| Moonlanithi |
Vipassana Meditation |
OnlineStudy thai english |
Article |
สำนักวิปัสสนา อ้อมน้อย |
กิจกรรม | About Us |
อำนาจกรรมเวลาใกล้จะตาย
สลักธรรม 1
ปุถุชนทั้งหลายเกิดอารมณ์ขึ้นมาแล้ว บุญหรือบาปก็จะไม่เกิดขึ้นมาก็ย่อมจะไม่มีเลย จึงหนีบุญหนีบาป คือกุศลกรรม อกุศลกรรมไปไม่ได้ ไม่เลือกว่าจะเป็นในเวลาที่ชีวิตเป็นไปตามปกติ หรือในเวลาที่ใกล้จะถึงแก่ความตายก็ตาม
แต่อารมณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อตอนเวลาใกล้จะตายนั้น ท่านตั้งชื่อเอาไว้อย่างหนึ่ง เพื่อเป็นสัญลักษณ์ให้ผู้ศึกษาได้เข้าใจว่า ไม่ใช่เป็นอารมณ์อื่น ๆ ทั่วไปหากแต่เป็นอารมณ์ของผู้ที่ใกล้จะถึงแก่ความตายเท่านั้น
บุคคลผู้ถึงแก่ความตายนั้น จะต้องมีอารมณ์ที่ชื่อว่า กรรมอารมณ์ กรรมนิมิตอารมณ์ และคตินิมิตอารมณ์ จะเป็นอารมณ์ใดอารมณ์หนึ่งก็ได้ใน ๓ อารมณ์นี้ เกิดขึ้นก่อนแล้วความตายจึงจะมาถึง จะไม่มีอารมณ์เหล่านี้เกิดขึ้นเลยแล้วก็ตายไปก็ย่อมจะเป็นไปไม่ได้ (ยกเว้นพระอรหันต์)
กรรมอารมณ์
กรรมอารมณ์นี้จะเกิดขึ้นทางมโนทวารเท่านั้น จะไม่เกิดขึ้นทางปัญจทวารเลยเพราะเป็นอารมณ์ที่ระลึกถึงกรรมที่ตนทำไว้ในอดีต หรือเรียกว่าเป็นอดีตอารมณ์ อำนาจของกรรมที่ทำไว้แล้วมีกำลังมากมากระทบใจทำให้บังเกิดความรู้สึกคิดนึกขึ้น เป็นการนึกคิดขึ้นถึงกรรมที่ได้ทำมาเท่านั้น มิได้เป็นภาพหรือสร้างมโนภาพหรือเป็นนิมิตมาปรากฏแต่ประการใด
กรรมอารมณ์ที่เป็นฝ่ายกุศล ก็ระลึกถึงทานที่ตนได้ทำไปแล้ว ระลึกถึงศีลหรือการฟังธรรม หรือระลึกถึงการปฏิบัติสมาธิและวิปัสสนาที่ตนได้เคยกระทำมา
กรรมอารมณ์ที่เป็นฝ่ายอกุศล ก็ระลึกถึงการฆ่าสัตว์ ลักทรัพย์ ผิดในกามทำร้านหรือจำจองสัตว์เอาไว้ ระลึกขึ้นมาเหมือนที่ตนได้ทำทุกอย่าง โดย ศาลาธรรม [30 ส.ค. 2554 , 12:02:25 น.] ( IP = 125.27.169.206 : : )
สลักธรรม 2
กรรมนิมิตอารมณ์
กรรมนิมิตอารมณ์นั้นได้แก่การระลึกถึงทางมโนทวาร หรือการเห็นการได้ยิน เป็นต้น ทางปัญจทวารด้วยตา ด้วยหูของตนเอง ถ้าเป็นการระลึกขึ้นมาในใจก็จะเป็นอดีตอารมณ์ ถ้าเห็นหรือได้ยินก็จะเป็นปัจจุบันอารมณ์
กรรมนิมิตอารมณ์ที่เป็นฝ่ายกุศล ได้แก่ระลึกหรือเห็นเครื่องมือเครื่องใช้หรืออุปกรณ์ต่าง ๆ เช่นเห็นโบสถ์ วิหาร เห็นพระพุทธรูป เห็นพระที่ตนเคยบวช เห็นขบวนแห่และธงทิวเมื่อเวลาบวชนาค เห็นเครื่องสักการะที่ตนบูชา หรือเห็นวัตถุสิ่งของ หรือผ้าผ่อนแพรพรรณที่ตนให้ทานไป
กรรมนิมิตอารมณ์ที่เป็นฝ่ายอกุศล ได้แก่การเห็นแห อวน หอกดาบ ปืนผาหน้าไม้ เครื่องประหารสัตว์ที่ตนเคยใช้มา เห็นข้าวของเงินทองที่ตนเคยคดโกง ปล้น จี้ชาวบ้านเขามา
คตินิมิตอารมณ์
คตินิมิตอารมณ์จะปรากฏขึ้นทางมโนทวารทางเดียว เป็นปัจจุบันอารมณ์ที่ตนกำลังนึกเห็นอยู่ คตินิมิตอารมณ์ก็คือเห็นเครื่องหมายที่จะนำตนไปสู่สุคติหรือทุคติ อันเป็นที่ ๆ ตนจะต้องไปเกิด ณ ที่นั้น
คตินิมิตอารมณ์ที่เป็นฝ่ายกุศล ก็จะเห็นเป็นวิมาน หรือปราสาทราชวัง หรือนางเทพอัปสร วัดวาอาราม เห็นภิกษุสามเณร หรือเห็นครรภ์ของมารดา
คตินิมิตอารมณ์ เครื่องหมายที่จะนำตนไปสู่ทุคติ ก็จะเห็นเหว เห็นถ้ำ เห็นปล่องที่น่ากลัว เห็นนายนิรบาล เห็นสุนัข แมว แร้ง กาที่จะมาทำร้ายตน
อารมณ์เหล่านี้ทั้งหมดเหล่านี้ เรียกว่า อารมณ์กามาวจรปฏิสนธิ ผู้ตายจะต้องไปเกิดในกามภูมิ ๑๑ คือ สัตว์นรก สัตว์เดรัจฉาน เปรต อสูรกาย มนุษย์ และเทวดา ซึ่งมีอยู่ ๖ ชั้นด้วยกันจึงรวมเป็น ๑๑
โดย ศาลาธรรม [30 ส.ค. 2554 , 12:02:43 น.] ( IP = 125.27.169.206 : : )
สลักธรรม 3
ในเรื่องของกรรม มีพุทธพจน์ปรากฏในอัฏฐสาลินีอรรถกถาว่า เจตนาหํ ภิกฺขเว กมฺมํ วทามิ เจตยิตฺวา กมฺมํ กโรติ กาเยน วาจาย มนสา
แปลเป็นใจความว่า ภิกษุทั้งหลาย เรา(ตถาคต) กล่าวว่า เจตนานั่นแหละเป็นกรรม เมื่อมีเจตนาแล้ว บุคคลย่อมกระทำกรรมโดยทางกาย วาจา ใจ
ในข้อนี้ก็หมายความว่า เจตนาอันได้แก่ความตั้งใจ หรือความจงใจที่จะกระทำกรรมโดยทางกาย วาจา ใจทั้งในทางดีหรือทางชั่วนั่นแหละเป็นตัวกรรม และเจตนานี้ก็ได้แก่ เจตนาที่ในอกุศลจิต ๑๒ และเจตนาที่ในโลกียกุศลจิต ๑๗ รวมเป็นเจตนา ๒๙นั่นเอง
อย่างไรก็ดี ในที่นี้ต้องเว้นเจตนาในโลกุตรกุศล ๔ ได้แก่ เจตนาในมรรคจิต ๔ เพราะเจตนาในมรรคกรรม ๔ นี้ มีนิพพานเป็นอารมณ์ เป็นกรรมที่มิได้ทำให้ต้องท่องเที่ยวอยู่ในภูมิต่าง ๆ แต่เป็นกรรมที่ตัดวัฏฏะ ความเวียนว่ายตายเกิด ดังนั้นจึงต้องตัดเอาออกเสีย
สำหรับเจตนาในวิบาก ซึ่งมีอยู่ ๓๖ ก็จัดเป็นกรรมไม่ได้ เพราะเป็นผลไม่ใช่ตัวกรรม และเจตนาในกิริยาจิต ๒๐ ก็ไม่จัดเป็นกรรม เพราะสักแต่ว่ากระทำ จึงหาเป็นบุญเป็นบาปได้ไม่
เจตนาในความหมายที่เป็นตัวกรรมนั้นมี ๒๙ ได้แก่จิตเหล่านี้ คือ เจตนาในโลภมูลจิต ๘ เจตนาในโทสมูลจิต ๒ เจตนาในโมหมูลจิต ๒ รวมเป็นเจตนาในอกุศลจิต ๑๒
เจตนาในมหากุศลจิต ๘ เจตนารูปาวจรกุศล ๕ เจตนาในอรูปาวจรกุศล ๔ รวมเป็นเจตนาในโลกียกุศลจิต ๑๗
รูปาวจรกุศล ๕ กับอรูปาวจรกุศล ๔ เป็นจิตที่บุคคลทำสมาธิจนได้ถึงฌานในขั้นต่าง ๆ ทั้งรูปฌาน อรูปฌาน ทำให้กิเลสนิวรณ์ที่มีอยู่ภายในจิตใจสงบลงได้ไม่เฟื่องฟูขึ้นมา ด้วยเหตุนี้ผู้ปฏิบัติได้ฌานถึงรูปาวจรจิต ๕ กับอรูปาวจรจิต ๔ เมื่อตายลงแล้วจึงปฏิสนธิในรูปพรหมและอรูปพรหมภูมิ
โดย ศาลาธรรม [30 ส.ค. 2554 , 12:03:14 น.] ( IP = 125.27.169.206 : : )
สลักธรรม 4
บุคคลซึ่งใกล้จะถึงแก่ความตายจะต้องมีอารมณ์ และอารมณ์ที่เกิดขึ้นมาก็จะหนีบุญหนีบาปไม่ได้ และ อารมณ์ที่ใกล้ชิดกับความตายนี่เอง ที่เป็นผู้ผลักส่งให้ผู้ตายนั้นไปเกิดใหม่ มีจิต เจตสิก และกรรมชรูป ขึ้นมาในภพชาติใหม่ตามแต่อำนาจของอารมณ์ หรือเจตนาอันเป็นบุญหรือบาปที่เกิดขึ้นเมื่อตอนใกล้จะถึงแก่ความตาย
เมื่อตอนใกล้จะถึงแก่ความตายมีอารมณ์ที่เรียกว่า กรรมอารมณ์ กรรมนิมิตอารมณ์ และคตินิมิตอารมณ์ เกี่ยวกับโลภมูลจิต ๘ ดวงใดดวงหนึ่ง ผู้ปฏิสนธิในชาติใหม่ก็จะได้ชีวิตจิตใจเป็นเปรต อสูรกาย
เมื่อตอนใกล้จะถึงแก่ความตายมีอารมณ์ที่เรียกว่า กรรมอารมณ์ กรรมนิมิตอารมณ์ และคตินิมิตอารมณ์ เกี่ยวกับโทสมูลจิต ๒ ดวงใดดวงหนึ่ง ผู้ปฏิสนธิในชาติใหม่ก็จะได้ชีวิตจิตใจเป็นสัตว์นรก
เมื่อตอนใกล้จะถึงแก่ความตายมีอารมณ์ที่เรียกว่า กรรมอารมณ์ กรรมนิมิตอารมณ์ และคตินิมิตอารมณ์ เกี่ยวกับโมหมูลจิต ๒ ดวงใดดวงหนึ่ง ผู้ปฏิสนธิในชาติใหม่ก็จะได้ชีวิตจิตใจเป็นสัตว์เดรัจฉาน
เมื่อตอนใกล้จะถึงแก่ความตายมีอารมณ์ที่เรียกว่า กรรมอารมณ์ กรรมนิมิตอารมณ์ และคตินิมิตอารมณ์ เกี่ยวกับมหากุศลจิต ๘ ดวงใดดวงหนึ่ง ผู้ปฏิสนธิในชาติใหม่ก็จะได้ชีวิตจิตใจเป็นมนุษย์และเป็นเทวดาทั้ง ๖ ชั้น
บุคคลทั้งหลายที่จะทำอะไร หรือจะไปไหนนั้นก็จะต้องคิดนึกเสียก่อน เช่นนึกว่าจะไปถนนตก แล้วก็ไปถนนตก นึกว่าจะไปเชียงใหม่ แล้วก็ไปเชียงใหม่ ถ้าไม่นึกคิดขึ้นมาก่อน หรือเจตนามิได้มีแล้ว ก็จะไป ณ ที่นั้นไม่ได้
ด้วยเหตุนี้อำนาจของกรรมหรืออำนาจของเจตนา จึงมีอิทธิพลมากเพราะเป็นตัวการสำคัญที่ส่งบุคคลนั้นให้ไปยังที่ใด บางคนจึงได้พูดว่า อารมณ์นั้นเป็นหนทาง เช่นอารมณ์ถนนตก และอารมณ์เชียงใหม่ ซึ่งเป็นการนำทางให้ถึงจุดหมาย เป็นต้น ผู้ที่ใกล้จะถึงแก่ความตายจึงเกิดอารมณ์ขึ้น แล้วจึงได้อาศัยอารมณ์ที่ได้นี้เป็นหนทางไปสู่การปฏิสนธิ ตามแต่อำนาจของอารมณ์ที่เกิดขึ้นนั้น
![]()
โดย ศาลาธรรม [30 ส.ค. 2554 , 12:03:38 น.] ( IP = 125.27.169.206 : : )
สลักธรรม 5
ขอบพระคุณและอนุโมทนาค่ะโดย พี่ดา (พี่ดา) [30 ส.ค. 2554 , 15:44:41 น.] ( IP = 124.121.172.76 : : )
ขอเชิญแสดงความคิดเห็น คำเตือน
- การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
- การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
- หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด
ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล |
[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ] |
ลานภาพ |
ค้นหา |
สร้างสรรค์โดย |