พระอภิธรรมสังเขป (๑๐)

---

พระอภิธรรมสังเขป และธรรมบางประการที่น่าสนใจ โดย พระนิติเกษตรสุนทร ตอนที่ (๙) อ่านที่นี่ กิจของจิต ท่านแสดงหน้าที่การงานของจิตไว้เป็น ๑๔ กิจ โดยอธิบายว่า การงานต่างๆ ที่เกี่ยวด้วยกายและวาจา เช่น การเดิน การพูด การฆ่าสัตว์ หรือการลักขโมย ต้องอาศัยจิตอันประกอบด้วยสหชาตธรรม (ที่เกิดร่วมด้วย) คือเจตสิกเป็นผู้ควบคุม สั่งให้ทำ การงานนั้นจะสำเร็จได้ ส่วนการงานที่เกี่ยวกับใจคือการนึกคิดเรื่องราวต่างๆ เช่นคิดเบียดเบียนไม่อยากให้เขาได้สุขสบาย เป็นต้น จิตและเจตสิกเป็นผู้ กระทำเอง ข้อนี้แสดงว่าจิตและเจตสิก ย่อมมีกิจหรือหน้าที่การงานของตนๆ อยู่จะเกิดขึ้นเฉยๆ โดยไม่ทำหน้าที่การงานนั้นย่อมไม่มี

โดย ศาลาธรรม [10 ก.ย. 2558 , 13:17:04 น.] ( IP = 182.53.129.183 : : )

สลักธรรม 1 กิจของจิต ๑๔ อย่าง คือ ๑.ปฏิสนธิกิจ ทำหน้าที่สืบต่อภพใหม่ คือทำให้สัตว์เกิดขึ้นในภพ ในชีวิตหนึ่งๆ ของมนุษย์หรือสัตว์ปฏิสนธิจิตเกิดขึ้นครั้งเดียว ในอันดับแรกก็ดับ ๒. ภวังคกิจ ทำหน้าที่รักษาภพชาติให้ตั้งอยู่จนเท่าที่อายุสังขารจะอยู่ได้ในภพที่ปฏิสนธินั้น เกิดขึ้นต่อจากปฏิสนธิจิต มีการเกิดดับนับครั้งไม่ถ้วนไปจนถึงจุติจิต (ตาย) ๓. อาวัชชนกิจ ทำหน้าที่รับอารมณ์ที่มากระทบทุกครั้ง เกิดดับนับครั้งไม่ถ้วน ๔. ทัสสนกิจ ทำหน้าที่เห็น เกิดดับทุกขณะที่เห็น ๕. สวนกิจ ทำหน้าที่ได้ยิน เกิดดับทุกขณะที่ได้ยิน ๖. ฆายนกิจ ทำหน้าที่รู้กลิ่น เกิดดับทุกขณะที่รู้กลิ่น ๗. สายนกิจ ทำหน้าที่รู้รส เกิดดับทุกขณะที่รู้รส

โดย ศาลาธรรม [10 ก.ย. 2558 , 13:17:38 น.] ( IP = 182.53.129.183 : : )

สลักธรรม 2 ๘. ผุสสนกิจ ทำหน้าที่รู้สิ่งที่มากระทบกาย มีเย็นร้อน เป็นต้น เกิดับทุกขณะที่กระทบ ๙. สัมปฏิจฉนกิจ ทำหน้าที่รับอารมณ์ต่อมาจากจักขุวิญญาณ โสตวิญญาณ ฆานวิญญาณ ชิวหาวิญญาณ กายวิญญาณ เกิดดับทุกขณะที่อารมณ์กระทบ ๑๐. สันติรณกิจ ทำหน้าที่พิจารณาอารมณ์ที่รับมาจากสัมปฏิจฉนกิจ เกิดดับทุกขณะที่อารมณ์กระทบ ๑๑. โวฏฐัพพนกิจ ทำหน้าที่จำหรือตัดสินอารมณ์ที่สันติรณพิจารณาแล้ว เกิดดับทุกขณะที่อารมณ์กระทบ ๑๒ ชวนกิจ ทำหน้าที่เสวยอารมณ์ตามที่โวฏฐัพพนจิตกำหนดเกิดดับทุกขณะที่มีอารมณ์กระทบ ๑๓. ตทาลัมพณกิจ ทำหน้าที่รับอารมณ์ที่เหลือจากชวนะ เกิดดับเฉพาะบางอารมณ์ที่มากระทบ ๑๔ จุติกิจ ทำหน้าที่สิ้นจากภพเก่า คือทำลายสัตว์หรือสังขารให้พ้นไปจากการที่จะตั้งอยู่ในภพนั้นๆ ในชีวิตหนึ่งๆ ของมนุษย์และสัตว์ เกิดขึ้นครั้งเดียว แล้วก็ดับ.

โดย ศาลาธรรม [10 ก.ย. 2558 , 13:17:56 น.] ( IP = 182.53.129.183 : : )

สลักธรรม 3 เย จิตฺตํ สญฺญเมสฺสนฺติ โมกฺขนฺติ มารพนฺธนา ชนทั้งหลายเหล่าใด จักสำรวมระวังจิต ชนทั้งหลายเหล่านั้น จักพ้นจากเครื่องผูก คือ มาร ขอนุโมทนากับคุณนวลพรรณ รามวณิช ผู้บันทึกข้อมูล

โดย ศาลาธรรม [10 ก.ย. 2558 , 13:18:14 น.] ( IP = 182.53.129.183 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด