| Moonlanithi |
Vipassana Meditation |
OnlineStudy thai english |
Article |
สำนักวิปัสสนา อ้อมน้อย |
กิจกรรม | About Us |
อรูปฌาน ทำไมถึงไม่มี มรรคจิตผลจิต ครับ
สลักธรรม 1สวัสดีค่ะคุณjua
ที่ถามว่าในโลกุตตรจิต๔๐ ทำไม มรรคจิต ผลจิต ของพระอริยเจ้ามีแค่ ปฐมฌาน ถึง ปัญจมฌาน ไม่มีอรูปฌาน???
ตอบ ให้คำนึงถึงองค์ฌานค่ะ...
- รูปาวจรปฐมฌาน เจตสิกประกอบ ๓๕ (เว้นวิรตี๓) มีองค์ฌาน๕ คือ วิตก วิจาร ปีติ สุข เอกัคคตา -รูปาวจรทุติยฌาน เจตสิกประกอบ ๓๔ (เว้นวิรตี๓, วิตก) มีองค์ฌาน๔ คือ - วิจาร ปีติ สุข เอกัคคตา -รูปาวจรตติยฌาน เจตสิกประกอบ ๓๓ (เว้นวิรตี๓, วิตก, วิจาร) มีองค์ฌาน๓ คือ - - ปีติ สุข เอกัคคตา -รูปาวจรจตุตถฌาน เจตสิกประกอบ ๓๒ (เว้นวิรตี๓, วิตก, วิจาร, ปีติ) มีองค์ฌาน๒ คือ - - - อุเบกขา เอกัคคตา -รูปาวจรปัญจมฌาน เจตสิกประกอบ ๓๐ (เว้นวิรตี๓, วิตก, วิจาร, ปีติ, อัปปมัญญา๒) มีองค์ฌาน๒ คือ - - - อุเบกขา เอกัคคตา
-อรูปาวจรฌานจิตที่๑ถึงที่๔ เจตสิกประกอบ ๓๐ (เว้นวิรตี๓, วิตก, วิจาร, ปีติ, อัปปมัญญา๒) มีองค์ฌาน๒ คือ - - - อุเบกขา เอกัคคตา
จะเห็นได้ว่าอรูปฌานจิตนั้นประกอบด้วยองค์ฌาน๒ คืออุเบกขา และเอกัคคตา เหมือนกันและเท่ากันกับองค์ฌานของรูปาวจรปัญจมฌานจิต จึงนับอรูปาวจรฌานจิตว่าเป็นฌานจิตในชั้นปัญจมฌานเช่นกัน
[ในอรูปาวจรจิตจะต่างกันที่อารมณ์ ส่วนในรูปาวจรจิตจะต่างกันที่องค์ฌาน]
...ตอบตามความเข้าใจค่ะ หวังว่าคงพอจะช่วยทำให้เข้าใจขึ้นบ้างนะคะ อนุโมทนาค่ะ โดย พี่ดา [26 ก.ค. 2559 , 16:54:46 น.] ( IP = 124.121.254.8 : : )
สลักธรรม 2ในคัมภีร์พระอภิธรรม กล่าวถึงจิตปรมัตถ์ มี ๘๙ ดวง (โดยปกติ) / หรือ ๑๒๑ ดวง (โดยพิสดาร)
ในจิต ๑๒๑ ดวง มีมหัคคตจิต ๒๗ ดวง มีโลกุตตรจิต ๘ (โดยปกติ) / หรือ ๔๐ ดวง (โดยพิสดาร)
มหัคคตจิต จะแบ่งเป็น รูปฌานจิต และอรูปฌานจิต, ทั้งรูปฌานจิต และอรูปฌานจิต ไม่ใช่มรรคจิต ไม่ใช่ผลจิต
โลกุตตรจิต แบ่งเป็น มรรคจิต และผลจิต, ทั้งมรรคจิตและผลจิต ไม่ใช่ทั้งรูปฌานและอรูปณานจิต
การเจริญ รูปฌานที่ ๑ ถึง รูปฌานที่ ๔ หรือ ๕ ตามลำดับ แล้วต่อด้วยการเจริญอรูปฌานที่ ๑ ถึงอรูปฌานที่ ๔ ตามลำดับอรูปฌานเช่นกัน จะเรียกว่า ได้สมาบัติ ๘ หรือ ๙
จะไม่ใช้คำว่า อรูปฌานที่ ๖ ถึง ๙ (แม้จะเจริญต่อจากรูปฌานที่ ๕) เนื่องจากเป็นจิตคนละประเภท คนละอารมณ์กับรูปฌานจิต
บุคคลที่บรรลุธรรมโดยการพิจารณาการเข้า-ออกฌานเป็นบาทฐาน เบื้องต้นต้องเป็นการเข้า-ออกตามลำดับของรูปฌาน-อรูปฌาน โดยไม่ข้ามลำดับฌาน, จะเข้าอรูปฌานโดยไม่ผ่านรูปฌานไม่ได้ ด้วยเหตุนี้ จึงไม่จำเป็นต้องมีอรูปฌานต่างหากสำหรับพระอริยบุคคล, มิฉะนั้นจะกลายเป็นว่ามีจิตเกิน ๑๒๑ ดวง
โสดาปัตติมรรคจิต จำเป็นต้องมีไตรลักษณ์ทั้งในรูปและนามเป็นอารมณ์สำคัญในการเกิดมรรคจิตครั้งแรก ดังนั้น เฉพาะอรูปฌานที่ ๑ (ไม่มีรูป)โดยลำพังจึงไม่สามารถทำให้เกิดมรรคจิตเฉพาะดวงแรก แต่เมื่อได้มรรคจิตดวงแรกแล้ว มรรคจิตดวงต่อ ๆ มา ไม่จำเป็นต้องมีรูปก็ได้
พระอริยะที่เป็นฌานลาภีบุคคล (ผู้ที่บรรลุธรรมจากการพิจารณาฌานจิตที่ตนได้) และได้สมาบัตติ ๘ ด้วย สามารถเข้าอรูปฌานได้
พระอนาคามี และพระอรหันต์ที่ได้สมาบัติ ๘ สามารถเข้านิโรธสมาบัติด้วยอรูปฌานที่ ๔ (เนวสัญญานาสัญญายตนะกุศล-กิริยาฌานจิต)
พระโสดาบันบุคคล พระสกทาคามีบุคคล พระอนาคามีบุคคล เข้ารูปฌานกุศล-อรูปฌานกุศล
ส่วนพระอรหันต์บุคคลเข้ารูปฌานกิริยา-อรูปฌานกิริยาโดย herbs [12 ส.ค. 2559 , 23:31:33 น.] ( IP = 110.168.5.205 : : )
ขอเชิญแสดงความคิดเห็น คำเตือน
- การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
- การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
- หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด
ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล |
[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ] |
ลานภาพ |
ค้นหา |
สร้างสรรค์โดย |