มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


เจตสิกปรมัตถ์โดยสังเขป(ตอน ๗)




เจตสิกตอนที่ ๖...อ่านที่นี่


เจตสิก ๕๒ ดวง แบ่งเป็น ๓ กลุ่ม คือ

๑. อัญญสมานาเจตสิก ๑๓ ดวง ประกอบได้กับจิตทุกประเภท
๒. อกุศลเจตสิก ๑๔ ดวง ประกอบได้กับอกุศลจิตเท่านั้น
๓. โสภณเจตสิก ๒๕ ดวง ประกอบได้กับโสภณจิตเท่านั้น

และ จิต ๘๙ หรือ ๑๒๑ ดวง ก็แบ่งเป็น ๓ กลุ่ม เพื่อให้สอดคล้องกับเจตสิก ๓ กลุ่ม โดยแบ่งจิตออกเป็น

๑. อเหตุกจิต ๑๘ ดวง
๒. อกุศลจิต ๑๒ ดวง
๓. โสภณจิต ๕๙/๙๑ ดวง

ดังนั้น....
- อเหตุกจิต จะมีเจตสิกประกอบ ๑ กลุ่มคือ อัญญสมานาเจตสิก
- อกุศลจิต จะมีเจตสิกประกอบ ๒ กลุ่มคือ อัญญสมานาเจตสิก และอกุศลเจตสิก
- โสภณจิต จะมีเจตสิกประกอบ ๒ กลุ่มคือ อัญญสมานาเจตสิก และโสภณเจตสิก

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [7 พ.ย. 2557 , 11:45:57 น.] ( IP = 27.145.82.120 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ
[ 1 ] [ 2 ]


  สลักธรรม 11

เจตสิกที่ประกอบได้กับโทสมูลจิต ๒ ดวง


โทสมูลจิตดวงที่ ๑ : โทมนสฺสสหคตํ ปฏิฆสมฺปยุตฺตํ อสฺงขาริกํ

แปล :
จิตที่เกิดขึ้นพร้อมด้วยความเสียใจ ประกอบไปด้วยความโกรธ โดยไม่มีการชักชวน (อสํ)

เจตสิก :
มีเจตสิกประกอบ ๒๐ ดวงคือ
- สัพพจิตตสาธารณเจตสิก ๗ : ผัสส เวทนา สัญญา เจตนา เอกัคคตา ชีวิตินทรีย์ มนสิการ
- ปกิณณกเจตสิก ๕ (เว้นปีติ๑) : วิตก วิจาร อธิโมกข์ วิริยะ ฉันทะ
- โมจตุกเจตสิก ๔ : โมหะ อหิริกะ อโนตตัปปะ อุทธัจจะ
- โทจตุกเจตสิก ๔ : โทสะ อิสสา มัจฉริยะ กุกกุจจะ (ตามสมควร)

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [7 พ.ย. 2557 , 12:56:06 น.] ( IP = 27.145.82.120 : : )


  สลักธรรม 12


โทสมูลจิตดวงที่ ๑ (อสํ) มีเจตสิกประกอบ = ๒๐ ดวง

โทสมูลจิตดวงที่ ๒ (สสํ) มีเจตสิกประกอบ = ๒๐(จากดวงที่ ๑) + ถีทุกะ ๒ = ๒๒

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [7 พ.ย. 2557 , 12:59:53 น.] ( IP = 27.145.82.120 : : )


  สลักธรรม 13


... ถ้าโทสมูลจิตนั้นเกิดขึ้นเนื่องจากความริษยา ก็จะมี อิสสาเจตสิก ประกอบร่วมกับ โทสเจตสิก ในโทสมูลจิตนั้นด้วย

... ถ้าโทสมูลจิตนั้นเกิดขึ้นเนื่องจากความตระหนี่ ก็จะมี มัจฉริยเจตสิก ประกอบร่วมกับ โทสเจตสิก ในโทสมูลจิตนั้นด้วย

... ถ้าโทสมูลจิตนั้นเกิดขึ้นเนื่องจากความร้อนใจ รำคาญใจต่างๆ ก็จะมี กุกกุจจเจตสิก ประกอบร่วมกับ โทสเจตสิกในโทสมูลจิตนั้นด้วย

... แต่ถ้าโทสมูลจิตเกิดขึ้นเนื่องจากอารมณ์อื่นๆนอกจากนี้ เจตสิกทั้ง ๓ ก็ไม่เข้าประกอบ จะมีก็แต่โทสเจตสิกดวงเดียวเท่านั้นที่ประกอบกับโทสมูลจิตนั้น

[อิสสา มัจฉริยะ กุกกุจจะ จะประกอบพร้อมกันในโทสมูลจิตดวงเดียวกันไม่ได้ เพราะรับอารมณ์ไม่เหมือนกัน ]

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [7 พ.ย. 2557 , 13:06:46 น.] ( IP = 27.145.82.120 : : )


  สลักธรรม 14


เจตสิกที่ประกอบได้กับโมหมูลจิต ๒ ดวง

โมหมูลจิตดวงที่ ๑ : อุเปกฺขาสหคตํ วิจิกิจฺฉาสมฺปยุตฺตํ
แปล : จิตที่เกิดขึ้นพร้อมด้วยความเฉยๆ ประกอบไปด้วยความสงสัยลังเล
เจตสิก : มีเจตสิกประกอบ ๑๕ ดวงคือ

- สัพพจิตตสาธารณเจตสิก ๗ : ผัสส เวทนา สัญญา เจตนา เอกัคคตา ชีวิตินทรีย์ มนสิการ
- ปกิณณกเจตสิก ๓ (เว้น วิริยะ ปีติ ฉันทะ) : วิตก วิจาร อธิโมกข์
- โมจตุกเจตสิก ๔ : โมหะ อหิริกะ อโนตตัปปะ อุทธัจจะ
- วิจิกิจฉาเจตสิก ๑ : วิจิกิจฉา


โมหมูลจิตดวงที่ ๒ : อุเปกฺขาสหคตํ อุทธจฺจสมฺปยุตฺตํ
แปล : จิตที่เกิดขึ้นพร้อมด้วยความเฉยๆ ประกอบไปด้วยความฟุ้งซ่าน
เจตสิก : มีเจตสิกประกอบ ๑๕ ดวงคือ

- สัพพจิตตสาธารณเจตสิก ๗ : ผัสส เวทนา สัญญา เจตนา เอกัคคตา ชีวิตินทรีย์ มนสิการ
- ปกิณณกเจตสิก ๔ (เว้น ปีติ ฉันทะ) : วิตก วิจาร อธิโมกข์ วิริยะ
- โมจตุกเจตสิก ๔ : โมหะ อหิริกะ อโนตตัปปะ อุทธัจจะ

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [7 พ.ย. 2557 , 13:17:14 น.] ( IP = 27.145.82.120 : : )


  สลักธรรม 15


อกุศลจิตมีเจตสิกประกอบ ๗ นัย ดังนี้

นัยที่ ๑. คือ เจตสิก ๑๙ ดวง ที่ประกอบใน โลภมูลจิตดวงที่ ๑ และโลภมูลจิตดวงที่ ๓ (อสํ)

นัยที่ ๒. คือ เจตสิก ๑๘ ดวง ที่ประกอบใน โลภมูลจิตดวงที่ ๕ และโลภมูลจิตดวงที่ ๗ (อสํ)

นัยที่ ๓. คือ เจตสิก ๒๑ ดวง ที่ประกอบใน โลภมูลจิตดวงที่ ๒ และโลภมูลจิตดวงที่ ๔ (สสํ)

นัยที่ ๔. คือ เจตสิก ๒๐ ดวง ที่ประกอบใน โลภมูลจิตดวงที่ ๖ และโลภมูลจิตดวงที่ ๘ (สสํ)

นัยที่ ๕. คือ เจตสิก ๒๐ ดวง ที่ประกอบใน โทสมูลจิตดวงที่ ๑ (อสํ)

นัยที่ ๖. คือ เจตสิก ๒๒ ดวง ที่ประกอบใน โทสมูลจิตดวงที่ ๒ (สสํ)

นัยที่ ๗. คือ เจตสิก ๑๕ ดวง ที่ประกอบใน โมหมูลจิตดวงที่ ๑ และโมหมูลจิตดวงที่ ๓ (อสํ)

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [7 พ.ย. 2557 , 13:35:43 น.] ( IP = 27.145.82.120 : : )


  สลักธรรม 16



โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [7 พ.ย. 2557 , 13:39:08 น.] ( IP = 27.145.82.120 : : )
[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org