บัญญัติธรรมและปรมัตถธรรม

---

โดย อาจารย์บุญมี เมธางกูร บัญญัติธรรมและปรมัตถธรรม ๑. บัญญัติธรรม หรือสมมุติสัจจะ ได้แก่ความจริงโดยสมมุติ หรือความจริงที่ตั้งชื่อขึ้นเพื่อให้เป็นที่เข้าใจกัน เช่นคำว่า คน สัตว์ แมว เป็ด ไก่ โต๊ะ เก้าอี้ แม่เหล็ก ไฟฟ้า แม่น้ำ ภูเขา ซึ่งเป็นความจริงที่ไม่แท้ เกิดขึ้นชั่วครั้งชั่วคราว หรือเกิดขึ้นเพราะตั้งขึ้นเฉพาะชุมนุมชนหมู่หนึ่ง หรือประเทศหนึ่งๆ เป็นการตั้งชื่อเพื่อแก้การกล่าวขานกันได้ถูกต้องเท่านั้น เช่นชื่อคำว่า คน สัตว์ โต๊ะ เก้าอี้ แม่น้ำ ภูเขา ดังกล่าวแล้ว คนชาติหนึ่งภาษาหนึ่ง ก็เรียกชื่อต่างกันออกไปแล้วแต่ตะตั้งกันขึ้น บัญญัติธรรมนั้นแบ่งออกได้เป็น ๒ ประการ คือ ก. อัตถบัญญัติ ข. สัททบัญญัติ ก. อัตถบัญญัติ เป็นความจริงของแต่ละกลุ่มบุคคลที่ตั้งชื่อหรือสมมุติชื่อขึ้นเพื่อเรียกขานกันให้เข้าใจ โดยอาศัยรูปร่างสัณฐาน สีสันวรรณะ หรือกิริยาอาการของสิ่งนั้นๆ ตัวอย่างเช่น ภูเขา แม่น้ำ ต้นไม้ บ้าน เรือน คน สัตว์ นายแดง นายดำ เดิน วิ่ง เป็นต้น เหมือนคำว่า "เสื้อเชิ๊ต" ก็เป็นที่รู้จักกันโดยทั่วไปในหมู่ของคนไทย ว่าเป็นเสื้อชนิดไหน เมื่อชูให้ใครๆ ดูก็รู้จัก แต่เสื้อเชิ๊ตหาได้มีจริงๆ ในโลกนี้ไม่ เราตั้งชื่อมันเอาไว้เพื่อจะได้เรียกชื่อพูดกันให้ถูกต้องเท่านั้นเอง เพราะว่าเสื้อเชิ๊ตนั้นหาได้มีไม่ มีแต่ปุยฝ้ายที่เขาเก็บเอามาจากต้นฝ้ายต่างหาก ความจริงจะว่ามีปุยฝ้ายก็ไม่ได้เหมือนกัน เพราะมีแต่ด้ายเส้นเล็กๆ เป็นเส้นๆ มากมาย ถ้าจะเอาความจริงให้ยิ่งขึ้นแล้ว ในเวลานี้ ด้ายเส้นเล็กๆ ก็ไม่มี เพราะด้ายเส้นเล็กๆ เป็นอันมากรวมกันแล้วก็เป็นผ้าต่างหาก คำว่าด้ายก็หายไป และผ้าที่เอามาตัดให้เป็นแบบฉบับตามที่กำหนดกันเอาไว้ จึงได้ตั้งชื่อว่าเป็นเสื้อเชิ๊ต อย่างไรก็ดี ความจริงที่แท้แล้ว มันเป็น "รูป" เท่านั้นเอง รูปซึ่งมาจากหน่วยเล็กๆ ที่เรียกว่า ปรมาณู (ปรมาณูในทางธรรมะ) ที่มองไม่เห็น และสัมผัสถูกต้องไม่ได้มารวมกัน

โดย ศาลาธรรม [13 ก.ย. 2554 , 11:10:16 น.] ( IP = 125.27.181.205 : : )

สลักธรรม 1 หรือคำว่า "คน" แล้วยังแยกออกไปว่า คนผู้หญิงหรือคนผู้ชาย อ้วน ผอม ขาว ดำ สวยหรือไม่สวย เราสมมุติกันขึ้นมา เพราะหาได้มีคน ผู้หญิง ผู้ชาย อ้วน ผอม สวยหรือไม่สวย แม้แต่ประการใดไม่ ชี้ลงไปตรงไหนก็หาได้มีคน ผู้หญิง ผู้ชาย อ้วน ผอม ขาว ดำ สวยหรือไม่สวย เพราะมีหน้า มีตา มีปาก มีแขน มีขา รวมกัน จึงเรียกว่า คน แต่หน้า ตา ปาก จมูก แขน ขา แต่ละอย่างหาได้เป็นคนไม่ เมื่อรวมกันแล้วจึงเรียกว่า "คน" แต่ความจริง ชิ้นส่วนต่างๆ ที่มารวมกันเหล่านั้น เรียกว่า "รูป" ต่างหาก เป็นรูปปรมาณูที่เล็กละเอียดมากเท่านั้นเอง รวมกันเข้าในรูปแบบต่างๆ มากมาย จึงเห็นต่างๆ กันออกไป เรื่องนี้เป็นความจริงของคนกลุ่มหนึ่งหรือหมู่หนึ่งที่ได้สมมุติขึ้นมา เพื่อจะได้พูดจาให้เข้าใจกันได้ แต่ไม่มีจริงๆ เลยชี้ไม่ได้ว่า คน หญิง ชาย นั้นอยู่ตรงไหน ไม่ว่าจะชี้ลงไปที่หน้า ตา แขน หรือขาก็ตาม คนแขกก็ดี คนจีนก็ดี เด็กเล็กๆ ที่นอนในเบาะก็ดี ตลอดจนสัตว์เดรัจฉาน เช่น สุนัขหรือแมวก็ดี ทั้งหมดเหล่านี้หาได้มีความเข้าใจในเรื่องเสื้อเชิ๊ต คน หญิง ชาย อ้วน ผอม สวยหรือไม่สวยมิได้ ทั้งๆ ที่ก็มีจิตใจ แล้วก็มีตาดูเห็นได้เหมือนกัน ทั้งเห็นได้โดยอาศัยเหตุเดียวกันด้วย

โดย ศาลาธรรม [13 ก.ย. 2554 , 11:10:41 น.] ( IP = 125.27.181.205 : : )

สลักธรรม 2 ข. สัททบัญญัติ เป็นการสมมุติขึ้นเพื่อจะได้เรียกชื่อถึงสิ่งต่างๆ ให้มีความเข้าใจกัน เช่นพูดว่า ภูเขา หรือพูดว่า ทะเล ผู้ฟังก็ทราบว่า หมายถึงอะไร หรือมีลักษณะอย่างไร ได้ยินคำว่า หญิง ชาย เดิน วิ่ง ก็ทราบว่ามีลักษณะและมีอาการอย่างไร วิทยาการในทางโลกเป็นอันมาก ศึกษากันแต่ในเรื่องสมมุติทั้งนั้น แล้วก็หลงยึดถือว่าเป็นความจริง จริงๆ ไม่มีวิทยาการใดในทางโลกที่จะเข้าถึงความจริงแท้ที่เรียกว่า ปรมัตถสัจจะ คือความจริงแท้ที่ว่าด้วยเรื่องของชีวิตได้เลยแม้แต่อย่างเดียว ดังนั้น ศึกษาไปมากเท่าใดก็หาหนทางเดินที่จะไปสู่ความพ้นทุกข์ไม่ได้ ศึกษาไปมากเท่าใดก็มีแต่จะเอารัดเอาเปรียบเบียดเบียนซึ่งกันและกันไปจนถึงรบราฆ่าฟันกันตายในที่สุด โลกจึงต้องระงมไปด้วยความทุกข์ เกิดขึ้นมาครั้งใดก็แก้ปัญหากันไปไม่จบสิ้นลงได้ทุกชาติๆ ไป มีแต่ในพระพุทธศาสนาเท่านั้น ที่สอนเรื่องของความจริงแท้ของเรื่องชีวิตแล้วแยกแยะให้ผู้ศึกษาทราบว่าอันไหนเป็นความจริง โดยสมมุติเพื่อมิให้ผู้ศึกษาหลงใหล และอะไรเป็นความจริงแท้ๆ ที่ควรจะศึกษาให้ก้าวหน้าต่อไป จะได้เป็นความรู้ที่จะนำไปสู่ความสุขอันสถาพร

โดย ศาลาธรรม [13 ก.ย. 2554 , 11:10:58 น.] ( IP = 125.27.181.205 : : )

สลักธรรม 3 ๒. ปรมัตถธรรม หรือปรมัตถสัจจะ ความจริงโดยแท้จริง เป็นความจริงแท้ที่มีสภาวะหรือมีฐานรองรับไม่ว่าจะเป็นเรื่องของใคร เรื่องอะไร หรือที่ไหนเป็นความจริงที่ไม่มีการเปลี่ยนแปลงได้ด้วยอำนาจของคน ของสัตว์ หรือด้วยอำนาจของดินฟ้าอากาศ ข้างขึ้น ข้างแรม ไม่มีการผันแปรกลับกลอกไม่ว่าในกาลใดหรือสถานที่แห่งไหน ไม่ว่าอดีตหรืออนาคต แม้ว่าเวลาจะล่วงเลยมา หรือจะต่อไปข้างหน้าสักกี่หมื่น กี่แสน กี่ล้านปี และจะเป็นสถานที่ในโลกนี้หรือโลกอื่น ก็จะไม่ทำให้ความจริงนั้นเปลี่ยนแปลงไปได้ ตัวอย่างเช่น ไฟ มีลักษณะร้อน มันจะร้อนอยู่เสมอไม่ว่าเมื่อใด หรือในแห่งหนตำบลไหน ถ้าไฟน้อยก็ร้อนน้อย ถ้าไฟมากก็ร้อนมาก ไม่ว่าผู้ใหญ่ เด็ก สัตว์เดรัจฉานที่มีประสาทกายรับความรู้สึกได้ เมื่อกระทบกับไฟเข้าแล้วก็จะมีความรู้สึก "ร้อน" อย่างเดียวกัน โดยไม่ต้องพูด ไม่ต้องสอน ไม่ต้องการคำอธิบาย ทั้งนี้เป็นเพียงความรู้สึกไม่ใช่เป็นตัวหนังสือ หรือถ้อยคำที่พูดออกไป ถ้าเขียนเป็นตัวหนังสือ หรือพูดออกไปก็เป็นความจริงโดยสมมุติ เมื่อเอาไฟไปกระทบกับร่างกายของคนจีน คนไทย คนแขก กระทบกับเด็กเล็กๆ หรือกระทบกับสุนัขหรือแมว ก็จะมีความรู้สึก "ร้อน" คือมีความรู้สึก "ร้อน" เหมือนกันทั้งนั้น จะประกาศความรู้สึกออกมาเหมือนกันหมด โดยไม่ต้องการคำอธิบายไม่ว่าจะกระทบในเวลานี้หรือในเวลาไหน ในโลกนี้หรือโลกอื่นก็ตาม แต่คำว่า "ร้อน" ที่พูดออกมาเป็นบัญญัติ คือสมมุติขึ้น ความรู้สึก"ร้อน" จึงเป็นปรมัตถ์ เป็นความจริงที่แท้

โดย ศาลาธรรม [13 ก.ย. 2554 , 11:11:16 น.] ( IP = 125.27.181.205 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด