กิจของทวิปัญจวิญญาณ ๑๐

---

กิจของทวิปัญจวิญญาณ ๑๐ สามารถจำแนกการรับปัญจารมณ์ให้เห็นได้อย่างชัดเจน เช่น จักขุวิญญาณทำหน้าที่เห็น โสตวิญญาณทำหน้าที่ได้ยิน เป็นต้น ขอเรียนถามว่า แล้วกิจของมโนทวารที่ทำหน้าที่อาวัชชนะ เช่น การยืน การเดิน เป็นต้น จะสามารถจำแนกให้เห็นชัดเจนหรือทำความเข้าใจได้เหมือนกับปัญจารมณ์ได้อย่างไรคะ

โดย สุธาดา [19 ส.ค. 2545 , 23:36:59 น.] ( IP = 203.113.39.7 : : )

สลักธรรม 1 ไม่ได้เข้ามาตอบนะ เพราะไม่ชัวร์ แต่เข้ามาแจมว่าตรงมโนทวารทำหน้าที่รับอารมณ์ได้มากจริงๆ แต่ตรงนี้รอ อ.สง่าแล้วกัน เมื่อคืนคิดถึงมากเลย เพราะอยากอธิบาย เรื่อง อารมณ์หมวด 8 ให้ฟัง เพราะคิดว่า จะมีวิธีการอธิบายที่เข้าใจได้ง่ายๆ และไม่ต้องอาศัยการท่องจำมากๆ คงมีเวลาได้คุยกันนะจ๊ะ

โดย พี่อุ๊ [20 ส.ค. 2545 , 11:50:56 น.] ( IP = 202.28.169.165 : : unknown )

สลักธรรม 2 อ่านคำถามแล้ว คล้ายๆ กับคำถามที่คุณเบญจพรถามหลวงพ่อ เรื่องอาวัชชะในมโนทวารวิถี ว่าทำหน้าที่เหมือนโวฏฐัพนะในปัญจทวารวิถีไหม คิดว่าคงได้ฟังรายละเอียดในวันเสาร์นี้ .ไม่ทราบว่าใช่อย่างนี้หรือเปล่า เท่าที่ฟังอาจารย์วิชิตอธิบายให้คุณเบญจพร ...มีความเข้าใจว่า ทางมโนทวารนั้น มีสัญญาอยู่แล้ว ซึ่งตรงกับที่อาจารย์บุญมีสอนไว้ว่า ไม่ว่าจะเป็นอารมณ์ที่ปรากฏทางมโนทวารโดยตรงที่เรียกว่า “สุทธมโนทวารวิถี” หรือ อารมณ์ที่เนื่องมาจากปัญจทวารวิถีที่เรียกว่า “ตทนุวัตติกมโนทวารวิถี” ส่วนใหญ่ล้วนเป็นอารมณ์ที่เคยผ่าน(รับรู้)มาแล้วทั้งสิ้น ฉะนั้นทางมโนทวารฯ จึงไม่ต้องมีกิจของ ปํญจทวาราวัชชนะ สัมปฏิจฉนะ สันตีรณะ คงมีแต่ มโนทวาราวัชชนะ แล้วก็ลงชวนะ (แม้แต่อตีตภวังค์ก็ยังไม่มี ขึ้นต้นที่ภวังคจลนะเลย) ท่านอาจารย์บุญมีอธิบายเรื่องมโนทวารฯ ว่า เพราะเหตุว่าไม่ใช่เป็นอารมณ์ทางปัญจทวาร ซึ่งมีหลายอย่าง เป็นอารมณ์ที่เกิดขึ้นหลายช่องทาง จึงต้องมีปํญจทวาราวัชชนะ เป็นตัวเปิดประตูให้อารมณ์เกิดขึ้นทางใดทางหนึ่ง (ทางตา ทางหู เป็นต้น) ส่วนมโนทวารวิถีไม่มีอารมณ์เกิดขึ้นหลายช่องทาง จึงไม่มีปํญจทวาราวัชชนะ (เป็นอารมณ์ทางมโนทวารทางเดียว) เพราะเหตุที่เป็นอารมณ์หยาบอันเกิดจากภายนอกมากระทบ การงานจึงต้องส่งต่อรับช่วงไปหลายทอด จึงมี สัมปฏิจฉนะ –รับอารมณ์ สันตีรณะ-พิจารณาอารมณ์ แล้วค่อยส่งต่อให้โวฏฐัพพนะตัดสินอารมณ์อีกทีหนึ่ง .แต่มโนทวารวิถีนั้นเป็นอารมณ์ที่ละเอียด เป็นอารมณ์ที่เคยได้ผ่านมาแล้ว (อย่างน้อยก็ทางปัญจทวารวิถี) ด้วยเหตุนี้ จึงไม่ต้องมีสัมปฏิจฉนะ –รับอารมณ์ สันตีรณะ-พิจารณาอารมณ์ หากมีแต่มโนทวาราวัชชนะเลยทีเดียว ท่านยังได้กล่าวว่า มโนทวาราวัชชนะ เป็นตัวเดียวที่ทำหน้าที่หลายอย่าง คือ ทั้งรับอารมณ์ พิจารณาอารมณ์ และตัดสินอารมณ์ไปในตัว (เพราะมีของเก่าอยู่แล้ว) แล้วเสพลงชวนะ ยินดีเมื่อตัดสินอารมณ์นั้นว่าเป็นอิฏฐารมณ์ หรือยินร้ายในเมื่อตัดสินอารมณ์นั้นว่าเป็นอนิฏฐารมณ์ ฉะนั้นไม่ว่าจะเป็นการยืน การเดิน ที่รู้ได้ก็เพราะมีสัญญารู้ คือเคยรู้ว่าอาการอย่างนี้เรียกว่า การยืน การเดิน เป็นต้น แม้แต่การตัดสินว่าเป็น รูปยืน รูปเดิน ที่เป็นปัญญารู้ ก็ได้จากการที่เราศึกษามาแล้วเช่นกัน แม้กระทั่งท่านผู้อ่าน..อ่านถึงตรงนี้ แล้วคิดหาเหตุผลตามไป ด้วยการอาศัยความรู้เรื่องจิต กิจ และวิถี ก็นับเป็นอารมณ์ที่เคยผ่านมาแล้วทั้งนั้น เหล่านี้ ล้วนเป็นกิจของอาวัชชนะทางมโนทวารฯ ทั้งสิ้น วันนั้นฟังอาจารย์วิชิตอธิบายแล้ว เมื่อได้กลับไปอ่านของอาจารย์บุญมีอีกรอบ ไม่ต่างกันเลยค่ะ ..ไม่ทราบว่าได้ตอบตรงประเด็นที่ถามหรือไม่

โดย วยุรี [21 ส.ค. 2545 , 02:05:14 น.] ( IP = 203.113.39.6 : : )

สลักธรรม 3 เข้ามาอ่านและก็ทบทวนจากที่ได้ฟังคำอธิบายมาเหมือนกันค่ะ.....แต่ขอกลับไปศึกษาเพิ่มเติมก่อนนะคะ ถ้าได้ความเข้าใจอย่างชัดแจ้งแล้ว....จะมาร่วมวงสนทนาด้วยค่ะ

โดย น้องกิ๊ฟ [21 ส.ค. 2545 , 10:19:09 น.] ( IP = 203.113.67.36 : : )

สลักธรรม 4 เข้ามาร่วมรับความรู้ค่ะ ขอสารภาพว่ายังเป็นแหนอยู่เลยค่ะ ขอบคุณค่ะ

โดย ดาค่ะ [21 ส.ค. 2545 , 10:32:10 น.] ( IP = 158.108.12.73 : : )

สลักธรรม 5 กลับไปอ่านอีกรอบ ก็สงสัยว่าที่น้องฟูถามนั้น จะถามถึงกิจของมโนทวารวัชชนจิต หรือ กิจของมโทวารกันแน่ แต่เข้าใจว่าน่าจะถามกิจของมโนทวาราวัชชนจิต ที่ทำกิจอาวัชชนกิจใช่หรือเปล่าค่ะ

โดย พี่ดาค่ะ [21 ส.ค. 2545 , 15:22:56 น.] ( IP = 202.183.228.67 : : 203.170.145.134 )

สลักธรรม 6 ขอแจมคำถามเกี่ยวกับมโนทวาราวัชชนจิตด้วยค่ะ สงสัยเหมือนกันว่ามโนทวาราวัชชนจิตนั้นเป็นเพียงแค่อเหตุกกิริยาจิตเท่านั้น แต่ไฉนมีหน้าที่สำคัญในพิจารณา และตัดสินอารมณ์

โดย พี่ดาค่ะ [21 ส.ค. 2545 , 15:28:34 น.] ( IP = 202.183.228.67 : : 203.170.145.134 )

สลักธรรม 7 หน้าที่ของ มโนทวาราวัชชนจิต เมื่อเกิดทางปัญจทวารวิถี ทำหน้าที่ตัดสินอารมณ์ ทางปัญจทวาร ขึ้นอยู่กับอารมณ์ที่มากระทบ หากว่าอารมณ์แรง ก็จะเป็น อติมหันตารมณ์วิถี การตัดสินนั้น เป็นเรื่องของกิริยาจิต เพราะมีอธิโมกข์เจตสิกประกอบด้วย มีหน้าที่ตัดสินปัญจารมณ์ เรียกว่าโวฏฐัพพนะกิจ เมื่อตัดสินแล้ว จะไปสู่ความเป็นกุศล อกุศล อัพยากต นั้นมีความเกี่ยวข้องกับบุคคล ที่เรียกว่า ปุคคลาธิษฐาน มโนทวาราวัชชนจิต เมื่อทำหน้าที่อาวัชชนจิตทางมโนทวาร คือเปิดประตูใจ รับอารมณ์ทั้ง ๖ เพราะรับอารมณ์ได้ทั้งหมดแล้ว ยังตัดสินอารมณ์ ตามโยนิโสมนสิการ หรือ อโยนิโสมนสิการ ไม่จำเป็นต้องตัดสินอารมณ์ เหมือนปัญจทวาร เพราะการที่รู้ว่า การยืน การเดิน นั้น ต่างก็มีข้อมูล มาแล้ว การที่จะจำแนก ได้ว่าเป็นอารมณ์อะไร นั้น ในขณะที่มโนทวาราวัชชนจิต เข้าสู่วิถีจิต ทางมโนทวารวิถี เป็นการรับอารมณ์ที่มาจาก ปัญจทวารวิถี ที่เป็นอดีต และ อนาคต ถึงแม้จะรู้ว่า เป็นปัจจุบัน ก็ด้วยอำนาจของปัญญา ที่อบรมมามาก จริงอยู่ปัญญาเจตสิกมิได้ประกอบกับ มโนทวาราวัชชนจิต แต่ว่า มโนทวาราวัชชนจิตเป็นปัจจัยให้เกิดปัญญาได้ เพราะมีการวางใจโดยอุบายแยบคาย ได้ถูกต้อง ดังนั้นการที่รู้ในอิริยาบถต่างๆ ล้วนแต่ มีการเกิดดับ มาหลายพันวิถี ที่สลับสัปเปลี่ยนทาง ปัญจทวารและมโนทวาร จึงรู้ได้ว่านี่คือ การยืนเป็นต้น ปัญจารมณ์ ในปัญจทวารวิถี รู้ได้ ด้วยอารมณ์ที่เป็นปัจจุบัน ที่เป็นปรมัตถ์ ส่วนปัญจารมณ์ ที่เกิดทางมโนทวารวิถี เป็นอดีตอารมณ์

โดย สง่า [22 ส.ค. 2545 , 00:49:10 น.] ( IP = 203.149.35.94 : : )

สลักธรรม 8 กราบขอบพระคุณอาจารย์ทั้ง ๒ ท่านค่ะ ...ได้คำตอบตรงประเด็นเลยค่ะและได้รู้และเข้าใจ อาวัชชนะกิจของมโนทวาราวัชชนจิตว่าเป็นจิตพิเศษ ที่ต้องทำหน้าที่หลายอย่างในตัวของมันเอง

โดย สุธาดา [3 ก.ย. 2545 , 12:36:34 น.] ( IP = 202.6.107.13 : : 10.1.65.41 )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด