วิปัสสนากรรมฐาน ตอน ๘

---

วิปัสสนากรรมฐาน ตอน ๗ อ่านที่นี่ เจตสิก ๕๒ ดวง เจตสิกประกอบจิตทั้งหมด แบ่งออกเป็น ๓ จำพวก คือ :- ๑. อัญญสมานเจตสิก ๑๓ ดวง ๒. อกุศลเจตสิก ๑๔ ดวง ๓. โสภณเจตสิก ๒๕ ดวง อัญญสมานเจตสิก คือ เจตสิกประกอบกับจิตอื่นๆ ได้ทั้งที่เป็นโสภณจิตและอโสภณจิต แบ่งออกเป็น ๒ ประเภท คือ ๑.สัพพจิตตสาธารณเจตสิก มี ๗ ดวง ซึ่งเป็นเจตสิกที่สาธารณะแก่จิตทั้งหมด หมายความว่า จิตทั้งหมดคือ ๘๙ ดวง หรือ ๑๒๑ ดวงนี้ เมื่อดวงใดดวงหนึ่งเกิดขึ้น เจตสิกทั้ง ๗ ดวงนี้ ย่อมเกิดประกอบพร้อมด้วยกันทั้ง ๗ ดวงเสมอไป ดังแสดงชื่อต่อไปนี้ ดวงที่ ๑ ชื่อว่า ผัสสะ คือ เจตสิกที่กระทบอารมณ์ ดวงที่ ๒ ชื่อว่า เวทนา คือ เจตสิกที่เสวยอารมณ์ ดวงที่ ๓ ชื่อว่า สัญญา คือ เจตสิกที่จำหมายอารมณ์ ดวงที่ ๔ ชื่อว่า เจตนา คือ เจตสิกที่ตั้งใจ ดวงที่ ๖ ชื่อว่า ชีวิตินทรีย์ คือ เจตสิกที่รักษาให้มีชีวิตอยู่ได้ ดวงที่ ๗ ชื่อว่า มนสิการ คือ เจตสิกที่ใส่ใจในอารมณ์

โดย เทพธรรม...นำเสนอ [10 พ.ย. 2557 , 06:46:37 น.] ( IP = 171.96.176.103 : : )

สลักธรรม 1 ๒. ปกิณณกเจตสิก มี ๖ ดวง คือ เจตสิกที่ประกอบกับจิตบางส่วน บางทีก็พร้อมทั้ง ๖ ดวง บางทีไม่พร้อมทั้ง ๖ ดวง แสดงชื่อดังต่อไปนี้ ดวงที่ ๑ ชื่อว่า วิตก คือ เจตสิกที่ตรึกนึกอยู่ในอารมณ์เสมอ ดวงที่ ๒ ชื่อว่า วิจาร คือ เจตสิกที่ตริตรองพิจารณาอารมณ์เสมอ ดวงที่ ๓ ชื่อว่า อธิโมกข์ คือ เจตสิกที่ตัดสินอารมณ์ได้เด็ดขาด ดวงที่ ๔ ชื่อว่า วีริยะ คือ เจตสิกที่เพียร ดวงที่ ๕ ชื่อว่า ปีติ คือ เจตสิกที่อิ่มใจในอารมณ์ ดวงที่ ๖ ชื่อว่า ฉันทะ คือ เจตสิกที่พอใจในอารมณ์

โดย เทพธรรม...นำเสนอ [10 พ.ย. 2557 , 06:50:51 น.] ( IP = 171.96.176.103 : : )

สลักธรรม 2 อกุศลเจตสิก ๑๔ ดวง เป็นเจตสิกที่ประกอบแต่เพียงอกุศลจิต ๑๒ ดวงเท่านั้น ไม่ประกอบกับจิตเหล่าอื่น มีชื่อดังต่อไปนี้ ดวงที่ ๑ ชื่อว่า โมหะ คือ เจตสิกที่หลงลืมอารมณ์ ดวงที่ ๒ ชื่อว่า อหิริกะ คือ เจตสิกไม่รู้สึกละอายต่อบาป ดวงที่ ๓ ชื่อว่า อโนตตัปปะ คือ เจตสิกที่ไม่กลัวต่อบาป ดวงที่ ๔ ชื่อว่า อุทธัจจะ คือ เจตสิกที่คิดฟุ้งซ่าน ดวงที่ ๕ ชื่อว่า โลภะ คือ เจตสิกที่อยากได้ ดวงที่ ๖ ชื่อว่า ทิฏฐิ คือ เจตสิกที่เห็นผิด ดวงที่ ๗ ชื่อว่า มานะ คือ เจตสิกที่ถือตัว ดวงที่ ๘ ชื่อว่า โทสะ คือ เจตสิกที่โกรธประทุษร้าย ดวงที่ ๙ ชื่อว่า อิสสา คือ เจตสิกที่อิจฉาริษยา (ไม่อยากให้ผู้อื่นดีกว่าตน) ดวงที่ ๑๐ ชื่อว่า มัจฉริยะ คือ เจตสิกที่ตระหนี่ ดวงที่ ๑๑ ชื่อว่า กุกกุจจะ คือ เจตสิกที่รำคาญใจ (เสียใจ) ดวงที่ ๑๒ ชื่อว่า ถีนะ คือ เจตสิกที่ง่วงเหงาหดหู่ใจ ดวงที่ ๑๓ ชื่อว่า มิทธะ คือ เจตสิกที่หาวนอน (จับอารมณ์ไม่ได้) ท้อถอย ดวงที่ ๑๔ ชื่อ วิจิกิจฉา คือ เจตสิกที่สงสัยในอารมณ์

โดย เทพธรรม...นำเสนอ [10 พ.ย. 2557 , 06:53:09 น.] ( IP = 171.96.176.103 : : )

สลักธรรม 3 โสภณเจตสิก ๒๕ ดวง คือ เจตสิกที่ประกอบกับโสภณจิตทั้งหมด อันเป็นธรรมที่ดีงาม แบ่งออกเป็น ๔ ประเภท คือ (๑) โสกณสาธารณเจตสิก ๑๙ ดวง เป็นเจตสิกที่ประกอบกับโสภณจิตเท่านั้น มีชื่อดังต่อไปนี้ ดวงที่ ๑ ชื่อว่า สัทธา คือ เจตสิกที่เชื่อเลื่อมใส ดวงที่ ๒ ชื่อว่า สติ คือ เจตสิกที่ระลึกได้ (รู้ทัน) ดวงที่ ๓ ชื่อว่า หิริ คือ เจตสิกที่ละอายต่อบาป ดวงที่ ๔ ชื่อว่า โอตตัปปะ คือ เจตสิกที่เกรงกลัวต่อบาป ดวงที่ ๕ ชื่อว่า อโลภะ คือ เจตสิกที่ไม่มีโลภ ดวงที่ ๖ ชื่อว่า ฮโทสะ คือ เจตสิกที่ไม่มีโกรธ ดวงที่ ๗ ชื่อว่า ตัตตรมัชฌัตตตา คือ เจตสิกที่เป็นกลางๆ ดวงที่ ๘ ชื่อว่า กายปัสสัทธิ คือ เจตสิกที่ทำให้เจตสิกสงบ ดวงที่ ๙ ชื่อว่า จิตตปัสสัทธิ คือ เจตสิกที่ทำให้จิตสงบ ดวงที่ ๑๐ ชื่อว่า กายลหุตา คือ เจตสิกที่ทำให้เจตสิกเบา ดวงที่ ๑๑ ชื่อว่า จิตตลหุตา คือ เจตสิกที่ทำให้จิตเบา ดวงที่ ๑๒ ชื่อว่า กายมุทุตา คือ เจตสิกที่ทำให้เจตสิกอ่อน ดวงที่ ๑๓ ชื่อว่า จิตตมุทุตา คือ เจตสิกที่ทำให้จิตอ่อน ดวงที่ ๑๔ ชื่อว่า กายกัมมัญญตา คือ เจตสิกที่ทำให้เจตสิกควรแก่การงาน ดวงที่ ๑๕ ชื่อว่า จิตตกัมมัญญตา คือ เจตสิกที่ทำให้จิตควรแก่การงาน ดวงที่ ๑๖ ชื่อว่า กายปาคุญญตา คือ เจตสิกที่ทำให้เจตสิกคล่องแคล่ว ดวงที่ ๑๗ ชื่อว่า จิตตปาคุญญตา คือ เจตสิกที่ทำให้จิตคล่องแคล่ว ดวงที่ ๑๘ ชื่อว่า กายุชุกตา คือ เจตสิกที่ทำให้เจตสิกซื่อตรง ดวงที่ ๑๙ ชื่อว่า จิตตุชุกตา คือ เจตสิกที่ทำให้จิตซื่อตรง

โดย เทพธรรม...นำเสนอ [10 พ.ย. 2557 , 06:56:25 น.] ( IP = 171.96.176.103 : : )

สลักธรรม 4 (๒) วิรตีเจตสิก ๓ ดวง คือ เจตสิกที่เว้นจากกายทุจริตและวจีทุจริต มีชื่อดังต่อไปนี้ ดวงที่ ๑ ชื่อว่า สัมมาวาจา คือ เจตสิกที่เว้นจากวจีทุจจริต ๔ มีวาจาชอบ (มีสติทุกคำพูด) ดวงที่ ๒ ชื่อว่า สัมมากัมมันตะ คือ เจตสิกที่เว้นจากกายทุจจริต ๓ ทำการงานชอบ (มีสติทุกเมื่อและทุกอิริยาบถ) ดวงที่ ๓ ชื่อว่า สัมมาอาชีวะ คือ เจตสิกที่เว้นมิจฉาชีพด้วยกายทุจจริต และวจีทุจจริต เป็นอยู่ชอบ (มีสติทุกขณะที่บริโภค) (๓) อัปปมัญญาเจตสิก ๒ ดวง คือ เจตสิกที่มีความรู้แผ่ไปไม่มีประมาณ เรียกว่า “พรหมวิหาร” ได้ มีชื่อดังต่อไปนี้ ดวงที่ ๑ ชื่อว่า กรุณา คือ เจตสิกที่มีความสงสารต่อสัตว์ทั้งปวงที่เป็นทุกข์ ดวงที่ ๒ ชื่อว่า มุทิตา คือ เจตสิกที่มีความยินดีเมื่อสัตว์ทั้งปวงที่ได้รับสุข (๔)ปัญญินทรียเจตสิก ๑ ดวง มีชื่อว่า ปัญญินทรียะ คือ เจตสิกที่รู้แจ้ง กำจัดมืด ไม่หลงเป็นใหญ่ เป็นจอมปกครองสหชาติธรรมทั้งปวง มีสมาธิเป็นต้นเหตุใกล้ให้เกิดขึ้น โปรดติดตามตอนต่อไปนะครับ

โดย เทพธรรม...นำเสนอ [10 พ.ย. 2557 , 07:00:35 น.] ( IP = 171.96.176.103 : : )

สลักธรรม 5

โดย น้องกิ๊ฟ [10 พ.ย. 2557 , 14:11:52 น.] ( IP = 101.51.142.81 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด