งทุกเพลง เดี๋ยวนี้พอได้ยินเพลงรำวงมาตรฐาน ก็จะเห็นภาพครูใหญ่รำเป็นตัวอย่างให้เด็กดู จึงไม่มีวันที่จะลืมท่ารำนั้น เพราะยังเห็นภาพครูใหญ่อย่างแจ่มชัด ครูใหญ่แต่งตัวด้วยชุดสีกากี น่าเคารพ ยิ่งบางวันประดับยศด้วยยิ่งดูน่ากราบไหว้ และทุกสัปดาห์จะมีการสอนวิชาลูกเสือ วันนั้นข้าพเจ้าจะชอบดูครูใหญ่ใส่ชุดลูกเสือ มีทั้งผ้าพันคอ พู่ห้อยเชือกที่ต้องใช้ในวิชาลูกเสือซึ่งห้อยไว้ข้างเอว เข็มขัดครูใหญ่สวยมาก รองเท้าก็ดูดี ครูใหญ่มีเรื่องต้องลาออกเกี่ยวกับการแต่งตั้งเจ้าอาวาสซึ่งเป็นเรื่องที่ข้าพเจ้าทราบอยู่ในเหตุการณ์ทุกอย่าง และเป็นความขมขื่นที่สุด จนกระทั่งทุกวันนี้ เป็นเหตุให้ไม่กล้าคุยกับครูใหญ่ ต้องหลบลี้หนีหน้า ตอนนั้นข้าพเจ้าก็อายุ 12 ปี ซึ่งเป็นสามเณรแล้ว ต่อมาก็ไปเรียนต่างวัด จนถึงเป็นมหาเปรียญเป็นนักเทศน์ กลับบ้านกลับวัดเจอครูที่จะถามด้วยความเป็นห่วง แต่สำหรับครูก้อนทองแล้วทุกครั้งที่เห็นข้าพเจ้าเทศน์ ได้ทราบว่าท่านมีความภูมิใจ และทุกครั้งที่ไปเทศน์ ที่วัดบ้านเกิดเจอกันทีไรท่านจะต้องไห้ทุกทีท่านคงรู้ว่าข้าพเจ้านี้คือผลงานที่ท่านได้ทุ่มเทมา ไม่เสียทีที่ท่านสมมติวัน เดือนเกิดให้ ซึ่งเป็นเท็จต่อราชการ และท่านคงมีจิตวิญญาณความเป็นครูที่เห็นลูกศิษย์ก้าวหน้า ครูก็อิ่มใจ ตอนหลังครูย้ายไปอยู่จังหวัดฉะเชิงเทรา ไม่ได้พบกันเลย แต่ก็ได้ถามข่าวจากลูกเขยของท่าน และฝากของคำนับครูบ้างเป็นบางครั้ง วันที่ 13 สิงหาคม 2549 ครูใหญ่ได้ถึงแก่กรรมด้วยชราภาพ ด้วยสิริรวมอายุ 84 ปี รับพระราชทานเพลิงศพ วันเสาร์ที่ 19 สิงหาคม 2549 ขอประมวลกุศลอุทิศบูชาพระคุณครูใหญ่ คุณครูสงัด กิจพิทักษ์ พร้อมทั้งหนังสือเล่มนี้ ขอให้รู้ว่าถ้าไม่มีคุณครูทั้งสองท่าน ก็ไม่มีข้าพเจ้าในวันนี้ความดีที่ใครๆ ได้รับและชื่นชมนั้น เป็นเพราะคุณครูทั้งสองที่เปิดโอกาสให้ได้เข้าเรียน ครูทำดินให้เป็นดาวได้ ครูทำควายให้เป็นคน ข้าพเจ้าเป็นทั้งดินที่ต่ำสุด และเป็นควายป่าที่โง่สุดที่ครูทั้งปั้นและถอดเขาออก

โดย พระราชวิจิตรปฏิภาณ [15 ม.ค. 2554 , 21:59:04 น.] ( IP = 180.210.216.74 : : )

สลักธรรม 4 อ่านแล้วก็รู้สึกตื้นตันใจมากเลยค่ะกับความรู้สึกของท่านเจ้าคุณฯที่มีคามกตัญญูอย่างลึกซึ้องต่อ "ครู"ในชีวิตประถมวัย แล้วก็ตลกดีด้วยกับชื่อ ดช.ประแดง สามเณรประแดง และพระประแดง

โดย น้องกิ๊ฟ [17 ม.ค. 2554 , 11:01:07 น.] ( IP = 125.27.183.61 : : )

สลักธรรม 5 กราบอนุโมทนาค่ะ

โดย พี่ดา [19 ม.ค. 2554 , 10:25:15 น.] ( IP = 124.121.177.209 : : )

สลักธรรม 6 ขอไว้อาลัย คุณครูสงัด ด้วยดวงใจ ผมไม่ได้เป็นศิษย์ท่า แต่ได้เรียนกับคุณครู ก้อนทอง ท่าเป็นคุณครูที่ผมรักมากที่ สุดคนหนึ่ง

โดย อำนาจ เศรษฐีสมบัติ - [21 ก.พ. 2554 , 10:19:28 น.] ( IP = 58.9.143.16 : : )

สลักธรรม 7 ความดีที่ครูมีในหัวใจและทำ.เผื่อแผ่ ให้แก่ลูกศิษย์ เป็นตัวอย่างที่ดีที่สุด

โดย ศิริวรรณ [9 ธ.ค. 2554 , 22:09:23 น.] ( IP = 223.206.102.175 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด