มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


สุปินวิถี (๓)







โดย อาจารย์บุญมี เมธางกูร



สุปินวิถี (๓)

ได้กล่าวมาแล้วว่า ถ้าเรานอนหลับ เมื่อมีอารมณ์มากระทบทางทวารกาย เช่นมีใครเอาไม้มาเคาะ เพราะเหตุที่ร่างกายมีประสาทรับสัมผัส จิตก็จะเกิดขึ้นรับการกระทบ ณ ตำแหน่งที่รับการสัมผัสนั้น แต่ถ้าการกระทบนั้นไม่แรง หรือง่วงมากนอนขี้เซามาก เราก็จะตกอยู่ในฐานะหลับๆ ตื่นๆ

ถ้าเป็นฝีหรือเป็นหนองที่ร่างกาย รู้สึกปวด ความเจ็บปวดที่เกิดขึ้นที่ร่างกายนั่นคือ จิตใจได้กระทบกับความปวดเข้าแล้ว ถ้าเจ็บปวดมากก็จะตื่นขึ้นมาทันที ถ้าเจ็บปวดน้อยก็หลับๆ ตื่นๆ เป็นการแข่งขันกันระหว่างความเจ็บปวดกับความง่วงเหงาหาวนอน

ถ้าเจ็บปวดมากจริงๆ เจ็บปวดก็จะได้ชัยชนะ โดยทำนองเดียวกันนี้เมื่อมีแก๊สในกระเพาะอาหารหรือในลำไส้มาก มากระทบประสาทอยู่เรื่อยๆ จึงนอนไม่ค่อยหลับ

ด้วยเหตุนี้ ก็จะเห็นได้ว่า ตัวการที่มากระทบกับจิตจะต้องมีกำลังเพียงพอ ถ้าตาของเราดี แต่ว่าคลื่นแสงไม่สะท้อนเข้ามากระทบ มันก็ไม่เห็น หรือหูของเรานี้ก็ดี แต่เสียงไม่เข้ามากระทบ มันก็จะไม่ได้ยิน

โดย ศาลาธรรม [24 พ.ย. 2554 , 11:31:03 น.] ( IP = 125.27.160.240 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ


  สลักธรรม 1


โดยทำนองเดียวกันนี้ ถ้ามีเรื่องอยู่ภายในใจแล้ว ถ้ามันไม่กระทบกับใจเราก็คิดไม่ได้ และกระทบเล็กน้อย มันก็ขึ้นพ้นจากภวังค์ไม่ไหว

เช่น กำลังดูโทรทัศน์อยู่ แม้มีเสียงจากที่อื่นจะมากระทบหูก็ไม่ได้เอาใจใส่เลยจึงไม่ได้ยิน เพราะเรื่องในทีวีกำลังสนุกมาก หรือมีคนมาเรียกร้องเรา ทำไมเล่าจึงไม่ได้ยินก็เพราะว่าจิตกำลังจดจ่อกับการดู กำลังสนุกสนานรื่นเริงกับภาพยนตร์ในทีวีอยู่ ดังนั้น แม้เสียงจะดังมากระทบหูก็ไม่หันไป

ที่ไม่หันไปก็เพราะว่ากำลังของเสียงที่มากระทบนั้นอ่อน สู้กับอารมณ์ที่เรากำลังสนุกอยู่ไม่ได้ ถ้าเป็นเสียงฟ้าผ่าในที่ๆไม่ห่างไกล แน่ละเราจะต้องหันไปเอาใจใส่อย่างแน่นอน

ด้วยเหตุนี้ ท่านนักศึกษาก็ได้หลักการจากสภาวธรรมอีกข้อหนึ่ง ถ้าอารมณ์มากระทบมีกำลังไม่เพียงพอก็ไม่สามารถก่อให้เกิดความรู้สึกขึ้นมาได้ เช่นไม่ก่อให้เกิดเห็น ได้ยิน เป็นต้น

และในเรื่องคิดนึกก็เหมือนกัน ถ้าอารมณ์นั้นมีกำลังไม่เพียงพอ ก็ไม่สามารถทำให้เกิดอารมณ์รู้สึกคิดนึกขึ้นมา บางครั้งบางคนนอนหลับไม่สนิท เพราะอารมณ์เก่าที่อยู่ในใจซึ่งเป็นบาปและบุญ เรียกว่าเป็นกรรมเก่านั่นเอง มากระทบจิตของเราเข้า และเมื่อมากระทบ และกระทบหลายครั้งเข้าเราจึงหลับๆ ตื่นๆ เนื่องจากมันกระทบไม่แรงจนเกินไป เราจึงไม่ตื่นขึ้นจนรู้สึกตัวได้ ดังนี้เป็นต้น

แต่อย่างไรก็ดี ถ้าอารมณ์นั้นกระทบแรง หรือเหตุการณ์นั้นมีกำลังมาก แม้จะเป็นเรื่องที่ดีที่น่าตื่นเต้น เช่น คนถูกล๊อตเตอรี่รางวัลใหญ่ๆ ก็จะนอนไม่ค่อยหลับเพราะเงินมันกระทบเอาๆๆเลยตื่นอยู่ตลอดเวลาจนดึกจนดื่น ทั้งนี้ก็เพราะว่ากำลังของเงินที่ถูกล๊อตเตอรี่รางวัลใหญ่มันมากระทบ แต่ก็ถูกได้รับรางวัลนิดหน่อย ได้เงิน ๑๐๐ - ๒๐๐ บาท มันก็ไม่กระทบกระเทือนเท่าใด หรือกระทบก็ไม่แรง ก็เลยนอนหลับไป

โดย ศาลาธรรม [24 พ.ย. 2554 , 11:31:25 น.] ( IP = 125.27.160.240 : : )


  สลักธรรม 2


ผมขอยกตัวอย่างขึ้นมาอีกสักตัวอย่างหนึ่ง เพื่อให้ท่านได้เห็นในเรื่องการกระทบชัดเจนจริงๆ

มีสุภาพสตรีผู้หนึ่ง มีสามีและมีบุตรชายคนหนึ่ง ซึ่งในขณะนี้บุตรชายอายุได้ ๑๘ ปี กำลังศึกษาอยู่ในมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง ทุกๆคนในครอบครัวนี้ก็อยู่กันเป็นปรกติดีทุกอย่าง เพราะมีรายได้รายจ่ายพอสมควรแก่อัตภาพไม่ฝืดเคือง บุตรชายก็มีความประพฤติดี ทั้งรักใคร่กลมเกลียวกันดี

แต่ในคราวเคราะห์ร้ายคราวหนึ่ง สามีและบุตรชายได้ขับรถยนต์ไปธุระที่ต่างจังหวัด เกิดอุบัติเหตุร้ายแรงขึ้น เพราะรถยนต์ที่ซื้อมาใหม่ๆ ที่ขับไปนั้นได้ชนเข้ากับรถสิบล้ออย่างจัง ทั้งสามีและบุตรสุดที่รักร่างกายเหลวแหลกไม่มีชิ้นดี เสียชีวิตในทันทีทั้งสองคน

เรื่องนี้เป็นเหตุให้ภรรยาต้องเสียใจ ต้องเสียน้ำตาไปมากมาย ต้องร้องไห้อยู่หลายวัน เป็นลมสลบลงไปก็หลายครั้ง แม้เวลาจะล่วงเลยต่อมานานแล้วเป็นปี ความทุกข์ระทมขมขื่น ความเศร้าหมองของจิตใจก็ได้เข้ามาครอบงำอยู่เป็นประจำ กินไม่ได้นอนไม่หลับ จนร่างกายซูบผอมลงเป็นอันมาก เฝ้าแต่ครุ่นคิดเสียใจ เฝ้าแต่มีอารมณ์อันเลวร้ายมารบกวนจนถึงต้องไปโรงพยาบาลโรคประสาท เพราะระงับดับความเร่าร้อนที่มารบกวนใจไม่ไหว อดคิดถึงเรื่องราวและภาพที่แสนจะน่าหวาดเสียวของสามีและบุตรสุดที่รักไม่ได้

เมื่อได้มาศึกษาพระธรรม เมื่อมีความรู้ความเข้าใจในปัญหาของชีวิตมากขึ้น จึงค่อยคลายความทุกข์ลงไป เพราะพบประตูซึ่งเป็นหนทางออกที่ดีที่สุด ไม่มีประตูไหนเลยจะเทียบเทียมได้

โดย ศาลาธรรม [24 พ.ย. 2554 , 11:31:41 น.] ( IP = 125.27.160.240 : : )


  สลักธรรม 3


บัดนี้ปัญหาจึงเกิดขึ้นมาว่า ความครุ่นคิดแต่เรื่องเลวร้าย จึงเกิดขึ้นมาในจิตใจอยู่เสมอตลอดเวลา บังคับอย่างไรก็ไม่ไหว

ถ้าจะตอบ ก็ต้องตอบว่าเพราะเรื่องราวเหล่านั้นเป็นเรื่องร้ายแรงของชีวิต จึงอดคิดไม่ได้ คำตอบนี้แม้จะไม่ผิด แต่ก็คงจะไม่ตรงเป้าหมายได้เหตุผลจริงๆ นัก

ถ้าจะตอบว่าเนื่องด้วยเหตุการณ์ทั้งหลายในอดีตที่ได้มีความผูกพันรักใคร่กันมา กับเหตุการณ์ที่สามีและบุตรชายสุดที่รักต้องตายลงไปในอุบัติเหตุอย่างน่าหวาดเสียวในครั้งนี้ (อกุศลกรรม) ได้ฝังประทับเอาไว้ภายในจิตใจ มิได้สูญหายไปไหน และมันได้กระทบใจออกมาอยู่เสมอให้เกิดเป็นอารมณ์ขึ้น

และที่ยับยั้งมันไม่ได้ก็เพราะอารมณ์เหล่านั้นมีกำลังมากอย่างเหลือเกิน ทั้งตนเองก็มิได้ศึกษาหาหนทางที่จะสกัดกั้นอย่างไร หรือมิได้เตรียมตัวเตรียมใจต่อสู้ให้พร้อมเอาไว้ ดังนั้นจึงตกอยู่ในฐานะเสียเปรียบต่อศัตรู มันจึงจู่โจมกระทบกระเทือนใจ จึงตกเป็นผู้พ่ายแพ้อย่างง่ายดาย

พูดให้สั้นๆ ก็คือ อารมณ์ต่างๆ เหล่านั้นมีกำลังมากมากระทบใจอยู่เสมอ ผู้ที่มิได้ฝึกจิตมาให้ดีพอ จึงต้องพ่ายแพ้ต่ออารมณ์ที่มากระทบนั้น


โดย ศาลาธรรม [24 พ.ย. 2554 , 11:31:59 น.] ( IP = 125.27.160.240 : : )


  สลักธรรม 4


ขอบพระคุณและอนุโมทนาค่ะ

โดย พี่ดา (พี่ดา) ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [26 พ.ย. 2554 , 14:13:44 น.] ( IP = 124.121.173.22 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org