| Moonlanithi |
Vipassana Meditation |
OnlineStudy thai english |
Article |
สำนักวิปัสสนา อ้อมน้อย |
กิจกรรม | About Us |
อำนาจจิตผันแปรรูป
สลักธรรม 1
คนที่ตายแล้วเราก็เรียกกันว่า "ศพ" ย่อมจะไม่มีจิตใจ ก็ย่อมจะยืน เดิน หัวเราะ ร้องไห้ และหายใจซึ่งเกิดจากอำนาจของเจตนาโดยตรงไม่ได้ เพราะไม่มีจิตใจ
แต่อย่างไรก็ดี จิตใจของคนที่ยังไม่ตาย ก็ย่อมจะมีอำนาจโดยปริยายได้ เพราะในเวลานอนหลับ (ภวังคจิต) แม้จะมิได้มีความปรารถนาโดยตรง แต่จิตใจมันก็ยังทำงานและบังคับรูปได้ ทำให้หัวใจเต้น ทำให้ปอดทำงานโดยขยายเข้าและออกได้ และทำให้กระเพาะอาหารและลำไส้เคลื่อนที่อยู่เสมอตลอดเวลาได้
ผู้ศึกษาพระอภิธรรมมีความเข้าใจก็จะทราบว่า ในขณะเห็น ได้ยิน คิดนึก หยุดอยู่นิ่งๆ เคลื่อนไหวหัวเราะหรือร้องไห้ และตลอดเวลาที่กำลังนอนหลับสนิทนั้น จิตใจกับร่างกายมันทำงานกันอย่างไร ทั้งยังมีตัวเลขควบคุมอยู่ทั่วไป
เพื่อให้เข้าถึงความจริงอันลึกซึ้งและเพื่อป้องกันมิให้ผู้ใดดูหมิ่นพระพุทธศาสนาแล้วพูดธรรมะเอาตามชอบใจ ผมจึงขอยกตัวอย่างขึ้นมาให้ท่านผู้อ่านได้เห็นสักเล็กน้อย
จักขุวิญญาณ คือ "เห็นรูป" ก็จะต้องมีเหตุมาร่วมประชุมกันว่าโดยพิสดารมีถึง ๗๓ เหตุ และจะต้องมีเหตุในชาติอดีตเกิดร่วมด้วย ถ้ามิได้มีชาติอดีตแล้ว จิตหรือวิญญาณอันได้แก่ความรู้สึก "เห็น" จะเกิดขึ้นมาไม่ได้อย่างแน่นอน
ผู้ศึกษามีความเข้าใจแล้วก็จะไม่มีความข้องใจสงสัยในเรื่องของชาติอดีตและชาติหน้าอีกต่อไป ผมขอแสดงสาเหตุโดยย่อของจิต "เห็น"(ซ้ำกันไม่นับ) พอให้เป็นตัวอย่าง ดังนี้
๑. ปัญจทวาราวัชชนจิต เป็นปัจจัยให้ ๕ ปัจจัย
๒. ปัจจุบันรูปารมณ์ เป็นปัจจัยให้ ๔ ปัจจัย
๓. มัชฌิมายุกจักขุปสาท เป็นปัจจัยให้ ๖ ปัจจัย
๔. อดีตกรรมเจตนา เป็นปัจจัยให้ ๒ ปัจจัย
๕. อาโลก เป็นปัจจัยให้ ๑ ปัจจัย
๖. สัพพจิตตสาธารณเจตสิก เป็นปัจจัยให้ ๑๐ ปัจจัย รวม ๒๘ ปัจจัยโดย ศาลาธรรม [5 เม.ย. 2555 , 09:00:35 น.] ( IP = 125.25.125.8 : : )
สลักธรรม 2
เจตนา คือ ความปรารถนาของจิตใจนั้น มีอำนาจหรือมีความสามารถทำให้รูปคือร่างกายเป็นไปต่างๆ ซึ่งเรียกว่า จิตชรูป ดังได้กล่าวมาแล้วย่อๆ ผู้ที่ได้ศึกษาพระอภิธรรม ก็จะได้รายละเอียดเป็นอันมาก เพื่อให้ท่านผู้อ่านได้เห็นรูปร่างหน้าตาบ้าง จึงขอยกหลักการขึ้นมาให้ได้เห็นเป็นตัวอย่างอีกเล็กน้อย คือ
๑. จิตชรูปสามัญ หมายถึง ปกติธรรมดาๆ ของร่างกาย เช่นการหายใจเข้าออก หัวใจเต้น กระเพาะอาหารลำไส้เคลื่อนไหว และจิตทำให้เกิดจิตชรูปสามัญได้ ๗๕ ประเภท คือ อกุศลจิต ๑๒ ประเภท (บาป) กามาวจรโสภณจิต ๒๔ ประเภท (บุญ) โลกุตรจิต ๘ ประเภท (พ้นจากการเวียนว่ายตายเกิด) เป็นต้น
๒. จิตชรูปที่ทำให้ยิ้มและหัวเราะได้ มี ๑๓ ประเภท คือ โสมนัสโลภมูลจิต ๔ ประเภท (เกี่ยวกับบาป) โสมนัสมหากุศล ๔ ประเภท (เกี่ยวกับบุญ) เป็นต้น
๓. จิตชรูปเกี่ยวกับร้องไห้ มี ๒ ประเภท คือ โทสมูลจิต ๒ ประเภท
๔. จิตชรูปที่ทำให้เคลื่อนไหวอิริยาบถน้อย เช่น ก้ม เงย คู้ เหยียด เกิดจากจิต ๓๒ ประเภท คือ มโนทวาราวัชชจิต ๑ (เปิดประตูทางมโนทวาร) กามชวนจิต ๒๙ (เสพอารมณ์บาป บุญ ไม่บาปไม่บุญ) อภิญญาจิต ๒ (ทำอิทธิฤทธิ์ต่างๆ )
๕. จิตชรูปที่เกี่ยวกับการพูด ได้แก่จิต ๓๒ เท่ากับข้อ ๔
๖. จิตชรูปที่เกี่ยวกับอิริยาบถใหญ่ คือ ยืน เดิน นั่น นอน ต้องอาศัยจิตจำนวน ๓๒ เหมือนข้อ ๔ และข้อ ๕
๗. จิตชรูปเกี่ยวกับอิริยาบถใหญ่ที่ตั้งมั่น คือ ยืน เดิน นั่น นอน ที่เป็นไปตามปกติของคนธรรมดา และจิตที่ทำให้อิริยาบถตั้งมั่นเป็นอัปปนา รวมต้องใช้จิตจำนวน ๕๘ ประเภทคือ มโนทวาราวัชชจิต ๑ กามชวนจิต ๒๙ อภิญญาจิต ๒ (ทำฤทธิ์ต่างๆ ) อัปปนาชวนจิต ๒๖ (มหัคคตกุศล ๙ -กิริยา ๙ -โลกุตตร ๘)
เจตนา ๒๕ ประเภทให้อำนาจก่อให้เกิดกรรมชรูปได้ ๑๘ ในสันดานของสัตว์ที่มีขันธ์ ๕ ตั้งแต่อุปาทะขณะของปฏิสนธิจิตไปจนตลอดชีวิต และกรรมชรูป คือรูปอันเกิดจากกรรมนี้ที่มาผันแปรเซลล์ของสัตว์ ก็เป็นกรรมที่เกิดขึ้นมาแล้วตั้งแต่อดีตกาล ส่วนจิตชรูป อันเป็นรูปที่จิตก่อให้เกิดขึ้นนั้นเป็นไปในปัจจุบันกาล
![]()
โดย ศาลาธรรม [5 เม.ย. 2555 , 09:00:53 น.] ( IP = 125.25.125.8 : : )
ขอเชิญแสดงความคิดเห็น คำเตือน
- การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
- การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
- หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด
ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล |
[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ] |
ลานภาพ |
ค้นหา |
สร้างสรรค์โดย |