เกล็ดธรรม

---

เกล็ดธรรมะ โผฏฐัพพารมณ์ องค์ธรรม ได้แก่ ปฐวี เตโช วาโย คือ เย็น – ร้อน อ่อน – แข็ง หย่อน – ตึง ธรรมารมณ์ องค์ธรรมได้แก่จิต ๘๙, เจตสิก ๕๒, รูป ๒๑ นิพพานและ บัญญัติ คำว่า อุเบกขา นี้ มาจากคำว่า อุป + อิกฺข อุป แปลว่า ใกล้ อิกฺข แปลว่า ดู แปลรวมกันว่า คอยดูอยู่ใกล้ หมายความว่า พิจารณาจนเข้าใจตาม สภาพความเป็นจริงของสิ่งนั้น รู้ว่าต้องละในสิ่งที่ควรละ ควรเจริญทำให้มากในสิ่งที่ควร เจริญทำให้มากเป็นต้น ปฏิจจสมุปบาทเป็นหลักธรรมที่สำคัญในทางพระพุทธศาสนา เพราะเป็นหลักธรรมที่กล่าวถึงกระบวนการของธรรมชาติที่เกิดขึ้น และดับไป อย่างมีเหตุปัจจัยที่ส่งเสริมกันและกัน จะเกิดขึ้นและดับไปลอย ๆ หรือโดยบังเอิญไม่ได้ ปฏิจจสมุปบาทนี้มีชื่อเรียกอีกหลายอย่าง เช่น ธัมมฐิติ ความตั้งอยู่ตามธรรมดา ธัมมนิยาม ความแน่นอนของธรรมดา อิทัปปัจจัยตา ความที่มีสิ่งนี้เป็นปัจจัยของสิ่งนี้ เป็นหลักที่มีอยู่โดยธรรมชาติ พระพุทธเจ้าเป็นแต่เพียงผู้ค้นพบ แล้วทรงนำมาแสดงเปิดเผยแก่สาวกของพระองค์ คำว่า ปฏิจจสมุปบาท มีอยู่ ๒ ศัพท์ คือ ปฏิจจ แปลว่า อาศัย และ สมุปบาท แปลว่า ความเกิดขึ้น แปลรวมกันว่า ธรรมที่เกิดขึ้นเพราะอาศัยกันและกัน หรืออาศัย กันและกันเกิดขึ้น หลักธรรมที่ครอบคลุมหลักธรรมคำสอนทั้งหมดของพระพุทธศาสนา ดังพระบาลีที่ว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รอยเท้าของสัตว์ทั้งหลายที่เที่ยวไปบนผืนแผ่นดินทั้งสิ้นทั้งปวง ย่อมประชุมลงในรอยเท้าช้าง รอยเท้าช้างนั้นกล่าวได้ว่า เป็นยอดในบรรดารอยเท้าเหล่านั้น โดยความมีขนาดใหญ่ ฉันใด กุศลธรรมทั้งสิ้นทั้งปวง ก็สงเคราะห์ลงในอริยสัจ ๔ ฉันนั้น คำว่า อริยสัจจะ แยกเป็น อริยะ + สัจจะ อริยะ แปลว่า ประเสริฐ สัจจะ แปลว่า ความจริง แปลรวมกันว่า ความจริงอัน ประเสริฐ ความจริงอันล้ำเลิศ หรือบางท่านอาจจะแปล อริยสัจจะ ว่า ความจริงอัน ทำบุคคลให้เป็นพระอริยบุคคลก็ได้ เพราะพระอริยบุคคลเป็นผู้สามารถดับกิเลส หรือ สังโยชน์ได้บางส่วนก็มี ดับได้ทั้งหมดก็มีเช่นพระโสดาบัน สามารถละสังโยชน์ได้ ๓ ข้อ ภาวรูป เป็นรูปที่แสดงความเป็นหญิงหรือชาย ให้รู้ได้ด้วยใจ โดยอาศัยรูปร่างสัณฐาน, เพศ, นิมิต, นิสัย, กิริยาอาการ มี ๒ คือ (๑) อิตถีภาวรูป รูปที่แสดงความเป็นหญิง เกิดจากกรรมเป็นสมุฏฐานแผ่ซ่านอยู่ทั่วร่างกาย (๒) ปุริสภาวรูป รูปที่แสดงความเป็นชายให้ปรากฏ มีคติเช่นเดียวกับอิตถีภาวรูป ภาวรูปตั้งขึ้นในปฏิสนธิกาล ทรวดทรง นิมิต นิสัย กิริยาอาการตั้งขึ้นในปวัตติกาล ลิงฺคํ หตฺถาทิสณฺ านํ นิมิตฺตํ มิหิตาทิกํ กุตฺตํ สุปฺปาทินา กีฬา อากปฺโป คมนาทิกนฺติ ทรวดทรงของอวัยวะมีมือเป็นต้น ชื่อว่า เพศ อาการยิ้มหัวเป็นต้นชื่อว่านิมิต การเล่นด้วยกระด้งเป็นต้น ชื่อว่ากุตตะ กิริยามีการเดินเป็นต้น ชื่อว่าอากัปปะ

โดย ธีรวัส (tvb) [16 ก.ย. 2554 , 08:05:09 น.] ( IP = 58.9.97.119 : : )

สลักธรรม 1 หทัยรูป เป็นรูปที่เกิดจากกรรมเป็นสมุฏฐาน ตั้งอยู่ภายในช่องเนื้อหัวใจมีโลหิตเป็นน้ำหล่อเลี้ยงหัวใจอยู่ประมาณกึ่งซองมือ เป็นที่อาศัยเกิดของมโนธาตุและมโนวิญญาณธาตุ ๑ หทยเมว มโนธาตุ มโนวิญฺ าณธาตุนํ นิสฺสยตฺตา วตฺถุ จาติ หทยวตฺถุฯ ตถา หิ ตํ ธาตุทฺวยนิสฺสยภาวลกฺขณํ ฯ ตญฺจ หทยโกสพฺภนฺตเร อฑฺฒปสตมตฺตํ โลหิตํ นิสฺสาย ปวตฺตติฯ อภิ. วินี. ๑๙๕ ชีวิตรูป เป็นรูปอย่างหนึ่ง เกิดจากกรรมเป็นสมุฏฐาน มีหน้าที่รักษารูปที่เกิดพร้อมกับตนให้คงอยู่ และเป็นไปได้ตลอดอายุของรูปนั้น ๆ คำนี้จะไปคล้ายกับ ชีวิตินทรียเจตสิก พึงเข้าใจความหมายว่า ชีวิตินทรียเจตสิก มีหน้าที่รักษาสัมปยุตภาพที่เป็นนาม อันเกิดกับจิตให้ดำรงอยู่ตามสภาพของนามธรรมนั้นๆ แต่ในที่นี้ชีวิตรูป มีหน้าที่รักษารูปที่เกิดพร้อมกับตนให้ดำรงอยู่ตามสภาพ อาหารรูป คือกวฬิงการาหาร ที่กลืนกินเป็นคำ ๆ มี ข้าว น้ำ เป็นต้น ตัวอาหารรูปอันจริง คือโอชา อันแฝงอยู่ในอาหารชนิดนั้น ๆ หน้าที่ของอาหารรูปคืออุดหนุนร่างกายไว้มิให้ดับสลายมีคำที่ใกล้เคียงกันคือ อาหารชรูป แปลว่า รูปที่เกิดจากอาหารในสมุฏฐานของรูป ๔ อาหารรูปเป็นสมุฏฐานให้รูปเกิดอย่างหนึ่ง เรียกอาหารสมุฏฐาน รูปที่เกิดจากอาหารสมุฏฐาน เรียก อาหารชรูป ปริจเฉทรูป คือ ช่องว่างที่กั้นในระหว่างรูปกลาปต่อรูปกลาป (กลุ่มรูป) ไม่สภาพของตัวเองโดยเฉพาะ ถึงกระนั้นก็มีความสำคัญ เพราะสิ่งต่าง ๆ ปรากฏเป็นรูปพรรณสัณฐานถ้าไม่มีปริจเฉทรูปแล้ว สิ่งต่าง ๆ จะปรากฏติดพืดกันหมด ................................................................. 1.พระอภิธัมมัตถสังคหะ ปริจเฉทที่ ๓ , ( กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์สัมฤทธิ์การพิมพ์, ๒๕๒๖), หน้า ๕๙–๖๐. 2.สํ.นิ. ๑๖/๖๑/๓๐. 3.ม.มู. ๑๒/๓๔๐/๓๔๙.

โดย ธี (tvb) [16 ก.ย. 2554 , 08:07:42 น.] ( IP = 58.9.97.119 : : )

สลักธรรม 2 very informative blog you have, thanks for sharing web sites, australia seo, small business web design

โดย paul [29 ธ.ค. 2554 , 17:00:45 น.] ( IP = 119.73.69.118 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด