ปัญหายากที่จะหาคำตอบครับ

---

...อยากให้ช่วยไขปัญหาให้ที่ครับผมว่า..เจตสิกเป็นอายตนะภายใน หรือ อายตนะภายนอกครับผมและ.. เจตสิกที่เป็นอารมณ์ของจิต เป็นธรรมารมณ์ หรือ ธรรมายตนะครับ

โดย โคจรธรรม [23 ส.ค. 2545 , 15:13:25 น.] ( IP = 203.113.34.237 : : )

สลักธรรม 1 ทำไมถามยากจังง่ะคะ จะมีใครตอบมั๊ยคะเนี่ย ยังไงก็อยากรู้จังเจ้าค่ะ

โดย น้องถ้วย [23 ส.ค. 2545 , 16:26:04 น.] ( IP = 203.113.34.237 : : )

สลักธรรม 2 สวัสดีครับคุณโคจรธรรม คำถามที่ถามมานั้นดีมากครับเพราะจะได้สร้างความเข้าใจถูกได้ดีครับ . .เจตสิกต้องเป็นอายตนะภายนอก จะเป็นอายตนะภายในไม่ได้เลยนะครับ และเจตสิกที่ดับไปแล้ว และเป็นอารมณ์ของจิต ก็เป็นธรรมารมณ์ .เจตสิกที่ดับไปแล้ว เป็นเพียง ธรรมารมณ์ ไม่ใช่ ธรรมายตนะ เพราะดับไปแล้ว จึงไม่ได้เป็นสภาพธรรม ที่กำลังประชุมอยู่จริง และสำหรับผู้ที่มี..... เจโตปริยญาณ ขณะใดที่มีเจตสิกของผู้อื่นเป็น อารมณ์ ขณะนั้นก็เป็นธรรมารมณ์ครับผม..

โดย เทพธรรมครับ [23 ส.ค. 2545 , 23:50:27 น.] ( IP = 202.183.228.67 : : 203.170.157.28 )

สลักธรรม 3 .......... อ่านแล้ว.. ต้องยอมรับว่า อาจารย์เทพธรรมเยี่ยมจริงๆ แล้วยอมรับกับตัวเองว่า "เรายังจะต้องศึกษาอีกมากๆ" ขอบพระคุณอาจารย์เทพธรรมมากค่ะ ........

โดย วยุรี [25 ส.ค. 2545 , 06:53:20 น.] ( IP = 203.113.34.237 : : )

สลักธรรม 4 อ่านแล้วก็ต้องขอบอกตามตรงค่ะว่า ยังไม่ค่อยเข้าใจนัก ....ว่าเป็นอายตนะภายนอกได้อย่างไรค่ะ....

โดย น้องกิ๊ฟ [25 ส.ค. 2545 , 08:49:14 น.] ( IP = 203.170.141.3 : : )

สลักธรรม 5 เมื่อได้อ่านกระทู้ถามของท่านโคจรธรรม และความคิดเห็นของท่านเทพธรรมแล้ว ยอมรับว่ายังไม่เคยคิดถึงจุดนี้ ออกจะงง ๆ อยู่เหมือนกัน อย่างไรก็ดีขอขอบพระคุณทั้งผู้ถามและผู้ตอบเป็นอย่างมากค่ะ เหตุที่งง อาจเป็นเพราะยกทัศนะส่วนตัวมาตัดสินสภาวะธรรมว่า จิต-เจตสิกต้องไปด้วยกัน เหตุไฉนเจตสิกกลายเป็นอายตนะภายนอกไป แต่เมื่อพิจารณาถึงองค์ธรรมต่าง ๆ ได้ความว่า องค์ธรรมของอายตนะภายในคือ จักขายตนะ โสตายตนะ.ฆานายตนะ ชิวหายตนะ กายายยตนะ มนายตนะ องค์ธรรมของอายตนะภายนอกคือ รูปายตนะ สัทธายตนะ คันธายตนะ รสายตนะ โผฏฐัพพายตนะ ธัมมายตนะ องค์ธรรมของ ธัมมายตนะ คือ เจตสิก ๕๒ สุขุมรูป ๑๖ นิพพาน องค์ธรรมของ ธัมมารมณ์ คือ จิต ๘๙ เจตสิก ๕๒ ปสาทรูป ๕ สุขุมรูป ๑๖ นิพพาน และบัญญัติ ส่วนที่สังเกตได้คือ มนายตนะ ได้แก่จิต ๘๙ เท่านั้นไม่รวมเจตสิกด้วย ถ้าเจตสิกเป็นอายตนะภายในจริง องค์ธรรมของมนายตนะควรจะเป็น จิต ๘๙ และเจตสิกที่ประกอบ แต่ท่านจัดเจตสิกเป็นธัมมายตนะแยกออกมา อาจเป็นเพราะกิจต่างกัน ความมุ่งหมายต่างกัน เปรียบเทียบกับรูปภายในและรูปภายนอก รูปภายในได้แก่ปสาทรูป ๕ เท่านั้น ส่วนอีก ๒๓ รูป(มีสุขุมรูปด้วย) เป็นรูปภายนอก แม้ความเบา ความอ่อน ความควรแก่การงาน และหทัยรูปก็เป็นรูปภายนอกเช่นกัน คำว่ารูปภายในนี้มิได้มุ่งหมายเอารูปที่เกิดขึ้นภายในร่างกายของสัตว์ทั้งหลาย แต่หมายถึงรูปที่ช่วยเหลือในการทำกิจกรรมต่าง ๆ ได้มาก กิจกรรมในที่นี้คือ เป็นที่ให้จิตอาศัยทำการงาน มีการเห็นเป็นต้น ภายหลังการเห็น ย่อมเกิดวิถีจิตและพฤติกรรมต่าง ๆ ตามมา นิพพาน เป็นธัมมายตนะ ธัมมารมณ์ เป็นธรรมภายนอก ไม่เกี่ยวกับร่างกายและจิตใจ มิได้มีอยู่ในตัวเรา ขณะรับจิตเจตสิกของผู้อื่นเป็นอารมณ์ จิตเจตสิกของผู้อื่นเป็น ธัมมารมณ์สำหรับเรา จิตเจตสิกของเราเป็นมนายตนะและธัมมายตนะเกิดขึ้นในตัวเรา และเป็นธัมมารมณ์ในขณะต่อมาได้ด้วย ขณะนึกคิดถึงเรื่องในอดีต จิตเจตสิกในอดีตเป็นธัมมารมณ์

โดย มาลี [25 ส.ค. 2545 , 23:01:20 น.] ( IP = 203.155.233.51 : : )

สลักธรรม 6 คำว่า อายตนะ เกี่ยวเนื่องด้วย ธรรมที่ขยายธรรมที่เป็นทุกข์ให้กว้างขวางขึ้น หรือนำธรรมชาติแห่งสังสารทุกข์ให้ปรากฏ ใช้ในความหมาย ๕ ประการ คือ ๑. ที่อาศัย คือเป็นที่เกิดของวิถีจิตได้ ๒. บ่อเกิด คือการรับรู้อารมณ์ ๓. ที่เกิดพร้อม คือเกิดพร้อมด้วยรูป-นาม ๔. ที่รวม คือรวมธรรมต่าง ๆ ทั้งบาปและบุญ ๕. ที่ประชุม คือที่ประชุมกันของนามและรูป ที่เป็นภายในและภายนอก สังสารทุกข์ปรากฏขึ้นได้ก็ด้วย การประชุมกันของรูป-นาม (ธาตุรับ ธาตุกระทบ และธาตุรู้) ขณะรับอารมณ์ใด อารมณ์หนึ่ง วิถีจิตภายหลังการกระทบอารมณ์มีได้ทั้งบุญและบาป ขณะนั้นเอง ขันธ์ ๕ หรือ โลกปรากฏขึ้นแล้ว ขอยกตัวอย่างเรื่องการเห็นครั้งหนึ่ง ๆ ว่ามีความเกี่ยวข้องกับอายตนะใดบ้าง รูป(วัตถุที่ถูกเห็น) เป็น รูปายตนะ จักขุปสาท(ปสาทตา) เป็น จักขายตนะ อาการเห็น(จักขุวิญญาณ) เป็น มนายตนะ เจตสิกทั้ง ๗ เป็น ธัมมายตนะ จักขุปสาทและจักขุวิญญาณ เป็น อายตนะ(รูป-นาม)ภายใน ส่วนรูปที่ถูกเห็นและเจตสิก ๗ เป็นอายตนะ(รูป-นาม)ภายนอก หากไม่มีอายตนะอันเป็นเครื่องต่อเสียแล้ว สังสารทุกข์หรือโลกย่อมไม่ปรากฏ ก็ไม่แน่ใจว่านั่นคือสภาวะที่เรียกว่าอายตนะนิพพานใช่หรือไม่

โดย มาลี [25 ส.ค. 2545 , 23:04:37 น.] ( IP = 203.155.233.51 : : )

สลักธรรม 7 ขออนุโมทนาท่านผู้ถามและอาจารย์ท่านผู้ตอบทั้ง 2 ท่านค่ะ อ่านแล้วได้ความรู้ละเอียดชัดเจนขึ้นมากเลยค่ะ ขอบพระคุณมากค่ะ

โดย ธัญธร [26 ส.ค. 2545 , 18:34:41 น.] ( IP = 203.146.53.228 : : )

สลักธรรม 8 อนุโมทนาค่ะ ที่จำแนกองค์ธรรมออกเป็นส่วน ๆ ได้ชัดเจนมากทำให้เกิดความเข้าใจขึ้นบางส่วนค่ะ

โดย สุธาดา [30 ส.ค. 2545 , 23:30:46 น.] ( IP = 203.113.38.13 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด