เรียนธรรมะแล้วต้องลำบากใจขึ้นบ้าง แต่ก็ได้บุญอยู่เสมอ

---

โดย อาจารย์บุญมี เมธางกูร เรียนธรรมะแล้วต้องลำบากใจขึ้นบ้าง แต่ก็ได้บุญอยู่เสมอ มีคำถามว่า เมื่อยังไม่ได้เรียนธรรมะนั้น จะทำอะไรก็ทำได้ตามสบาย จะเดินไปทางไหนก็ไม่ต้องเป็นห่วงว่าจะเหยียบสัตว์ตาย จะเข้าห้องน้ำก็ไม่ต้องคิดอะไร ผมเชื่อว่าบาปคงจะไม่เกิด เพราะไม่ได้ตั้งใจจะทำให้สัตว์ตาย แต่บัดนี้ ได้ศึกษาเล่าเรียนธรรมะเข้าแล้ว ก็ให้เกิดความยุ่งยากลำบากขึ้น เพราะเดินในที่บางแห่งกลัวว่าจะไปเหยียบเอาสัตว์ตัวเล็กๆ เข้า แม้เข้าห้องน้ำพบมดหลายตัว ก็ต้องลำบากไล่มันกว่าจะออกไปได้เพราะบางทีมันก็ดื้อ เมื่อความลำบากยุ่งยากใจเกิดขึ้นเช่นนี้ ไม่เป็นอกุศลดอกหรือ ถ้าเช่นนั้นไม่เรียนธรรมะเสียเลยจะไม่ดีหรือ? ผมก็เห็นจริงตามที่ท่านได้ถามมา ในเรื่องความลำบากจะต้องเกิดขึ้นบ้างเมื่อได้เรียนธรรมะไปแล้ว เพราะจะต้องมีความสังวรณ์ระวังผิดกว่าเมื่อตอนไม่ได้เรียน ความจริงที่เห็นได้ง่ายๆ จากการที่ไม่เข้าใจสภาวธรรมก็คือ เดินไปไหนไม่ต้องมีความระวังว่าจะไปเหยียบสัตว์ตาย เข้าห้องน้ำบางทีก็ไม่ได้สังเกตว่ามีมดอยู่บ้างหรือเปล่า เสร็จธุระแล้วก็ออกมา ดังนั้น บาปที่เกิดจากการไปเหยียบสัตว์หรือจากการเดินการเข้าห้องน้ำก็ไม่มี เพราะไม่ทราบด้วยซ้ำว่าจะมีสัตว์อะไรบ้างหรือเปล่า เจตนาจะฆ่าสัตว์จึงมิได้เกิดขึ้น แต่อย่างไรก็ดี ท่านนักศึกษาพิจารณาดูให้ดีก็จะเห็นว่า เราไม่ได้เกิดบาปก็จริง แต่เราก็ไม่เกิดบุญด้วยเหมือนกัน ส่วนผู้ที่เรียนธรรมะต้องได้รับความลำบากใจขึ้นบ้าง แต่ก็ได้บุญอยู่เสมอ ส่วนอกุศลนั้น ถ้าจะนับก็เป็นอกุศลจิต แต่เป็นอกุศลเล็กน้อย และเล็กน้อยมาก เพราะว่าอกุศลนี้เป็นปัจจัยให้เกิดกุศล กุศลผลบุญบางชนิด ถ้าบาปไม่เกิดเสียก่อนแล้ว บุญที่ว่านั้นก็จะเกิดขึ้นมาไม่ได้ เพราะบุญชนิดนี้ต้องอาศัยบาปเป็นปัจจัย คืออาศัยบาปมาเป็นตัวสนับสนุนให้บุญเกิด ด้วยเหตุนี้เอง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงได้สอนให้กระทำให้มากให้กระทำอยู่เสมอ ผู้หลักผู้ใหญ่ก็สอนกันอยู่ทั่วไป นั่นก็คือความกรุณา

โดย ศาลาธรรม [29 ก.พ. 2555 , 10:21:39 น.] ( IP = 125.27.173.253 : : )

สลักธรรม 1 ความกรุณาคืออะไร? ความกรุณาก็ได้แก่ความสงสารสัตว์ที่ตกทุกข์ได้ยากหรือลำบากต่างๆ แล้วมีจิตคิดช่วยเหลือให้พ้นไปจากความทุกข์ยากลำบากนั้น แต่ความกรุณาจะเกิดขึ้นมาได้ก็ด้วยอาศัยหลัก ๓ ประการ คือ ๑. ต้องมีสัตว์อยู่เฉพาะหน้า ๒. สัตว์นั้นต้องมีความทุกข์ ๓. บาปหรืออกุศลจะต้องเกิดขึ้นมาก่อน ความกรุณาที่จะเกิดขึ้นมาได้นั้นจะต้องอาศัยหลักทั้ง ๓ ประการดังกล่าว จะขาดไปเสียประการใดประการหนึ่งไม่ได้เลยเป็นอันขาด เพราะถ้าขาดไปเสียแล้ว จิตที่เกิดขึ้นมานั้นจะเรียกว่าเป็นความกรุณาไม่ได้ และกุศลจิตจากความกรุณาก็ไม่เกิดด้วยเหมือนกัน แต่เหตุไฉนเล่า จึงได้กำหนดกฏเกณฑ์เอาไว้เช่นนี้ ขอให้ลองพิจารณาดูให้ดี

โดย ศาลาธรรม [29 ก.พ. 2555 , 10:22:04 น.] ( IP = 125.27.173.253 : : )

สลักธรรม 2 ๑. ที่ว่าต้องมีสัตว์มาอยู่เฉพาะหน้านั้น หมายความว่า กุศลทั้งหลายเกิดขึ้นมาได้โดยไม่ต้องมีสัตว์มาอยู่เฉพาะหน้าเลย เช่นการระลึกถึงกุศลที่ได้ทำไปแล้ว เช่นไปทอดกฐินหรือการไปฟังธรรมะ รักษาศีลหรือปฏิบัติวิปัสสนา เหล่านี้เป็นต้น มิได้มีสัตว์อะไรมาอยู่ต่อหน้าเลย กุศลก็เกิดได้ สำหรับความกรุณานั้นจะต้องมีสัตว์อยู่เฉพาะหน้า เช่น เป็นคนหรือเป็นสัตว์เดรัจฉานก็ตาม แต่ที่ว่าอยู่เฉพาะหน้านั้น มิได้หมายความว่า จะต้องมีสัตว์มาอยู่ต่อหน้าต่อตาจริงๆ ตามถ้อยคำ (เช่นตาเห็น) ก็ได้ อาจได้ยินเสียงสัตว์ร้องครวญครางด้วยความเจ็บปวด หรือระลึกถึงสัตว์ที่กำลังตกทุกข์ได้ยากต่างๆ เกิดจากความคิด ก็เป็นต่อหน้าได้เหมือนกัน

โดย ศาลาธรรม [29 ก.พ. 2555 , 10:22:23 น.] ( IP = 125.27.173.253 : : )

สลักธรรม 3 ๒. ต้องเป็นสัตว์ที่มีความทุกข์ ข้อนี้หมายความว่า ถ้าสัตว์นั้นไม่มีทุกข์แล้ว ความกรุณาจะเกิดขึ้นมาไม่ได้เลย เช่นเห็นคนนั่งรถยนต์เก๋งส่วนตัวราคาแพงมาหา หรือเห็นสัตว์เช่นสุนัขที่อ้วนท้วนสมบูรณ์ ขนปุกปุยน่ารักเดินมา เราก็จะเกิดความกรุณาไม่ได้แน่ ไม่เหมือนกับคนง่อยเปลี้ยเสียขา หรือสุนัขที่หิวโหยอดโซเดินเข้ามาหา เราก็จะเกิดความสงสารอยากจะช่วยเหลือบรรเทาทุกข์ให้ ด้วยเหตุดังนี้เอง ท่านนักศึกษาสังเกตดูให้ดีก็จะเห็นว่า ขอทานที่ร้องขออยู่นั้นจะพยายามเอาส่วนที่พิกลพิการของตนออกมาอวด เขาจะพยายามแสดงถึงความทุกข์ยากลำบาก หรือร้องขอสตางค์ด้วยเสียงละห้อยให้น่าสงสาร ยิ่งทำให้น่าสงสารได้เท่าใดก็จะได้สตางค์มากเท่านั้น เพราะผู้ได้พบเห็นเกิดความกรุณาด้วยสัตว์ที่มีทุกข์มาอยู่ต่อหน้า แต่ถ้าขอทานคนใดแต่งตัวโก้ และไม่แสดงให้เห็นทุกข์แล้ว ขอทานคนนั้นก็จะหาอาชีพทางขอทานไม่ได้แล้วจะต้องอดตาย

โดย ศาลาธรรม [29 ก.พ. 2555 , 10:22:40 น.] ( IP = 125.27.173.253 : : )

สลักธรรม 4 ๓. บาปหรืออกุศลต้องเกิดเสียก่อน ความกรุณาจึงจะเกิดได้ ในข้อนี้ผมขออธิบายโดยตั้งคำถามกับท่านนักศึกษาสักหน่อยว่า เมื่อท่านได้พบคนที่กำลังมีทุกข์แสนสาหัส หรือท่านได้พบสัตว์ที่อดอยากหิวโหยทรมาน ใจของท่านรู้สึกอย่างไร ท่านจะยิ้มแย้มแจ่มใสได้หรือ จิตใจของท่านไม่เศร้าหมองดอกหรือ และเมื่อใจเศร้าหมองแล้ว ไม่เป็นบาปอกุศลหรืออย่างไร แต่ยิ่งเศร้าหมองมาก ความกรุณาก็จะเกิดมากเสียอีก ดังนั้น ก็จะเห็นว่า ความกรุณาจะเกิด จิตใจจะต้องเศร้าหมองทุกข์ครั้งไป เพราะอกุศลเป็นปัจจัยให้ความกรุณาเกิดขึ้นมาได้ แต่อย่างไรก็ดี อกุศลที่เป็นปัจจัยดังกล่าวมานี้ เป็นอกุศลเบ็ดเตล็ดเล็กๆ น้อยๆ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสรรเสริญผู้มีความกรุณา

โดย ศาลาธรรม [29 ก.พ. 2555 , 10:22:56 น.] ( IP = 125.27.173.253 : : )

สลักธรรม 5 ตามที่ผมได้บรรยายมานี้ ท่านทั้งหลายสงสัยจะลองดูก็ได้ หรือเดินไปตามที่ต่างๆ แล้วคอยสังเกตดูก็จะเห็นได้ไม่ยากอะไร แล้วก็จะทราบความจริงว่า อันความกรุณาจะมีขึ้นมาได้นั้น จะขาดหลักการที่ได้วางเอาไว้แม้แต่ข้อเดียวก็ไม่ได้ ดังนั้น ท่านที่ได้เรียนธรรมะแล้ว ได้เกิดความยุ่งยากลำบากใจบ้างนั้น ความยุ่งยากลำบากใจหรือความเศร้าหมองที่เกิดขึ้นมาก็เพราะความสงสารสัตว์ที่กำลังมีทุกข์จะตายเสียเปล่าๆ จึงได้ช่วยเอาไว้ หรือไม่กล้าเหยียบย่ำลงไป กุศลจิตจากความกรุณาจะเกิดขึ้น ยิ่งลำบากบ่อยๆ กุศลก็เกิดบ่อยๆ แต่ผู้ไม่ได้เล่าเรียนธรรมะจะเดินไปไหนหรือจะแวะเข้าห้องน้ำก็ไม่ได้สังเกตอะไร บาปอกุศลก็ไม่เกิดขึ้นเลย แต่บุญจากกรุณาก็มีขึ้นมาไม่ได้เหมือนกัน ด้วยเหตุนี้ผมจึงขอให้ท่านทั้งหลายจงได้พิจารณาดูว่า ควรจะเรียนธรรมะหรือหาไม่ เพราะนอกจากจะได้กุศลจากความกรุณาเป็นประจำแล้ว ยังทำให้เบาสบายคลายจากความทุกข์ ได้ไปเกิดเป็นคนมีปัญญา สามารถพาชีวิตของตนให้พ้นจากขวากหนามได้ง่ายยิ่งขึ้น บัดนี้ ผมก็ได้แก้ปัญหาของท่านแล้ว การปฏิบัติอย่างไรก็เป็นหน้าที่ของท่านว่าจะเอาอย่างไหน แล้วก็เชิญปฏิบัติได้ตามอัธยาศัย

โดย ศาลาธรรม [29 ก.พ. 2555 , 10:23:13 น.] ( IP = 125.27.173.253 : : )

สลักธรรม 6 ขอบพระคุณมากค่ะ

โดย พี่ดา (พี่ดา) [29 ก.พ. 2555 , 16:39:27 น.] ( IP = 124.122.228.252 : : )

สลักธรรม 7 ขอบพระคุณมากค่ะและทำให้เกิดความเข้าใจเพิ่มมากขึ้น แยกความรู้สึกได้ชัดเจนยิ่งขึ้น โดยเฉพาะความกรุณา ที่เรียกว่ากรุณา

โดย น้องอุ๊ (anchalee) [1 มี.ค. 2555 , 19:57:25 น.] ( IP = 101.108.84.108 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด