มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


เจตสิกปรมัตถ์โดยสังเขป (ตอน ๙)




เจตสิกตอนที่ ๘...อ่านที่นี่


ต่อไปมาดูว่า ปกิณณกเจตสิก ๖ (วิตก วิจาร อธิโมกข์ วิริยะ ปีติ ฉันทะ) แต่ละดวงประกอบในจิตทั้งหมดอะไรได้บ้าง ??

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [9 พ.ย. 2557 , 09:01:15 น.] ( IP = 27.145.82.120 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ


  สลักธรรม 1


วิตกเจตสิก ประกอบได้ในจิต ๕๕ ดวงคือ


- กามจิต ๔๔ (เว้นทวิปัญจวิญญาณ ๑๐) ได้แก่
... อกุศลจิต ๑๒
... อเหตุกจิต ๘ (เว้นทวิปัญจวิญญาณ ๑๐)
... กามาวจรโสภณจิต ๒๔

- ปฐมฌานจิต ๑๑

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [9 พ.ย. 2557 , 09:10:58 น.] ( IP = 27.145.82.120 : : )


  สลักธรรม 2


วิจารเจตสิก ประกอบได้ในจิต ๖๖ ดวงคือ


- กามจิต ๔๔ (เว้นทวิปัญจวิญญาณ ๑๐) ได้แก่
... อกุศลจิต ๑๒
... อเหตุกจิต ๘ (เว้นทวิปัญจวิญญาณ ๑๐)
... กามาวจรโสภณจิต ๒๔

- ปฐมฌานจิต ๑๑
- ทุติยฌานจิต ๑๑

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [9 พ.ย. 2557 , 09:16:04 น.] ( IP = 27.145.82.120 : : )


  สลักธรรม 3


อธิโมกข์เจตสิก ประกอบได้ในจิต ๗๘/๑๑๐ ดวงคือ

- อกุศลจิต ๑๑ (เว้นวิจิกิจฉาสัมปยุตตจิต ๑๐)
- อเหตุกจิต ๘ (เว้นทวิปัญจวิญญาณ ๑๐)
- โสภณจิต ๕๙/๙๑

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [9 พ.ย. 2557 , 09:21:06 น.] ( IP = 27.145.82.120 : : )


  สลักธรรม 4


อุทธัจจสัมปยุตตจิต มีเจตสิกประกอบ ๑๕ ดวง ได้แก่
- สัพพจิตตสาธารณเจตสิก ๗ (ผัสสะ เวทนา สัญญา เจตนา เอกัคคตา ชีวิตินทรีย์)
- ปกิณณกเจตสิก ๔ (วิตก วิจาร อธิโมกข์ วิริยะ)
- โมจตุกเจตสิก ๔ (โมหะ อหิริกะ อโนตตัปปะ อุทธัจจะ)

อุทธัจจสัมปยุตตจิตเป็นจิตที่ฟุ้งซ่านจับอารมณ์ไม่มั่นคงด้วยอำนาจของอุทธัจจเจตสิก

เมื่ออุทธัจจสัมปยุตตจิตเกิดขึ้นแต่ละครั้ง จับอารมณ์อันใดอันหนึ่งก็จับชัดแจ้งทุกครั้ง ด้วยอำนาจของเอกัคคตาเจตสิกที่ทำหน้าที่ปรุงแต่งจิตให้ตั้งมั่นอยู่ในอารมณ์เดียวได้นานเท่าที่กำลังความสามารถของเอกัคคตาเจตสิกจะกระทำได้ในแต่ละขณะจิต โดยมีอธิโมกข์ร่วมตัดสินในอารมณ์นั้นๆด้วย

เมื่อจิตดวงหนึ่งดับไปแล้ว และด้วยอำนาจของอุทธัจจเจตสิกที่ปรุงแต่งจิตให้รับอารมณ์ไม่มั่นคง จึงทำให้จิตดวงใหม่ที่เกิดขึ้นรับอารมณ์อื่นเรื่อยไป ซึ่งเราเรียกว่าฟุ้งซ่าน

จะเห็นชัดได้ว่าเจตสิกแต่ละตัวต่างก็ทำหน้าที่ของตนๆ ไม่ก้าวก่ายหน้าที่กัน

เอกัคคตา และอธิโมกข์ จึงเข้าประกอบได้ในอุทธัจจสัมปยุตตจิตได้

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [9 พ.ย. 2557 , 09:52:00 น.] ( IP = 27.145.82.120 : : )


  สลักธรรม 5


วิริยเจตสิก ประกอบได้ในจิต ๗๓/๑๐๕ ดวงคือ

- อกุศลจิต ๑๒
- มโนทวาราวัชชนจิต ๑
- หสิตุปปาทจิต ๑
- โสภณจิต ๕๙/๙๑

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [9 พ.ย. 2557 , 09:57:58 น.] ( IP = 27.145.82.120 : : )


  สลักธรรม 6


ปีติเจตสิก ประกอบได้ในจิต ๕๑ ดวงคือ

- กามโสมนัสสหคตจิต ๑๘ ดวง ได้แก่
...โสมนัสโลภมูลจิต ๔
...โสมนัสสันตีรณจิต ๑
...หสิตุปปาทจิต ๑
...โสมนัสกามาวจรโสภณจิต ๑๒

- ปฐมฌานจิต ๑๑
- ทุติยฌานจิต ๑๑
- ตติยฌานจิต ๑๑

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [9 พ.ย. 2557 , 10:03:23 น.] ( IP = 27.145.82.120 : : )


  สลักธรรม 7


ฉันทเจตสิก ประกอบได้ในจิต ๖๙/๑๑๐ ดวงคือ

- อกุศลจิต ๑๐ (เว้นโมหมูลจิต ๒)
- โสภณจิต ๕๙/๙๑

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [9 พ.ย. 2557 , 10:21:59 น.] ( IP = 27.145.82.120 : : )


  สลักธรรม 8


ฉันทะและโลภะ มีลักษณะใกล้คียงกันมาก


ฉันทเจตสิก ธรรมชาติที่มีความพอใจในอารมณ์
โลภเจตสิก ธรรมชาติที่เป็นความยินดีติดใจในอารมณ์

- ความต้องการในอารมณ์ที่เป็นฉันทะ เป็นความพอใจที่ไม่ติดใจในอารมณ์นั้น
อุปมาเหมือน ผู้ป่วยที่ต้องทานยา เมื่อหายป่วยแล้วก็ไม่มีความต้องการทานยานั้นอีก ไม่ยึดติด นี้เป็นความต้องการที่เป็นฉันทะ

- ส่วนความต้องการยินดีในอารมณ์ที่เป็นโลภะ เป็นความยินดีพอใจ และติดใจในอารมณ์นั้น
อุปมาเหมือน เด็กที่มีความ ต้องการทานขนม และยึดติดในขนมนั้น นี้เป็นความต้องการที่เป็นโลภะ

จิตที่มีโลภเจตสิกเข้าประกอบ จะมีฉันทเจตสิกเข้าประกอบร่วมด้วยเสมอ

แต่จิตที่มีฉันทเจตสิกเข้าประกอบ ไม่จำเป็นต้องมีโลภเจตสิกเข้าประกอบร่วมด้วย

โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [9 พ.ย. 2557 , 10:31:35 น.] ( IP = 27.145.82.120 : : )


  สลักธรรม 9



โดย ภญ.ธัญนันทน์ เลิศหิรัญวงศ์ [9 พ.ย. 2557 , 10:40:33 น.] ( IP = 27.145.82.120 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org