พระอภิธรรมสังเขป (๒๕)

---

พระอภิธรรมสังเขป และธรรมบางประการที่น่าสนใจ โดย พระนิติเกษตรสุนทร ตอนที่ (๒๔) อ่านที่นี่ อริยสัจ ๔ อริยสัจ ๔ อันได้แก่ ทุกข์ สมุทัย นิโรธ และ มรรค เป็นความจริงประเสริฐที่สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงตรัสรู้ปัญญาที่รู้แจ้งในอริยสัจ ย่อมทำลายอาสวกิเลสให้สิ้นไปจากจิตสันดานของสัตว์ทั้งหลาย ถึงความสะอาดบริสุทธิ์ คือพระนิพพาน อารมณ์ที่จะให้เกิดปัญญาเห็นอริยสัจธรรมได้นั้นต้องอาศัยอารมณ์ในมหาสติปัฏฐาน ๔ คือ ๑ กายานุปัสสนาสติปัฏฐาน มีสติพิจารณากายเป็นอารมณ์ ๒ เวทนานุปัสสนาสติปัฏฐาน มีสติพิจารณาเวทนาเป็นอารมณ์ ๓. จิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน มีสติพิจารณาจิตเป็นอารมณ์ ๔. ธรรมานุปัสสนาสติปัฏฐาน มีสติพิจารณาธรรมเป็นอารมณ์ อารมณ์ของมหาสติปัฏฐานอย่างเดียวเท่านั้นที่นำสู่พระนิพพาน อันเป็นธรรมที่ดับทุกข์และดับเหตุแห่งทุกข์

โดย ศาลาธรรม [3 พ.ย. 2558 , 11:55:28 น.] ( IP = 101.51.111.238 : : )

สลักธรรม 1 อริยสัจ ๔ คือ ทุกขสัจ สมุทยสัจ นิโรจสัจ และมรรคสัจ มีสาระสำคัญที่ควรทราบโดยสังเขป คือ ทุกขสัจ ความจริงคือทุกข์ ตราบใดที่ยังมีชาติความเกิดอยู่ ไม่ว่าจะเกิดในภพภูมิใด เป็นสัตว์เดรัจฉาน มนุษย์ เทวดา หรือพรหม ก็ไม่มีอื่นใดที่เกิดขึ้นพร้อมด้วยนอกไปจากทุกข์ นามรูปเบญจขันธ์โดยแท้จริงแล้วก็คือตัวทุกข์นั่นเอง และเป็นวิบากของกรรม ที่กล่าวว่า ชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ฯลฯ เป็นทุกขสัจนั้นก็สงเคราะห์ลงในนามและรูป (เวทนาทุกข์สุขเกิดขึ้นแล้วก็ดับ ไม่เที่ยง คงทน เป็นทุกขสัจ) ทุกขสัจนี้เป็นสภาวะทุกข์ที่เนื่องด้วยอนิจจังความไม่เที่ยง มีการเกิดแล้วก็ดับไปทั้งสิ้นหาได้ยืนยงถาวรอยู่ไม่ เพราะความไม่เที่ยง ไม่คงทนนี้และเป็นทุกข์อยู่ตามสภาวะ เรียกว่า ทุกขสัจ

โดย ศาลาธรรม [3 พ.ย. 2558 , 11:56:00 น.] ( IP = 101.51.111.238 : : )

สลักธรรม 2 สมุทยสัจ ตัณหาความปรารถนาพอใจเป็นตัวปัจจัยอันแท้จริงที่ทำให้เกิดทุกข์ ได้แก่ ๑.กามตัณหา ความปรารถนายินดีเพลิดเพลินใน รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ และธรรมารมณ์ ๒. ภวตัณหา ความปรารถนาพอใจในความมีความเป็นที่ประกอบด้วยสัสสตทิฏฐิเห็นว่าเที่ยง ไม่มีการเปลี่ยนแปลง อยากมีความเป็นอยู่อย่างนั้นแหละ ๓. วิภวตัณหา ความปรารถนาพอใจในปราศจากความมีความเป็นเพื่อให้ได้ฐานะที่จะตายแล้วสูญ ไม่ใช่เพื่อความหวังเสวยสุขในภพนั้นๆ อันประกอบด้วยอุจเฉททิฏฐิที่เห็นว่าดับแล้วสูญ ไม่มีเหตุปัจจัยอะไรที่ทำให้เกิดขึ้น ตัณหาดังกล่าวนี้ เมื่อสรุปแล้วก็ได้แก่โลภะเป็นตัวสมุทยสัจ

โดย ศาลาธรรม [3 พ.ย. 2558 , 11:56:21 น.] ( IP = 101.51.111.238 : : )

สลักธรรม 3 นิโรธสัจ ได้แก่พระนิพพาน ซึ่งเป็นธรรมที่พ้นทุกข์และดับเหตุแห่งทุกข์ พ้นจากเหตุจากปัจจัยทั้งปวง เป็นอสังขตธรรมไม่มีการปรุงแต่ง มีแต่ความสงบระงับเป็นสันติสุข เพราะพระนิพพานนี้จะรู้แจ้งเห็นจริงได้ ก็ด้วยปัญญาที่เกิดจากการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน อันอาศัยมรรคสัจมีองค์ ๘ เป็นทางดำเนินประพฤติปฏิบัติ

โดย ศาลาธรรม [3 พ.ย. 2558 , 11:56:41 น.] ( IP = 101.51.111.238 : : )

สลักธรรม 4 มรรคสัจ เป็นหนทางปฏิบัติที่จะนำไปถึงพระนิพพาน ตามแนวที่ได้วางไว้ในมหาสติปัฏฐาน ๔ การปฏิบัติโดยยึดอารมณ์ในมหาสติปัฏฐานเป็นหลัก ย่อมทำให้เกิดปัญญาทำลายวิปลาสธรรมทั้ง ๔ คือ ๑. ทำลายความปรารถนาพอใจว่าสวยงาม ได้ด้วยกายานุปัสสนาสติปัฏฐาน มีสติกำหนดเห็นตามความจริงว่า กายนี้ไม่สวยงามเป็นอสุภไม่ควรนิยมยินดี ๒. ทำลายความปรารถนาพอใจว่ามีความสุข ได้ด้วยเวทนานุปัสสนาสติปัฏฐาน มีสติกำหนดเห็นตามความจริงว่า ล้วนเป็นแต่ทุกข์อยู่ทุกอิริยาบถ ไม่ใช่สุขเลย ๓. ทำลายความเห็นผิดว่าเที่ยง ได้ด้วยจิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน มีสติกำหนดเห็นตามความจริงว่าจิตนั้นเกิดขึ้นโดยเหตุปัจจัยแล้วก็ดับ หาได้คงทนถาวรอยู่ไม่ ๔. ทำลายความเห็นผิดว่าเป็นอนัตตาตัวตน ได้ด้วยธรรมานุปัสสนาสติปัฏฐาน มีสติกำหนดเห็นตามความเป็นจริงว่า นอกจากสภาวธรรมแล้วก็ไม่มีสัตว์บุคคลตัวตนแต่อย่างใด ขอนุโมทนากับคุณนวลพรรณ รามวณิช ผู้บันทึกข้อมูล

โดย ศาลาธรรม [3 พ.ย. 2558 , 11:57:03 น.] ( IP = 101.51.111.238 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด