แด่...คุณครูด้วยดวงใจ (๒)

---

แด่...คุณครูด้วยดวงใจ (๒) ธรรมะปฏิสันถาร พระราชวิจิตรปฏิภาณ วัดสุทัศนเทพวราราม กทม เมื่อวันที่ ๑๔ มกราคม ๒๕๕๓ เวลาประมาณ ๑๖.๓๐ น. มีเจ้าของกิจการทอผ้าลูกไม้ได้นำผ้าลูกไม้ไปถวายที่วัดสุทัศนเทพวราราม ๑ ผืนครั้นผู้ถวายกลับไปแล้วข้าพเจ้าก็แกะกล่องดู เห็นผ้าลูกไม้สีชมพู ส้ม-ขาว เป็นผ้าชั้นดีมีน้ำหนักสูง ทำให้นึกถึงแม่ครู่ก้อนทอง กิจพิทักษ์ ซึ่งเป็นเหมือนแม่คนที่สองของข้าพเจ้า ท่านใส่ผ้าลูกไม้สวยมาก ถ้าท่านได้แต่งผ้าลูกไม้ผืนนี้ก็จะมีความภูมิฐานสมกับบุคลิกของท่าน จัดแจงเก็บไว้เพื่อเตรียมส่งไปให้แม่ครู่ที่บ้านลูกสาวที่จังหวัดฉะเชิงเทรา พร้อมทั้งเตรียมเงินค่าตัดเสื้อไว้จำนวนหนึ่ง ต่อมาวันที่ ๑๖ มกราคม ๒๕๕๓ ข้าพเจ้าได้รับถวายปัจจัย (เงิน) จำนวน ๓๔,๐๐๐ บาท จากสำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวงในฐานะเป็นรองผู้อำนวยการตรวจธรรมสนามหลวง ในฐานะเป็นรองผู้อำนวยการตรวจธรรมสนามเหลวงชั้นโท คิดแวบหนึ่งว่า “...เอ... วันนี้เป็นวันครู เราได้เงินวันครู เราก็ควรจะมอบบูชาพระคุณของครูและครูท่านนั้นก็คือ ... “แม่ครูก้อนทอง กิจพิทักษ์” .... วันต่อมาจึงได้ติดต่อลูกสาวของแม่ครูทางโทรศัพท์ ก็ทราบแม่ครูได้รับการดูแลรักษาพยาบาลอยู่ที่บ้าน ด้วยอายุท่านมากถึง ๘๔ ปี และมีอาการหลงลืม อาการขณะนั้นก็นับว่าทรุดโทรม จึงรีบส่งเงินผ่านบัญชีธนาคาร ส่วนผ้าลูกไม้ก็คิดว่าจะต้องให้แม่ครู่ให้จงได้ อาจจะเป็นผ้าห่มศพแม่ครู ถึงเก็บเอาไว้อย่างดี เฝ้าใคร่ครวญหวนคิดถึงเรื่องหลัง ๆ ก็เห็นภาพของแม่ครูแจ่มชัดแม่ครูเป็นคนงามทั้งรูปร่าง กิริยามารยาท น้ำใจ น้ำเสียงท่านบางทีก็แหบแห้ง เพราะต้องสอนนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑ โรงเรียนวัดไชยภูมิ (ไชยภูมิวิทยาคาร) ตำบลชายนา อำเภอเสนา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา (พ.ศ.ที่ข้าพเจ้าเรียน คือ พ.ศ. ๒๗๐๗-๒๕๑๑) ข้าพเจ้าสังเกตว่าตรงลำคอของครูมีอาการบวม เสียงที่ตะโกนสอนเด็ก ป.๑ ตั้งแต่ พ.ศ.๒๔๘๕ จนถึงรุ่นข้าพเจ้า และต่อมาถึง พ.ศ.๒๕๓๖ จึงเป็นเหตุให้แม่ครูมีเสียงแหบอาจจะเรียกว่า “สอนหนังสือจนคอแตก” ซึ่งตอนนั้นพวกเราก็คงไม่รู้หรอกแต่ตอนนี้จึงรู้ว่า ที่เราอ่านออกเขียนได้เพราะครูประถมศึกษาปีที ๑ อย่างเช่นแม่ครูก้อนทาองต้องตะเบ็งสอน จ้ำจี้จ้ำไช ต้องตรวจดูการเขียนหนังสือของเด็กทุกคน วันแล้ววันเล่า ปีแล้วปีเล่า ทั้งเขียนให้ดูบนกระดานด้วยวิธีการเขียนหนังสือที่ถูกต้อง ลายมือครูต้องสวยเพื่อเป็นตัวอย่างของลายมือนักเรียน ต้องจับมือนักเรียนเขียนทุกคน มือครูที่จับพวกเราที่มีเม็ดคัน เป็นหิด สกปรก ช่างเป็นมือแห่งพระพรหมที่กุมมือและดินสอหินให้เขียนหนังสือได้ถูกต้อง และมีความรู้ อ่านออกเขียนได้มาจนถึงทุกวันนี้ ทั้งพัฒนาต่อไปจนถึงเป็นดอกเตอร์ ศาสตราจารย์ และเป็นผู้บริหารระดับสูง

โดย พระราชวิจิตรปฏิภาณ [18 ม.ค. 2554 , 16:20:28 น.] ( IP = 125.27.175.105 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

สลักธรรม 1 เมื่อนึกทวนหวนคิดถึงความเจริญก้าวหน้าในหน้าที่วิชกาการ ก็จะเห็นภาพครูประถมปีที่ ๑ จับมือพวกเราได้เขียนหนังสือ ถ้าไม่มีครูสอนภาษาไทยปีที่ ๑ ที่เก่งกาจ เขียนสวย เอาใจใส่ทุกตัวอักษร ตรวจลายมือ ให้คะแนนเขียนผิด-สวย จะมีเราทุกวันนี้ก็ได้หรือ? ข้าพเจ้าไม่มีโอกาสที่จะคิดเกเรโรงเรียนเลย เพราะความรักและความเคารพอย่างสูงสุดต่อแม่ครูก้อนทอง วันใดที่โดนตำหนิ ก็จะเสียใจ ซึมเศร้าไปหลายวัน คิดพยายามที่จะทำอะไร ๆ ให้ดีจนครูยิ้มได้หรือชมเราซึ่งแม่ครูก็เหลือบตามอง ข้าพเจ้าก็ขวนขวายพยายามทำสิ่งนั้น ๆ ให้ดีที่สุดแม่ครูก็ออกอาการเฉย มันยิ่งทำให้เขินบ้าง บางทีก็อยากจะคลั่งตาย แต่พอแม่ครูท่านคงรู้ว่าเรารูสึกอย่างนั้น ท่านก็เอ่ยปากชมเพื่อให้เป็นกำลังใจนั้นแหละ...ดีใจหายบ้าไปเลย ในชีวิตของข้าพเจ้าต้องการคำชมจากคนไม่กี่คน บอกเสียเลยก็ได้ว่า คนที่ข้าพเจ้ากระหายคำชมมากที่สุด คือ แม่ครูก้อนทอง และพ่อครูสงัด กิจพิทักษ์ ครูชูชีพ วุฒิวัย ครูยุพา ใจเสือ หลวงปู่เป้า จิตฺตปาโล (อดีตเจ้าอาวาสวัดไชยภูมิ) อาจารย์มงคล อินฺทปญฺโญ อดีตเจ้าอาวาสวัดไชยภูมิ (ตอนนี้อยู่นครสวรรค์) อาจารย์พระมหาเชิด (ปัจจุบันเป็นท่านเจ้าคุณ มีสมณศักดิ์ว่า พระธรรมรัตน์ดิลก คณะ ๑ ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดสุทัศน์ เจ้าคณะภาค ๔) ซึ่งท่านเจ้าคุณอาจารย์เป็นผู้สอนบาลีจนข้าพเจ้าเป็นมหาเปรียญ และเป็นผู้ชักนำข้าพเจ้าเข้าอยู่วัดสุทัศน์ และด้วยบารมีความดีของท่าน พระเณรให้ความเกรงใจ จนถึงเป็นเหตุให้ข้าพเจ้าได้มีโอกาสทำงานคณะสงฆ์มาจนถึงทุกวันนี้ นอกจากนี้ ข้าพเจ้าก็ไม่ต้องการคำชมจากใคร ถึงชมก็จะไม่ดีใจ ติก็ไม่เสียใจ แต่สำหรับท่านที่ปรากฏนามข้างต้นนั้น ถ้าท่านชม ก็จะดีใจอิ่มใจ ถ้าตำหนิก็จะเสียใจร้องไห้พะอืดพะอมไปหลายวัน ถ้าท่านไม่พูดด้วย ก็เกือบจะทำให้เป็นบ้าไปเลยทีเดียว

โดย พระราชวิจิตรปฏิภาณ [18 ม.ค. 2554 , 16:22:49 น.] ( IP = 125.27.175.105 : : )

สลักธรรม 2 เมื่อตอนที่ออกจาก ป. ๔ ข้าพเจ้าก็ออกจากความเป็นเด็กวัด เพราะไม่มีโอกาสเรียนต่อ ป.๕ ที่โรงเรียนในอำเภอเสนา ด้วยเพราะบ้านยากจนมาก ทั้งที่ข้าพเจ้าสองบได้ที่ ๑ ของ ป.๔ ในปีนั้น จึงได้ขอให้โยมพ่อพาตัวเข้ากรุงเทพฯไปอยู่กับน้าสาว-น้าชายเพื่อหางานทำแต่ไม่มีใครรับเข้าทำงานเพราะเด็กเกินไป จึงช่วยน้าปั่นไม้ไอติม หน้าฝนก็ไปอยู่กับน้าสาวที่สำเหร่ช่วยน้าขัดสังกะสีกระป๋องนมซึ่งแช่ในโซดาไฟ จนมือเป็นรูพรุนไปหมด เพื่อหาเงินไปให้พ่อแม่ จนเดือน ๑๐ ของ พ.ศ.๒๕๑๑ จึงนำเงินกลับไปให้พ่อแม่แล้วก็เลยถูกอาจารย์มงคลจับบวชเณร (ตอนนั้นพี่ชายบวชเป็นเณรแล้ว) บวชเป็นเณรแล้วก็เสียใจหนักขึ้น เพราะปีนั้นข้าพเจ้าไม่รู้เลยว่าเขาขยายโอกาสทางการศึกษา โดยเปิดเรียนชั้น ป.๕ ที่ศาลาการเปรียญวัด ได้เห็นเพื่อนๆ เรียนหนังสือ ท่อง เอ บี ซี ฯลฯ ดังมาทุกวัน ก็เดินไปที่โคกป่าช้านั่งร้องไห้เกือบทุกวัน เพราะเราสอบได้ที่หนึ่งควรได้เรียน กลับไม่ได้เรียน พยายามหลบหน้าเพื่อนๆ จนวันหนึ่งแม่ครูก้อนทองก็เดินมาหา ข้าพเจ้าก็ยืนตรงเหมือนที่เคยปฏิบัติต่อครู แม่ครูถามว่า “เณรแดง...เธอหายไปไหนมา จึงไม่ได้มาเข้าโรงเรียน” ตอนนี้ ข้าพเจ้าก็ถึงกับร้องไห้สะอึกสะอื้นต่อหน้าแม่ครูผู้อารีของข้าพเจ้า แต่แม่ครูก็บอกว่า “ถ้าอย่างนั้นต้องเรียนนักธรรมให้เก่ง ไม่ต้องเสียใจร้องไห้” ครูชูชีพก็ถามข้าพเจ้าถ้วยคำถามเดียวกันกับแม่ครูก้อนทอง และเฝ้าติดตามชีวิตของข้าพเจ้าด้วยความห่วงใยตลอดมา และคิดว่าตลอดชีวิตของท่านเลยทีเดียว พ่อครูสงัด - แม่ครูก้อนทอง กิจพิทักษ์ ครูชูชีพ ครูยุพา(ต่อมาท่านเลิกอาชีพครู) มีความห่วงใยต่อท่านพรครูฯพี่ชายและข้าพเจ้าตลอดมา ยามพบกันก็ถามด้วยความห่วงใย และด้วยความที่อยากมีอะไรๆ อวดครูนี่แหละที่เป็นแรงหนึ่งผลักดันให้ข้าพเจ้าได้เรียน ทำงาน และมาเป็นอย่างที่ท่านเห็นบางมุมในหน้าที่การงานของข้าพเจ้าทุกวันนี้

โดย พระราชวิจิตรปฏิภาณ [18 ม.ค. 2554 , 16:23:50 น.] ( IP = 125.27.175.105 : : )

สลักธรรม 3 เรื่องของแม่ครูก้อนทอง ข้าพเจ้าได้เขียนไว้ในครั้งเมื่อพ่อครูสงัด กิจพิทักษ์ ถึงแก่กรรม ด้วยประสงค์จะเล่าประวัติชีวิตของท่านทั้งสองจารึกไว้ในโลกนี้ เขียนแทนลูกศิษย์ของครูทุกคน รุ่นน้า-พี่-เพื่อน-น้อง ซึ่งพวกเขาไม่มีโอกาสเขียน ข้าพเจ้าเขียนอย่างไร เชื่อเถอะว่าท่านทั้งสองก็ทำต่อนักเรียนของท่านอย่างนั้นทุกคน ข้าพเจ้าอยากจะขอพูดว่า... “ชื่อของครูสำหรับพวกเรา ภาพของครูสำหรับพวกเรา มีไม่กี่คน แต่สำหรับคุณครูแล้ว ชื่อของนักเรียนและภาพของนักเรียนซึ่งครูเรียกชื่อทุกวัน ฟังการขานรับทุกคน อยู่ในสายตาและสัญญาคือความจำของครูเสมอ รุ่นแล้วรุ่นเล่า” ข้าพเจ้าจึงขอโอกาสนี้แต่งคำบูชาพระคุณครูแทนเพื่อนพ้องน้องพี่ของข้าพเจ้า เพื่อบูชาแม่ครูและบูชาครูทุกท่าน... ครูเป็นแสงสว่างทางชีวิต ครูสอนศิษย์ฝ่าฟันแก้ปัญหา ครูประสาทประสิทธิ์วิทยา ครูเป็นแหล่งแสวงหาความรุ่งเรือง ครูเป็นพ่อ-แม่หนูคู่ที่สอง ครูรับรองสุข-ทุกข์ในทุกเรื่อง ครูมีจิตการุญไม่ขุ่นเคือง ขอกราบเบื้องบาทครูทุกผู้เอย

โดย พระราชวิจิตรปฏิภาณ [18 ม.ค. 2554 , 16:24:29 น.] ( IP = 125.27.175.105 : : )

สลักธรรม 4 วันที่ ๒๔ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๓ เวลาประมาณ ๐๘.๑๕น. ลูกศิษย์ที่ทำหน้าที่ส่งเงินไปให้ครูได้ไปที่วัดและบอกข้าพเจ้าว่า... “ท่านครับลูกสาวของครูของท่านโทร.บอกว่าครูของท่านสิ้นชีวิตแล้ว” ..ข้าพเจ้าตกใจวูบ ภาพของแม่ครูย้อนกลับมาสู่ข้าพเจ้าอย่างรวดเร็วเหมือนการย้อนหลังแผ่นซีดีคูณ๓๐ ...ข้าพเจ้าบอกลูกศิษย์คนนั้นว่า...”แกเอาผ้าลูกไม้ออกมา ข้าจะส่งไปห่มศพครูของข้า ถ้าผ้าผืนนี้จะไม่ได้เป็นเสื้อให้ครูข้าอย่างตั้งใจ ก้ขอให้ครูได้ห่มจนกว่าจะถึงเวลาพระราชทานเพลิงศพ” ข้าพเจ้ายกผ้าขึ้นจบแล้วจัดการส่งผ้าลูกไม้ผืนนี้ไปให้ลูกสาวครูบอกให้บอกครูว่า... “เด็กชายประแดง ฤกษ์เกษตร หรือเจ้าคุณแดง หรือท่านแดง ให้เอาผ้ามาห่มแม่ครู” จากนั้นก็จัดแจงเรื่องเกี่ยวกับพระราชทานเพลิงศพ ด้วยความรักเทิดทูนแม่ครูของข้าพเจ้า และจัดการบางเรื่องแทนเพื่อนพ้องน้องพี่ที่เป็นลูกศิษย์ครูที่ไม่มีโอกาสทำอย่างข้าพเจ้า บอกท่านพระครูฯ พี่ชายให้แจ้งชาวบ้าน ลูกศิษย์ไปร่วมเป็นเจ้าภาพ และร่วมงานวันพระราชทานเพลิงศพ ในโอกาสที่เป็นวันครูปี ๒๕๕๓ ข้าพเจ้าอยากจะบอกแม่ครู พ่อครู และครูโรงเรียนประถมของข้าพเจ้าว่า..”ข้าพเจ้าระลึกถึงพระคุณครูเสมอ ข้าพเจ้าจึงบอกพระครูฯ พี่ชายให้ข้ามไปดูนักเรียนบ่อยๆ จะทำอะไรก็ขอให้นึกถึงเด็กนักเรียนให้มากกว่าวัด วัดน่ะอุดมสมบูรณ์แล้ว พระเณรก็ไม่เกิน ๓๐ รูป แต่เด็กนักเรียนประมาณ ๕๐๐ คน ต้องให้ความเอาใจใส่นักเรียน เพราะเด็กเหมือนที่ครูเลี้ยงพวกเรามา” ท่านพระครูฯพี่ชายก็แสนดี ดูแลเด็กจนบางทีเด็กลืมไปว่านี่เป็นพระ เอาขนมไปแจก แจกเงิน เด็กพากันกอดหน้ากอดหลัง เรียกว่า “หลวงปู่” ข้าพเจ้าเห็นแล้วก็มีความสุขใจ มีอะไรพอจะกินได้ก็ส่งไปให้ “หลวงปู่”เลี้ยงเด็ก พ่อแม่ปู่ย่าตายายของเด็กก็มีความสุข

โดย พระราชวิจิตรปฏิภาณ [18 ม.ค. 2554 , 16:25:13 น.] ( IP = 125.27.175.105 : : )

สลักธรรม 5 กลับไปวัดไชยภูมิ(คลองขุด)ทีไร ก็อดคิดถึงโรงเรียนไม่ได้ เชิญผู้อำนวยการหรือครูมาพบ สอบถามความขัดข้องและความก้าวหน้าของโรงเรียนเสมอ เพราะนึกถึงพ่อครู-แม่ครูที่ส่งเสริม ส่งเสีย จนข้าพเจ้าส่องแสง จึงบอก ผอ.และครูว่า ลองไปคิดแผนพัฒนาด้านกายภาพและคุณภาพ ถ้าข้าพเจ้าช่วยได้ก็จะช่วย จึงในระยะ ๑๐ ปีนี้ ได้ทุ่มเทให้แก่โรงเรียน จึงเมื่อวันครู(๑๖ ม.ค.๕๓) นี้ได้แต่งเพลง “สำนึกรักโรงเรียนบ้านเกิด” อยากร้องให้พ่อครู-แม่ครูฟัง ดังนี้ “กลับมาหาครูมายืนดูโรงเรียนเก่าเห็นแล้วใจแสนเศร้า โอ้...โรงเรียนเก่าของเรานี่หนา อาคารก้แย่คุณครูเริ่มแก่ชรา น้ำฝนหล่นบนหลังคาตกลงมาพื้นห้องเรียน เด็กเด็กทั้งหลายก็วุ่นวายสับสน ถึงแม้จะเปียกฝนก็ยังทนอ่านเขียน เสื้อผ้าเปียกปอนแต่ไม่ถอนความเพียร ประตูหน้าต่างพังเหี้ยนโอ่โอ้..โรงเรียนของเรา ย้อนอดีตขีดถึงปัจจุบัน ที่เรามีสุขสันต์เพราะใครกันนั่นเล่า คุณครูพร่ำสอนเอื้อาทรแต่เมื่อเยาว์ โรงเรียนไม้หลังเก่า ส่งให้เราขึ้นมา จึงกราบคุณครู บอกหนูหนูทั้งหลาย รออีกนิดไม่สาย ไม่เกินปลายปีหน้า จะรวมพวกพ้องแหละน้องพี่ผู้ศรัทธา กลับมาบูรณา สร้างอาคารใหม่ให้โรงเรียน”

โดย พระราชวิจิตรปฏิภาณ [18 ม.ค. 2554 , 16:25:55 น.] ( IP = 125.27.175.105 : : )

สลักธรรม 6 ข้าพเจ้าอยากจะบอกพ่อครูสงัด แม่ครูก้อนทอง กิจพิทักษ์ เนื่องในการพระราชทานเพลิงศพวันที่ ๓ มีนาคม ๒๕๕๓ บอกเป็นคำมั่นสัญญาและคำปฏิญาณ แทนเพื่อนพ้องน้องพี่ที่เป็นลูกพ่อครูแม่ครูว่า.. “คุณครูครับ.. คุณครูคะ.. พวกเราได้ช่ยกันดูแลโรงเรียนวัดไชยภูมิ(ไชยภูมิวิทยาคม)อย่างเต็มที่ ทุกครั้งที่มีงานโรงเรียน พวกเราช่วยกันตามฐานะของพวกเรา ตอนนี้โรงเรียนของครูมีอาคารทันสมัย อาคารได้ได้ถูกยกขึ้นปรับปรุงให้สวยงาม พวกเราจัดผังโรงเรียนใหม่ ถมที่ สร้างห้องสมุดครู ๑ หลัง ห้องสมุดเด็กนักเรียน ๑ หลัง สร้างหอประชุมขนาดใหญ่ ปรับปรุงอาคารเด็กเล็ก พวกเราจะอุปถัมภ์โรงเรียนเพื่อเด็กนักเรียนทุกคน จะขยายโอกาสทางการเรียนเพื่อลูกหลานในภายหน้า เพื่อให้ลูกหลานได้เรียนด้วยความภาคภูมิใจ ได้รับความรู้ ไม่ต้องไปเรียนที่อำเภอ จะให้เขาภูมิใจในโรงเรียนของครู จะทำให้โรงเรียนเป็นศูนย์กลางของโรงเรียนใกล้เคียง เพื่อลดค่าใช้จ่ายของชาวบ้าน และปลูกฝังสำนึกรักบ้านเกิด ...คุณครูครับ คุณครูขา ขอให้ครูหลับให้สบาย พวกเรารู้ว่าครูรักพวกเรา พวกเราก็รักครูและเทิดทูนครู จะสืบทอดความรักความเสียสละของครูด้วยการทุ่มเทให้โรงเรียนของเรา บุญกุศลที่พวกเราทำต่อโรงเรียนและนักเรียนขอให้เป็นบุญกุศลให้คุณครูมีความสุขในสรวงสวรรค์ ตลอดกาลนานเทอญ” เนื่องในงานพระราชทานเพลิงศพแม่ครูก้อนทอง กิจพิทักษ์ ข้าพเจ้าได้เจริญพรไปยังสำนักพิมพ์ธรรมสภา ใกล้พุทธมณฑลสาย ๔ บอกเรื่องระหว่างข้าพเจ้าและแม่ครูก้อนทอง โดยอุปถัมภ์พิมพ์หนังสือ “ลึกซึ้งเข้าถึงได้” จำนวน ๑,๐๐๐ เล่ม ทางผู้บริหารได้มีศรัทธาพิมพ์ “คุรุบูชา” ในครั้งนี้โดยไม่คิดมูลค่า เพื่อให้พระพุทธพจน์เป็นประโยชน์ต่อการประพฤติปฏิบัติ ทั้งเป็นประโยชน์ต่อการเรียน การสอน พิธีกร โฆษก พระสงฆ์ และครูอาจารย์ ข้าพเจ้าซาบซึ้งในศรัทธาและความเสียสละในเวลาอันสั้นๆ นี้ เพราะผู้บริหารท่านก็มีครู รู้ว่าข้าพเจ้ารักเทิดทูนครูและรู้ว่า... “ข้าพเจ้าได้ทำแทนเพื่อนพ้องน้องพี่ซึ่งเป็นลูกศิษย์ของแม่ครูก้อนทอง กิจพิทักษ์ ขอท่านผู้ได้รับหนังสือจงใช้หนังสือให้เป็นประโยชน์และหากจะพิมพ์เพื่อการใดใด ขอให้ติดต่อสำนักพิมพ์ธรรมสภา ตามโทรศัพท์ท้ายหนังสือนี้ ขอให้สำนักพิมพ์เจริญจงรุ่งเรือง ขอให้ได้พรจากองค์คุรุเทพ ผู้มีชื่อในเมืองมนุษย์ว่า..แม่ครูก้อนทอง กิจพิทักษ์ เทอญ...”

โดย พระราชวิจิตรปฏิภาณ [18 ม.ค. 2554 , 16:26:33 น.] ( IP = 125.27.175.105 : : )

สลักธรรม 7 ครูมีบุญคุณ จะต้องเทิดทูนเอาไว้เหนือเกล้า อ่านแล้วรู้สึกซาบซึ้งจนน้ำตาไหล ในความรักเทิดทูนครู ความมีกัญญู-กตเวทิตาคุณ ของท่านเจ้าคุณ กราบอนุโมทนาค่ะ

โดย พี่ดา [19 ม.ค. 2554 , 10:38:45 น.] ( IP = 124.121.177.209 : : )

สลักธรรม 8 bentley motors watches watches replica into the overhead your clothes watches replica buy their accessories with money watches replica meticulous craftsmanship and.

โดย qearl - [7 พ.ค. 2554 , 14:35:19 น.] ( IP = 123.153.70.216 : : )

สลักธรรม 9 feel more confident when egyptian sheets traditional Swiss watchmakers in that it uses contemporary bedding is finer When opting for those wigs needlepoint pillows contemporary bedding bedding sheets hair wigs that have been kid bedding super king size bedding.

โดย bed - [9 พ.ค. 2554 , 07:22:05 น.] ( IP = 123.153.74.13 : : )

สลักธรรม 10 williamsf team watches fake watches everyday without having to replica watch hair wigs to have hair styling fake watches inexpensive synthetic pre-styled wigs to.

โดย movado - [9 พ.ค. 2554 , 08:44:21 น.] ( IP = 123.153.74.13 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด