อากิญจัญญายตนกุสลจิต รับอะไรเป็นอารมณ์

---

อากิญจัญญายนกุสลรับอะไรเป็นอารมณ์คะ และกว่าจะได้มานั้นต้องได้อารมณ์อะไรมาก่อน และเรียงลำดับขั้นตอนกันอย่างไรคะ กรุณาช่วยอธิบายด้วยค่ะ

โดย สุธาดา [26 ส.ค. 2545 , 23:15:48 น.] ( IP = 203.149.37.163 : : )

สลักธรรม 1 สวัสดีครับ ผมจะขออธิบายก่อนนอนดังนี้นะครับ //lfower รายการหลับไม่ลง ขอนำเสนอดังนี้ บุคคลผู้ที่เจริญอากิญจัญญายนฌานนั้น ต้องได้วิญญานัญจายตนฌานมาแล้ว

โดย เณรสิงห์ [26 ส.ค. 2545 , 23:34:34 น.] ( IP = 203.149.37.163 : : )

สลักธรรม 2 ลำดับต่อไป ต้องหมั่นเข้าวสีทั้ง ๕ ที่เกี่ยวกับวิญญานัญจายนฌานเสียก่อน เมื่อมีความชำนาญแล้ว ก็เข้าวิญญานัญจายตนฌาน ได้พิจารณาเห็นโทษของวิญญานัญจายตนฌานว่ายังเป็นฌานที่ใกล้กับอากาสานัญจายตนฌาน ที่เป็นข้าศึกแก่กันอยู่ คือ ถ้าขาดการเข้าฌานบ่อย ๆ แล้วฌานนั้นอาจจะเสื่อมหายไปจากใจได้ กับทำให้สมาธิลดระดับไปตั้งอยู่ในอากาสานัญจายตนฌานตามเดิมได้อีก ทั้งสมาธิที่เกิดจากฌานนี้ก็ยังหยาบกว่าสมาธิที่เกิดจากอากิญจัญญายตนฌานเสียอีกด้วย ครั้นได้พิจารณาเห็นโทษในวิญญานัญจายตนฌานดังนี้แล้ว ก็เกิดการฝักใฝ่ในอากาสานัญจายตนฌานที่ดับสูญขาดไปจากจิตตสันดานของตนอย่างไม่มีเหลืออยู่เลย แม้ที่สุดแห่งภังคขณะของฌาน ก็หาได้มีเหลืออยู่ไม่ โดยการพยายามพรากใจออกจากอากาสานัญจายตนฌานนั้น ๆ เสีย แล้วกลับพยายามทำการยึดหน่วงให้นัตถิภาวะบัญญัติมาปรากฏแทนที่ โดยบริกรรมว่า "นตฺถิ กิญจิ ๆ ๆ ๆ" มีใจความว่า "ความเหลืออยู่ของอากาสานัญจายตนฌานแม้เพียงเล็กน้อยก็ไม่มี ๆ ๆ ๆ " หมายความว่า อย่าว่าแต่อุปาทะ ฐีติ คือ ขณะเกิด ขณะตั้งอยู่ของอากาสานัญจายตนะฌานนั้นเลย แม้แต่เพียงภังคขณะคือขณะดับก็ยังไม่มีเหลืออยู่ เมื่อพยายามเจริญอยู่อย่างนี้ตลอดไป เวลาใดจิตปราศจากนิกันติตัณหาในวิญญานัญจายตนฌาน เวลานั้นภาวนาจิตของบุคคลนั้น ก็ขึ้นสู่ขั้นอุปาจาระภาวนา การเจริญภาวนาจากนี้ต่อไปไม่ช้า อากาสานัญจายตนฌานที่เป็นนิมิตกรรมฐานก็จะสูญหายไปจากใจ ท่านอุปมาเสมือนกับบุรุษผู้หนึ่งกำลังเดินผ่านไปทางด้านหน้าศาลาประชุมสงฆ์ ในขณะนั้นได้เหลือบเห็นหมู่สงฆ์กำลังประชุมกันอยู่อย่างคับคั่งแล้วก็เดินเลยไป แต่เวลาขากลับก็คงเดินผ่านมาทางด้านนั้นอีกเช่นกัน แต่ครั้งนี้มิได้เห็นเหมือนเช่นเดิม ครั้งนี้ก็เพราะคณะสงฆ์ได้กลับไปหมดสิ้นแล้ว บุรุษนั้นรำพึงอยู่ภายในใจว่า พระสงฆ์ท่านกลับไปหมดสิ้นแล้ว แม้แต่เพียงรูปหนึ่งก็ไม่มีเหลืออยู่ ข้อนี้ฉันใด การพยายามก้าวล่วงออกจากอากาสานัญจายตนฌานซึ่งเป็นนิมิตกรรมฐานติดอยู่กับใจที่ได้ในเวลาใดเวลานั้นนัตถิภาวะบัญญัติก็มาปรากฏขึ้นแทน พร้อมด้วยอากิญจัญญายตนฌานที่มีองค์ฌาน ๒ ก็จะเกิดขึ้นเป็นไปดังนี้ (อาทิกัมมิกฌานของอากิญจัญญายตนฌาน) คือ ภ น ท ม บริ อุ อนุ โค อากิญจัญญายตนฌานกุสล เกิดขึ้น ๑ ครั้งแล้วก็ดับไป จากนั้น ภวังคจิตก็เกิดต่อเล็กน้อยแล้วปัจจเวกขณะวิถีที่มีการพิจารณาอุเปกขาเอกัคคตาก็เกิดขึ้นได้ตามสมควร เป็นอันว่าผู้นั้นสำเร็จเป็นอากิญจัญญายตนฌานลาภีบุคคล

โดย เณรสิงห์ [26 ส.ค. 2545 , 23:53:01 น.] ( IP = 203.149.37.163 : : )

สลักธรรม 3 อนุโมทนากับพี่เณรสิงห์ด้วยนะคะ แค่อ่านยังทำยากขนาดนี้ แล้วผู้ที่ทำจริงๆจะขนาดไหน ขอทำแบบง่ายๆดีกว่านะ แต่ถ้าฝึกแล้วหลบคนที่บ้านมาฟังธรรมได้บ่อยๆ น่าฝึกเหมือนกัน

โดย หมออุ๊ [27 ส.ค. 2545 , 12:47:23 น.] ( IP = 202.28.179.1 : : unknown )

สลักธรรม 4 อนุโมทนาค่ะพี่เณรสิงห์ และฝากบอกพี่อุ๊ด้วยนะค่ะว่าไม่ต้องทำถึงอกิญจัญญายตนฌานหรอกค่ะ แค่เดินออกจากบ้านมาฟังธรรมแบบหน้าตาเฉย ๆและพอกลับก็หูชาเท่านั้นก็พอค่ะ อิๆๆๆพูดเล่นนะค่ะ

โดย เล็ก [27 ส.ค. 2545 , 14:28:06 น.] ( IP = 203.155.71.37 : : )

สลักธรรม 5 ขอเพิ่มเติมคำตอบบางส่วนนะครับ ...จะนำท่านไปวิเคราะห์ตรงที่ว่า "นัตถิ กิญจิ" ..และ "อากาโส อนันโต" ก่อนที่จะได้อากาสานัญจายตนฌาน ผู้ทีได้ปัญจมฌานจะต้องเข้าไปเพ่งปฏิภาคนิมิตที่ได้มาแล้ว ในปฏิภาคนิมิตนั้นจะเป็นวงกลม ตามหลักวิชาการจะมีความกว้าง ๑ คืบ ๔ นิ้ว การเพ่งปฏิภาคนิมิตนั้น เพ่งทางมโนทวารเพราะเป็นอารมณ์ที่มาปรากฏชัดทางใจที่แนบแน่น ความใสสว่างของปฏิภาคนิมิตนั้นมีอยู่ในวงกลม ผู้ปฏิบัติสมถะกรรมฐานพยายามเพ่งให้ปฏิภาคนิมิตนั้นหมดไปโดยบริกรรมว่า "อากาโส อนันโต" แปลว่า อากาศนี้ไม่มีที่สิ้นสุด ตามธรรมดาอากาศนั้นเป็นบัญญัติไม่ใช่ปรมัตถ์ จึงไม่มีการเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไป เมื่อสามารถเพิกปฏิภาคนิมิตที่ติดอยู่กับใจได้แล้ว อากาสบัญญัติก็ปรากฏขึ้นแทนที่พร้อมด้วยอากาสานัญจายตนฌาน ...เป็นที่น่าสังเกตได้ว่า ผู้ปฏิบัตินั้นเพิกอากาสในวงกลมให้หมดไป แต่ว่ายังเหลือขอบขององค์กสิณที่เป็นปฏิภาคนิมิตนั้น ผู้ที่ได้อากาสานัญจายตนฌานก็ยังมีขอบเขตของปฏิภาคนิมิตนี้อยู่ แต่พอมาถึง "นัตถิ กิญจิ" ที่เป็นอารมณ์ แปลว่า ความเหลืออยู่ของอากาสานัญจายตนฌานแม้เพียงเล็กน้อยก็ไม่มีนั้น ด้วยเพราะว่ามีการพยายามพรากใจออกจากอากาสานัญจายตนฌาน ..ซึ่งการพรากออกนี้เป็นบัญญัติชนิดหนึ่งที่ยกขึ้นมาบริกรรม เพราะว่าอากาสานัญจายตนฌานนั้นมีขอบขององค์กสิณที่เป็นปฏิภาคนิมิตอยู่ พยายามทำให้หมดไปจากใจจนสมาธิแนบแน่นถึงขั้นอัปปนาสมาธิ จึงได้เข้าถึงอากิญจัญญายตนฌาน .... ในมุมมองอีกด้านหนึ่ง ที่เป็นพหิทธอารมณ์ไม่ได้เพราะไม่ได้เป็นอารมณ์ภายนอกและก็ไม่ได้เป็นอารมณ์ภายใน แต่เป็นบัญญัติที่เขาเพิกออกจากขอบเขตของปฏิภาคนิมิตนั้น

โดย เณรสิงห์ [27 ส.ค. 2545 , 16:43:57 น.] ( IP = 203.170.128.83 : : )

สลักธรรม 6 อนุโมทนาค่ะ ได้เข้ามาเก็บความรู้ยามเช้าค่ะ

โดย พี่ดา [30 ส.ค. 2545 , 07:50:35 น.] ( IP = 158.108.12.87 : : )

สลักธรรม 7 กราบขอบพระคุณท่านเณรสิงห์มากค่ะ ที่อธิบายได้ละเอียดมากแล้วก็เข้าใจแล้วค่ะ

โดย สุธาดา [30 ส.ค. 2545 , 08:25:17 น.] ( IP = 202.6.107.13 : : 10.1.65.41 )

สลักธรรม 8 อนุโมทนาค่ะ ที่เพียรถ่ายทอดความรู้ให้เสมอๆ

โดย น้องกิ๊ฟ [31 ส.ค. 2545 , 00:34:35 น.] ( IP = 202.183.228.67 : : 203.170.155.249 )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด