ความสุขในตน

---

ความสุขในตน ธรรมะบรรยายโดย อาจารย์บุษกร เมธางกูร วันอาทิตย์ที่๖ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๖ เราได้เวลาในการกิน นอน พูดคุยปะทะคารม เล่นไพ่ เล่นหวย หรือทำสิ่งต่างๆ กันสารพัด เวลาที่ได้เหล่านั้นเราเพลิดเพลินไปกับกิเลสตัณหา เราต้องเตือนตนเองว่า เราได้เวลามาเยอะมาก แต่เราใช้ไปอย่างไม่เป็นประโยชน์อย่างแท้จริง แต่เป็นไปเพื่อความสุขชั่วคราว แต่ในขณะที่ได้เวลาที่สวดมนต์และสวดด้วยความตั้งใจจนจบแล้ว ก็เหมือนเรามีจังหวะชีวิตที่ดีขึ้น เรามีความกระตือรือร้นที่จะมาเรียนธรรมะให้ทันเวลา เพราะเป็นการทำให้เวลาเป็นประโยชน์แท้จริง นี่ก็ใกล้วันออกพรรษาแล้ว เวลาผ่านไปเร็วมาก และเราก็ได้เวลาที่ใกล้ตายกันทุกคน ไม่มีอะไรเลยที่เราจะเอาไปได้ ให้หมั่นนึกอย่างนี้ว่าเราอยู่ในวัยขาลงแล้ว ที่ต้องพูดถึงแต่เรื่องตายเพราะมรณานุสตินี้ให้ประโยชน์ ถ้านึกถึงความตายได้อยู่บ่อยๆ ก็กั้นความประมาทได้ เช่น ลองนึกว่า เราคงอยู่ได้อีกไม่นาน ก็จะได้จัดสรรทรัพย์ทำอะไรให้เรียบร้อย เคยถามบางคนว่า ถ้ารู้ว่าอีก ๗ วันจะต้องตายจะทำอย่างไร เขาก็ตอบว่า จะเบิกเงินมาใช้มาทำบุญให้หมด แต่ตอนนี้ยังไม่รู้วันตาย ก็เลยยังไม่เบิก หรืออย่างในเรื่องของความรู้เราก็ไม่ควรประมาท คำถาม ก็มีคำถามว่า เรามีความรู้อยู่ว่า ทานเป็นที่ตั้งของโภคทรัพย์ทั้งปวง ถ้าเรามีความปรารถนาทำทานมากๆ เพราะรู้ว่าเมื่อทำทานมาก อนาคตมันก็ดี ถามว่านี่เป็นตัณหาหรือไม่? ซึ่งมีผู้ให้คำตอบมาว่าถือเป็นตัณหา คำตอบ ก็ต้องทำความเข้าใจก่อนว่า สิ่งที่พูดนี่หรือถามมานี้ ผู้ถามรู้ผลอยู่ก่อนแล้วว่า ทานเป็นที่ตั้งของโภคทรัพย์ทั้งปวง และทำมากได้มาก ทั้งดีทั้งชั่ว แต่เวลาที่ถามออกไปนั้นมันไม่สามารถแสดงได้ถึงความเข้าใจของเราได้ทั้งหมด เพราะคำถามของเรามันเป็นบัญญัติ จึงเหมือนเป็นการเอาผลขึ้นมาเป็นที่ตั้ง แต่ใจของเราไม่ได้หวังผลคือเป็นที่ตั้งของโภคทรัพย์ทั้งปวง แต่เรากำลังหวังจะสร้างเหตุ เพราะเราได้รับการอบรมบ่มนิสัยมาและมีความรู้จากพระสัทธรรมว่า การที่เรามีทรัพย์แล้วมีโอกาสนำทรัพย์มาบริจาคทำกุศลต่อไม่มีทรัพย์แต่ต้องการบริจาคในขณะที่ขาดแคลนนั้นมันต่างกัน ฉะนั้น การที่เรามีจิตปรารถนาว่า อยากจะทำบุญมากๆ เพื่อให้ชาติหน้าเป็นที่รองรับของการไปหยิบจับทรัพย์ไปทำทานได้มากกว่าในชาตินี้ ถามว่านั่นเป็นตัณหาไหม? ก็ต้องตอบว่า ในชีวิตของเราทุกคนมีตัณหานุสัย การกระทำต่างๆ จึงถูกผลักดันด้วยอำนาจตัณหา ตัณหานุสัยคือตัณหาที่นองเนืองอยู่ในขันธสันดาน ต่างกับตัณหาที่เกิดขึ้นพร้อมกับการเห็นที่เกิดขึ้นมาจากอนุสัยแล้วเข้ามาทำงานร่วมกับทวารแล้ว ตัณหานุสัยนี้มีอยู่ทุกคน แต่ไม่จำเป็นว่าทุกอารมณ์ของเราจะต้องมีตัณหาเข้ามาทำงาน แต่อาจมีความพอใจเรียกว่า ฉันทะ ออกมากระตุ้นใจให้เราทำลายความมัจฉริยะ การที่เรารู้ว่าการทำทานเป็นการทำลายมัจฉริยะความตะหนี่ถี่เหนียว แล้วเราก็รู้ด้วยว่าบุญหรือทานนี้ เป็นที่ตั้งของโภคทรัพย์ทั้งปวง ฉะนั้น ในความยินดีตัวนี้คือธรรมฉันทะเป็นตัวผลักดันให้เรามีความปรารถนาที่จะทำเพื่อสร้างหนทางไว้ในชาติหน้า ถ้ารู้อย่างนี้ก็เป็นกุศล เพราะตัณหานุสัยไม่ได้ออกมาทำงานร่วมกับปัญญาในขณะที่เราคิดว่า ถ้าเรามีทรัพย์มากๆ เราจะได้เป็นผู้สร้างทาน ศีล ภาวนา ได้อย่างมีความเพียบพร้อม

โดย น้องกิ๊ฟ นำมาฝาก [10 ต.ค. 2556 , 16:53:19 น.] ( IP = 125.27.168.17 : : )

สลักธรรม 1 อีกเรื่องหนึ่งคือ วรรณมัจฉริยะ ก็มีบางท่านอธิบายว่า ถ้าเผื่อไม่มีการชมกัน คือคนหนึ่งพูดชม อีกคนหนึ่งไม่พูดชม คนไม่ได้พูดชมนั้นเป็นผู้มีวรรณมัจฉริยะ หลายคนฟังแล้วก็เลยชมกันใหญ่ คำตอบนี้ก็ถูกแต่ยังต้องเพิ่มเติมความเข้าใจเข้าไปอีก เพราะมีบางคนสงสัยกันต่อว่า ไม่ชมแฟนของเพื่อนจะเป็นมัจฉริยะไหม เพราะเพื่อนเห็นว่าสวย แต่ไม่ใช่สวยของเรา ก็ต้องดูที่ใจไม่ใช่ของเราว่า มีใจรังเกียจหรือไม่เช่น ผู้หญิงคนนี้จริงๆ เราก็เห็นว่าสวยแต่เราไม่อยากให้แฟนของเราชม นั่นเป็นวรรณมัจฉริยะเพราะเราหวงในความสวย หรือแม้ในเรื่องการแต่งตัว เราไม่อยากให้เขาใส่เสื้อผ้าแบบเดียวกับเรา เราก็พยายามชี้ให้เห็นว่าอันนี้เหมาะกับเธอ หรือการให้เครื่องประดับใครเราก็เลือกว่าให้ไปแล้วเขาจะไม่ดูเด่นกว่าเรา ความรู้สึกตรงนั้นความหวงในตัวตนนั่นแหละคือวรรณมัจฉริยะ เรื่องของความมัจฉริยะนี้มีการแบ่งไว้ ๕ ประการ ก็ให้รู้ว่ามัจฉริยะนี้มันเป็นสิ่งที่ไม่ดีซึ่งมันมีอยู่ในจิตใจของเรา เช่น หวงในสกุล ซึ่งมันเป็นธรรมชาติและทุกคนหวงสกุล วรรณมัจฉริยะนั้นหวงตัวเอง ใครมาแตะต้องไม่ได้ และความเป็นตัวตนนี้มาจากความอุปาทานในขันธ์ว่า นี่ตัวเรา ความอุปาทานนี้จึงทำให้มีมัจฉริยะนอนเนื่องอยู่ ท่านชี้ให้เห็นว่า ในตัวเราที่ยาววา หนาคืบ มันสะสมไปด้วยของไม่ดี และเอาของไม่ดีนี้มาอธิบายว่ามีอะไรบ้าง ฉะนั้น การดับทุกข์ก็คือการสิ้นสุดขันธ์เสียอย่างเดียว สิ่งไม่ดีพวกนี้ก็จบไปเอง การพยายามทำให้มัจฉริยะจบตั้งแต่ตอนนี้ เช่น ออกไปพูดชื่นชมกัน ตามคำสอนที่บอกว่าให้พยายามสรรเสริญกัน ไม่ชอบอย่างนี้ก็ให้ดูอย่างอื่นเพื่อจะหาคำสรรเสริญให้ได้ อย่างนี้ไม่ใช่ แต่ให้เข้าใจว่า ไม่ควรไปติใคร หรือปฏิเสธคุณงามความดีของใคร ต้องรู้จักวางใจ เช่น เขาไม่สวยก็เรื่องของเขา เพราะไม่เกี่ยวกับเรา แต่เมื่อไหร่มีคนเขาชมกันแล้วเราบอกว่านั่นหรือสวย นั่นแหละใจเรามีมัจฉริยะ ใจที่ไม่คล้อยตามว่า เขาสวยจริงแต่เรามีความค่อนขอดไม่ชอบเขา ฉะนั้น ให้เราคอยสังเกตใจตนเองเมื่อมีอารมณ์นี้เกิดขึ้นก็ให้หยุดหันหลังหนีไปที่อื่นเสีย ไม่รู้ไม่เห็นเป็นดีที่สุด ไม่ใช่มองดูแล้วค่อนขอดเขา ฉะนั้น พระธรรมสอนให้เรารู้ว่า สิ่งที่บรรจุภายในตัวเรานั้นมีส่วนที่ชั่วมาก และพระธรรมะก็สอนให้เรามีชีวิต อยู่อย่างสุขได้

โดย น้องกิ๊ฟ [10 ต.ค. 2556 , 16:53:59 น.] ( IP = 125.27.168.17 : : )

สลักธรรม 2 “ไม่ง่ายเลยที่จะค้นหาความสุขในตัวเอง และเป็นไปไม่ได้เลย ที่จะหาได้จากที่อื่น และคนอื่น ความสุขที่ยิ่งใหญ่ที่คุณทุกคนมีได้ก็คือ การรู้ว่าคุณไม่ได้ต้องการความสุขมากมายนัก” “ไม่ง่ายเลยที่จะค้นหาความสุขในตัวเอง และเป็นไปไม่ได้เลย ที่จะหาได้จากที่อื่น และคนอื่น” ความสุขเป็นเรื่องที่ไม่ง่ายเลยที่จะค้นหาในตัวเรา เพราะชีวิตเราตั้งแต่เล็กจนโต คำว่า “สุข” คือความยินดี เราถูกปลูกฝังแล้วเราก็เสพสุขจากสิ่งภายนอกมาตลอดเวลา สุขเพราะมีกิน สุขเพราะมีใช้ สุขเพราะมีนั่นมีนี่ คือ “ต้องมี” พอมีแล้วเราก็ยินดี เราได้ถูกอบรมแล้วก็บ่มนิสัยด้วยตนเองว่า อย่างนี้เรียกว่าสุข เรียกว่าดี เราก็มุ่งไปหาสิ่งดีๆ เหล่านั้นเอง โดยลืมสุขภายในตัวเรา คือ “สุขเพราะจิตสงบ” จิตที่สงบจากการดิ้นรนและวุ่นวาย จิตสงบจากเรื่องราว ซึ่งเป็นเรื่องไม่ง่ายเลยเพราะจิตนั้นมีลักษณะ ๔ อย่าง คือ ผันทะนัง จะปะลัง จิตตัง ทุรักขัง ทุนนิวาระยัง สภาพจิตนั้น ห้ามยาก ผันผวน กวัดแกว่ง รักษายาก ความสงบสุขในตัวเราเองก็เพราะจิตสบายไม่เร่าร้อน ไม่โกรธ ไม่ฟุ้ง ไม่รำคาญ ไม่หงุดหงิด ไม่เบื่อ แต่สภาพนี้ห้ามไม่ให้เกิดไม่ได้ เพราะลักษณะของจิต ๔ อย่างนั่นเอง เมื่อพวกนี้เกิดขึ้นมาแล้วจิตก็ไม่สุข เพราะถูกอำนาจกิเลสไปทำให้จิตนั้นไม่สุข แต่พอมีสุขก็คือ ได้ฟังเพลงดีๆ ได้เห็นเรื่องดีๆ ได้คำชม แล้วก็ได้สิ่งที่พอใจ สิ่งเหล่านี้เข้ามาครอบงำจิตให้จิตนั้นสุข ฉะนั้น จิตเป็นตัวรู้อารมณ์ จิตทุกข์เพราะสิ่งที่ไม่ดีเข้ามา สุขเพราะสิ่งดีเข้ามา ถ้าปราศจากเรื่องราวจิตก็สงบนิ่ง เช่นมีสมาธิ ฉะนั้น จึงไม่ง่ายเลยที่จะค้นหาความสุขในตัวเราเอง แต่เราหาสุขนอกตัวกันตลอดเวลา

โดย น้องกิ๊ฟ [10 ต.ค. 2556 , 16:54:32 น.] ( IP = 125.27.168.17 : : )

สลักธรรม 3 “และเป็นไปไม่ได้เลยที่จะได้จากคนอื่นหรือที่อื่น” ลองคิดให้ดี ไม่มีใครทำให้เราสุขได้เลย คนอื่นเป็นปัจจัยนิดเดียวเท่านั้นเอง เพราะถ้าเราไม่ยินดีเสียอย่าง ต่อให้ใครมาแวดล้อมก็ไม่สุข ต่อให้สิ่งนั้นดีอย่างไรก็ไม่สุขถ้าใจเราไม่ยินดีด้วย ฉะนั้น คนอื่นจึงเป็นแค่ปัจจัย แต่จิตที่มีกิเลสเข้ามามันถึงเสวยว่า “สุข” “ความสุขที่ยิ่งใหญ่ที่คุณทุกคนมีได้ก็คือ การรู้ว่าคุณไม่ได้ต้องการความสุขมากมายนัก” เราต้องการความสุขเพียงชั่วขณะ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องอะไรในโลก เช่น กามรมณ์ ก็เป็นของชั่วขณะ ในขณะที่ต้องการและมีสิ่งนั้นสนองมันก็สุข แต่เราไม่ได้ต้องการเพียงอย่างเดียว เช่น เรารู้สึกว้าเหว่อยากให้คนนี้กอดเรา พอกอดแล้วหายว้าเหว่แล้ว หายแล้วก็ไม่อยากให้กอดต่อ เพราะอึดอัดแล้ว ฉะนั้น เราไม่ได้ต้องการมากมาย หากเรารู้จักตนเองจริงๆ แล้วจะรู้ว่า อิทธิพลของสุขที่เราแสวงหา เราต้องการมาเป็นยาใจเพียงชั่วขณะเท่านั้นเอง แต่ยาจริงคือธรรมะที่เปิดเผยทุกอย่างว่า ยาใจของเรานี้มันเป็นของปลอมๆ เป็นเพียงชั่วขณะๆ เท่านั้น ในขณะที่เราอยากดูละคร อยากฟังเพลง และเรามีละครและเพลงนั้น มันก็สุข แต่ตัวละครนี่มันเป็นเรื่องสั้นๆเห็นเป็นทีละช็อตถ้ามีการสโลว์โมชั่นของธรรมะคือยาจริง แต่ทุกวันนี้เราเอายาใจมารวมตัวเป็นกลุ่มแล้วฝังแน่นว่าเราต้องการสิ่งเหล่านี้ จึงเกิดความยึดขึ้นมา ทุกเรื่อง ความต้องการในกามคุณอารมณ์นั้นเราต้องการเพียงแป๊บเดียวเป็นช็อตๆ แต่เนื้อเรื่องมันดำเนินต่อ ฉะนั้น จริงๆ แล้วเราไม่ได้ต้องการสุขมากมายนัก แต่เราไม่รู้เท่าทันความเปลี่ยนแปลงนั้น ใจของเราไม่เท่าทันธรรมชาติ เราจึงคิดว่าได้มากถึงจะดี มีมากถึงจะดี ดีนานถึงจะดี แต่ทุกสิ่งเป็นของชั่วคราว ฉะนั้น ความสุขที่ยิ่งใหญ่ที่คุณมีได้ ก็คือการรู้ว่าคุณไม่ต้องการความสุขมากมายนัก

โดย น้องกิ๊ฟ [10 ต.ค. 2556 , 16:54:51 น.] ( IP = 125.27.168.17 : : )

สลักธรรม 4 เราต้องหาตัวเองให้เจอว่า ขณะนี้เราต้องการอะไร เมื่อหาไม่เจอก็เลยเป็นเรื่องใหญ่เพราะยังหาจุดโฟกัสไม่ได้ มันจึงอุปาทานไปทั้งหมดว่า เธอต้องเป็นของฉันตลอดเวลา เธอไปไหนไม่ได้ เธอต้องพูดดีกับฉันตลอดเวลา เธอเปลี่ยนแปลงไปไม่ได้ แต่เราก็ไม่รู้ว่าเราต้องการให้พูดดีข้ออะไรหรือเรื่องอะไร แต่ถ้าเราโฟกัสได้ว่า เราต้องการคำพูดปลอบใจเพียงแค่นี้ พอมีคนปลอบใจแล้ว สมปรารถนาแล้ว ถึงเขาจะนั่งเฉยๆ ไม่พูดอะไรอีกเราก็รู้สึกว่าพอแล้ว และเรากำลังเสวยอารมณ์สบายใจ อารมณ์ต่างๆ เช่น รูปารมณ์ เป็นต้นนั้น เป็นยาใจ และยาใจนี้เราต้องการแค่นิดหน่อยแค่ยาใจตรงที่รั่ว เหมือนเรือที่มีรูรั่วตรงนี้ก็เอาชันมายาตรงรูรั่วนี้ไม่ได้ยาชันไปหมดทั้งเรือ ยาที่ละรูๆ ฉะนั้น ผู้คนนอกตัวเรานั้นเป็นเรื่องเล็กๆ ไม่ว่าจะเป็นพ่อแม่ปู่ยาตายายลูกหลานสามีภรรยา เป็นส่วนเล็กๆ ซึ่งเราต้องการแต่ต้องการไม่มากมายนัก แต่เรารักตัวเองมากมายเหลือเกิน คนอื่นนอกตัวเราไม่สำคัญ มีสภาพเหมือนเป็นชัน เวลาเรารั่วมาก็ยาให้เราแค่นั้น แต่ชีวิตเราสำคัญเหมือนเรือที่จะต้องพาชีวิตตัวเราพายไปให้ถึงฝั่ง เมื่อเรียนธรรมะแล้วก็จะรู้ว่าการวางใจของเราเป็นอย่างไร และสุขก็จะเกิดขึ้นได้ง่ายๆ ไม่เป็นเรื่องยากที่เราจะหาความสุข เพราะเรื่องนอกตัวหรือคนนอกตัวเป็นเพียงชันอุดรอยรั่วเท่านั้นเอง เรามีตัวตนมากกว่า มีคนอื่นมีนิดเดียว แต่เราเอาเรื่องนิดเดียวมาเป็นเรื่องใหญ่ เราจึงทุกข์กัน เราคิดเอาเองว่าต้องมีมากถึงจะสุข ที่จริงได้เฉพาะเรื่องๆ ก็สุขแล้ว ใจเราเป็นที่รับสุขรับทุกข์ สิ่งอื่นๆ นั้นถ้าใจเราไม่ยอมรับว่าสุข มันก็ไม่สุข ใจเราไม่ยอมรับว่าทุกข์ มันก็ไม่ทุกข์ ทุกอย่างสำคัญที่ใจ เราไม่ต้องการอะไรมาก เราต้องการเพียงแป๊บๆ แต่เราไปหลงผิดว่า สิ่งนั้นต้องเที่ยงสำหรับเรา ทั้งที่ธรรมชาติทั้งหลายไม่เที่ยง ก็ขอให้ทุกคนสามารถรักษาใจของตนเอง อยู่วันนี้เพื่อวันหน้า และเพื่อวันตายให้ดีที่สุด อยู่วันนี้เพื่อให้มีในวันหน้าอย่างสดใส และเมื่อวันนี้และมีวันหน้าสดใส วันตายก็สดใสได้ เพราะจิตที่เบิกบานสดใส สุคติย่อมเป็นที่หวัง

โดย น้องกิ๊ฟ [10 ต.ค. 2556 , 16:55:09 น.] ( IP = 125.27.168.17 : : )

สลักธรรม 5 เขียนแปลนชีวิตชาติหน้ากันได้แล้ว ว่าเราท่านจะไปไหน เราจะไปแบบนี้อีกไหม? ถ้าไม่ เราก็รู้ว่าเหตุอะไรจึงทำให้เราไม่ชอบแบบนี้ เพราะความโลภ เราต้องการอยู่ในกลุ่มคนโลภไหม? ถ้าไม่ เราก็ต้องพยายามปลีกมา มีกุศลเป็นกำลังดันให้เราออกจากกลุ่มหรือสังฆะ คำว่า สังฆเภทมาจากคำว่า สังฆณฑล มณฑลที่นี้มีความสงบ แต่ท่านเจาะจงไว้ให้พระ เพราะว่าตอนนั้นสมัยที่พระพุทธเจ้ายังอยู่ สาวกโดยส่วนใหญ่เป็นพระ เมื่อพระอยู่ด้วยกันก็ต้องมีกฎของพระคือห้ามทำสังฆเภท ทำให้หมู่คณะพระนั่นแหละแตกแยกกันเป็นอาบัติปาราชิก แต่คำนี้คลุมถึงประชาชนทั้งหมดด้วย ฉะนั้น การที่พูดยุแหย่ หรือทำให้คนแตกร้าว ทำให้คนแบ่งฝักแบ่งฝ่ายกันก็เหมือนกับกำลังทำสังฆมณฑลแตกถือว่าเป็นกรรมหนัก ฉะนั้น ดูแลตัวเองอย่าให้ทำชั่ว ไม่ต้องเที่ยววิ่งแจกจ่ายคำชม แต่จงอย่าพยายามแจกความชั่วออกจากใจก็จะดีที่สุด ขออำนาจคุณพระศรีรัตนตรัยและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ในสากลพิภพจงคุ้มครองทุกท่านให้เป็นผู้อยู่ในธรรมเป็นผู้มีศีล เป็นผู้ที่มีสติปัญญา เป็นผู้รู้คิดรู้กระทำได้สมบูรณ์ทุกท่าน ขอให้ถนนชีวิตราบเรียบ อันเสมอได้ด้วยทางนิพพานได้โดยง่ายโดยไวชาติ ทั่วหน้ากันทุกท่านทุกคน อนุโมทนาค่ะ ขออนุโมทนากับน้องนวล ผู้ถอดเทป

โดย น้องกิ๊ฟ [10 ต.ค. 2556 , 16:55:27 น.] ( IP = 125.27.168.17 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด