มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


องค์ประกอบที่ทำให้สมบูรณ์




องค์ประกอบที่ทำให้สมบูรณ์
เรียบเรียงโดย สุชีพ ปุญญานุภาพ


มีศัพท์ทางวิชาการอยู่ศัพท์หนึ่ง ซึ่งราชบัณฑิตยสถานของไทยบัญญัติขึ้นใช้ว่า “บูรณาการ” เพื่อให้ขนานกับคำว่า lntegation ในภาษาอังกฤษ หมายถึง การรวมองค์ประกอบต่าง ๆ เข้าด้วยกัน อันทำให้มีความสมบูรณ์

ในฝ่ายอังกฤษ ได้ให้หลักฐานการใช้ศัพท์ lntegation หรือ บูรณาการ ว่า ใช้มาเมื่อ ค.ศ. ๑๖๒๐ หรือ พ.ศ. ๒๑๖๓ คือเมื่อ ๓๗๗ ปีมาแล้ว และเอกสารครั้งหลังยังให้ตัวอย่างการใช้คำว่าบูรณาการ เช่น บูรณาการทางเศรษฐกิจ บูรณาการทางรัฐศาสตร์ และบูรณาการทางสังคม (economic, political social integation)

ในฝ่ายพระพุทธศาสนา มีคำในทำนองเดียวกันหลายคำเช่น สมังคี สัมปทา สโมธาน และ สามัคคี เช่นคำว่า

มัคคสมังคี ความรวมตัวเป็นอันหนึ่งอันเดียวกับแห่งพรรคหรือข้อปฏิบัติ

อารักขสัมปทา ความสมบูรณ์ด้วยการเก็บรักษาหรือการออม

ธัมมสโมธาน การรวมตัวของธรรมะ

สังฆสามัคคี ความพร้อมเพรียงกลมเกลียวกันของพวกสงฆ์

โดย เทพธรรม ..นำมาฝาก [30 ก.ค. 2555 , 09:10:08 น.] ( IP = 110.168.181.113 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ


  สลักธรรม 1

แต่ปัญหาเรื่องศัพท์หรือคำจะยกไว้ ความมุ่งหมายสำคัญคือการแสดงให้เห็นว่า พระพุทธเจ้า ประทานแนวคิดและแนวปฏิบัติที่รวมตัวกัน ทำให้เกิดความสมบูรณ์ไว้มากมาย เหลือที่จะนำมากล่าวให้ครบถ้วนได้ จะขอเลือกนำมากล่าวในที่นี้เพียงบางรายการ คือ

๑. เพื่อความตั้งมั่นแห่งพระสัทธรรมหรือความมั่นคงแห่งพระพุทธศาสนา พระพุทธเจ้าตรัสสอนให้ ฟัง เรียน ทรงจำ พิจารณา และปฏิบัติครบ ความเคารพหรือเหมาะสม โดยปรกติคนทั่วไปมักสนใจเพียง ๓ ข้อแรก คือ ฟังเรียน และทรงจำ แต่พระพุทธเจ้าประทานองค์ประกอบที่ทำให้สมบูรณ์อีก ๒ ข้อ คือ พิจารณาและปฏิบัติ เพื่อให้ใช้ปัญญาพิจารณาเหตุผล และเพื่อการปฏิบัติหรือนำมาใช้ให้เป็นประโยชน์

มีข้อที่ควรบันทึกไว้เป็นกรณีพิเศษก็คือพระพุทธวจนะเรื่องนี้ (๒๒/๑๔๕/๑๙๗) เจ้าพระคุณสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ทรงเลือกเป็นหัวข้อสำคัญในการประทานพระโอวาทแก่ภิกษุสามเณรผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญา ในสภาการศึกษามหามกุฎราชวิทยาลัย มหาวิทยาลัยสงฆ์ เมื่อหลายปีมาแล้ว นับเป็นเรื่องน่าสนใจและเหมาะสมอย่างยิ่ง

โดย เทพธรรม ..นำมาฝาก [30 ก.ค. 2555 , 09:11:23 น.] ( IP = 110.168.181.113 : : )


  สลักธรรม 2

๒. เรื่องหลักทั่วไปแห่งพระพุทธศาสนา เมื่อวันมาฆบูชาครั้งแรก หลังตรัสรู้ได้ ๙ เดือนหรือหลังการแสดงพระธรรมครั้งแรก ๗ เดือน พระพุทธเจ้าได้ประทานพระโอวาทสำคัญ เกี่ยวกับหลักคำสอนทางพระพุทธศาสนาไว้หลายกลุ่ม แต่กลุ่มหนึ่งนี้เป็นหลักทั่วไป ทรงชี้ว่า การเว้นความชั่ว การบำเพ็ญความดี และการชำระจิตของตนให้สะอาด เป็นคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า จุดเด่นของเรื่องนี้ก็คือ คนทั่วไปมักพูดกันอยู่แล้วว่าศาสนานั้นก็สอนให้เว้นความชั่ว ให้ประพฤติความดี แต่พระพุทธเจ้าทรงเติมบูรณาการอีกข้อหนึ่ง คือการชำระจิตของตนให้สะอาดอันทำให้ ๒ ข้อแรกมีความเป็นได้ชัดเจนขึ้นมาคือถ้าจิตใจสกปรก ไม่สะอาดแล้ว การเว้นความชั่วและการทำความดี จะสมบูรณ์ได้อย่างไร (ธัมมบท ๒๕/๒๔/๔๐)

๓. ความรู้คู่คุณธรรม คนสมัยใหม่เข้าใจคิดสร้างคำนี้ขึ้น และมักพูดกันจนติดปาก ทางพระพุทธศาสนามีคำนี้คือ “วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน โส เสฏฺโ? เทวามานุเส” “ผู้สมบูรณ์ด้วยความรู้และความประพฤติ” หรือ “ผู้ประกอบด้วยความรู้ดีและความประพฤติดี เป็นผู้ประเสริฐในเทวดาและมนุษย์” อันแสดงให้เห็นว่าจุดนัดพบทางพระพุทธศาสนาที่ให้ความยุติธรรมแก่คนทุกคน คือความรู้ดีและความประพฤติดี ไม่ใช่ชาติชั้นวรรณะ หรือทรัพย์สินเงินทอง ที่นำเทวดามากล่าวถึงด้วยก็เป็นการแสดงว่า หลักความรู้และความประพฤตินี้ ครอบคลุมทั่วไปทั้งเทพและมนุษย์ ความรู้คู่คุณธรรมที่ถอดความมาใช้กันนี้จึงเป็นบูรณาการ หรือองค์ประกอบที่ทำให้เกิดความสมบูรณ์อีกข้อหนึ่ง (อัคคัญญสูตร ๑๑/๗๑-๒/๑๐๗)

๔. ทรงสอนรัฐศาสตร์แบบเสริมเศรษฐศาสตร์ ในการทรงแสดงธรรมแก่ กูฎทันตพราหมณ์ นักปกครองผู้หนึ่ง ของแคว้นมคธพระพุทธเจ้าทรงสอนให้ลดอาชญากรรม ด้วยเพิ่มการจัดเศรษฐกิจให้ดี ให้ประชาชนทุกหมูเหล่ามีรายได้ มีความเป็นอยู่ดี เป็นการนำเรื่องเศรษฐกิจมาช่วยในการปกครองด้วย (กูฏทันตสูตร ๙/๑๙๙-๒๓๘/๑๖๒-๑๙๑ )

โดย เทพธรรม ..นำมาฝาก [30 ก.ค. 2555 , 09:12:47 น.] ( IP = 110.168.181.113 : : )


  สลักธรรม 3

๕. การปฏิบัติต่อผู้น้อย เช่นคนงานหรือกรรมกร ปัญหาเรื่องนายจ้างกับลูกจ้าง แม้จะมีอยู่เสมอ แต่ทางพระพุทธศาสนาก็สอนให้ปฏิบัติต่อบุคคลเหล่านั้น เช่น

(๑) ให้ทำงานพอเหมาะแก่กำลัง

(๒) ให้อาหารและรางวัล

(๓) ดูแลรักษาเมื่อเจ็บไข้

(๔) แจกของมีรสให้บริโภค

(๕) ปล่อยหรือให้หยุดงานตามควรแก่กาละสมัย รวมทั้งที่เขาเป็นทาสก็ให้ปลดปล่อยทาส เมื่อถึงเวลาอันสมควร

บรูณาการข้อนี้ อย่างน้อยก็ลดระดับความขัดแย้งระหว่างนายจ้างกับลูกจ้างได้ตามสมควร (สิงคาลกสูตร ๑๑/๒๐๓/๒๐๕)

โดย เทพธรรม ..นำมาฝาก [30 ก.ค. 2555 , 09:14:36 น.] ( IP = 110.168.181.113 : : )


  สลักธรรม 4

๖. ประโยชนปัจจุบันควบคู่กับประโยชน์อนาคต แม้ว่าในพระพุทธศาสนาจะสอนประโยชน์ไว้ ๓ ระดับ คือ

(๑) ประโยชน์ปัจจุบัน คือประโยชน์ทางเศรษฐกิจและสังคม

(๒) ประโยชน์อนาคต หรือประโยชน์ทางศีลธรรมและคุณธรรมที่ทำให้ประโยชน์ปัจจุบันดำเนินไปได้ดีกับอนาคต

(๓) ประโยชน์อย่างยิ่ง หรือการหำตนให้หลุดพ้นจากกิเลสและกองทุกข์

ในการสอนของพระพุทธเจ้า ปรากฏว่าประโยชน์อย่างยิ่งทรงรวมไว้เป็นหลักทั่วไป ดังที่กล่าวไว้แล้วข้างต้น แต่น่าสังเกตว่า เมื่อตรัสสอนถึงประโยชน์ปัจจุบันหรือ ทิฎฐิธัมมิกัตถะ อันเป็นประโยชน์ทางเศรษฐกิจและสังคม จะต้องนำประโยชน์อนาคต หรือ สัมปรายิกัตถะ อันเป็นประโยชน์ทางศีลธรรมและคุณธรรม มาเป็นคู่แฝดกำกับไว้ด้วย เพื่อมิให้สิ้นสุดแค่ปัจจุบันแล้วล่มสลาย การนำเอาประโยชน์ทางศีลธรรมและคุณธรรมมากำกับ จึงช่วยให้ปัจจุบันตั้งอยู่ได้ดีไปถึงอนาคต นับเป็นคำสอนแบบบูรณาการอีกอย่างหนึ่ง (พยัคฆปัชชสูตร๒๓/๑๔๔/๒๘๙-๒๙๔)

หมายเหตุ ตัวเลขที่มา ส่วนแรกบอกเล่มพระไตรปิฎก ฉบับภาษาบาลีตัวเลขถัดไปบอกข้อ และตัวเลขตอนสุดท้ายบอกหน้า เช่น ๒๕/๒๔/๔๐หมายความว่า พระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๕ ข้อ ๒๔ หน้า ๔๐

จาก หนังสือธรรมจักษุ ปีที ๘๔ ฉบับที่ ๑ ตุลาคม ๒๕๔๐

โดย เทพธรรม ..นำมาฝาก [30 ก.ค. 2555 , 09:16:25 น.] ( IP = 110.168.181.113 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org