มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


กำไรชีวิต ตอน น้ำใจ ..





น้ำใจเป็นอย่างไร?


น้ำใจเป็นธรรมชาติส่วนหนึ่งของจิตใจ
ใจคนเรามีลักษณะคล้ายน้ำ โบราณจึงเรียกว่า น้ำใจ
ซึ่งเป็นคำกล่าวที่เหมาะสมมาก เพราะการแสดงออกเหมือนกับน้ำ
น้ำใจมีมาก ก็ไหลมาก น้ำใจมีน้อยก็ไหลน้อย


ลักษณะหลายๆ อย่างของใจ คล้ายกับลักษณะของน้ำซึ่งมี ๔ อย่าง คือ

๑.ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น ไม่มีรส
เมื่อพูดถึงน้ำใจโดยธรรมชาติที่ยังไม่ถูกผสมด้วยกิเลสตัณหา
ก็จะเหมือนกับน้ำดื่มคือ มีแต่การรู้อย่างเดียว


๒. น้ำเป็นของเหลว
ธรรมชาติของน้ำจะไหลจากที่สูงสุดที่ต่ำเสมอ เช่น น้ำตก
ที่สายน้ำไม่มีการไหลย้อนขึ้นไป เวลาเราอาบน้ำตักน้ำราดศีรษะ น้ำนั้นก็ไหลลงดิน
เวลาเรากลืนน้ำก็ไหลลงคอ ลงกระเพาะ เวลาร้องไห้น้ำตาก็ไหลลงสู่ที่ต่ำ
นี่คือลักษณะของน้ำ


๓. ไม่มีรูปร่างของตนเอง
เอาน้ำบรรจุลงในภาชนะรูปร่างใด น้ำก็จะมีลักษณะรูปร่างตามภาชนะที่รองรับ
ไม่มีรูปร่างเฉพาะของตน แต่จะปฏิรูปตามภาชนะที่บรรจุ

๔. แปรสภาพไปได้หลายอย่าง
อาจเป็นของแข็ง หรือของเหลวอย่างน้ำธรรมดาทั่วไป
หรืออาจเป็นละอองเล็ก มองไม่เห็น เช่น ละอองฝน หรือน้ำที่ระเหยไปในอากาศ

จากลักษณะของน้ำทั้ง ๔ อย่าง เมื่อนำมาเปรียบเทียบกับจิตใจแล้ว
จะมีลักษณะเหมือนกันดังนี้


๑. จิตใจมีลักษณะคล้ายน้ำมาก คือ น้ำใจ ปกติไม่มีสี กลิ่น และรสใดๆ
เราไม่เคยเห็นจิตใจ ของกันและกันเลย
มีแต่เพียงคำพูดว่า เห็นใจคุณจังเลย เข้าใจคุณ
ซึ่งเป็นการอุปมาอุปไมย แต่เป็นจริงไปไม่ได้
แต่ละคนมีจิตใจคนละดวงก็จริงแต่เคลื่อนไหวด้วยความรวดเร็วสูงมาก
นึกคิดไปถึงที่ไกลแสนไกลที่ไหนก็ได้ เช่น นึกถึงสถานที่ในต่างประเทศ
ที่เคยไปเที่ยวมาแล้วก็ได้ เป็นต้น


๒. จิตใจเปรียบเป็นของเหลว
คือมักไหลไปสู่ที่ต่ำเสมอ
พระธรรมเสนาบดีจึงเปรียบว่า จิตใจของท่านทั้งหลายที่ยังไม่ถูกฝึก
ก็มีลักษณะเหมือนน้ำ เพราะน้ำจะไหลไปสู่ที่ต่ำเสมอ
ธรรมดาจิตใจชอบของต่ำ เช่น ชอบสบาย หรือชอบนอน
อันเป็นโกสัชชะเป็นของต่ำไม่น่าคบ
นอกจากนี้ ยังชอบความสุข ได้แก่ การเดินเลือกซื้อของที่ถูกใจ นี่คือโลภะ
แล้วก็มีโทสะ และโมหะตามมา เช่น อยากเที่ยวสนุกไปเรื่อยๆ

จิตใจของคนเราจึงแนะไปในทางชั่วง่ายกว่าทางดี
เช่น ชวนไปกินข้าว ไปดูหนัง ดูละคร
ก็จะไปได้ง่ายกว่า เพราะมีโลภ โกรธ หลง นำไปเป็นธรรมดาของชีวิต
ส่วนในทางที่ยากก็เพราะเราไม่เคยฝึกจิต
ถ้าไม่ฝึกจิต จิตจะมีความดื้อรั้น
ผู้ที่ไม่ใช้ สัจจะ ทมะ ขันติ จาคะ อันเป็นฆราวาสธรรม
หรือพระไม่มีศีล สมาธิ ปัญญา ไม่มีวินัยธรรม ก็จะไหลลงที่ต่ำทั้งหมด
เช่น การอ่านนิยายในหนังสือพิมพ์
พออ่านจบตอนแล้วต้องรออ่านต่อฉบับใหม่ ก็รู้สึกเสียดาย รู้สึกขัดใจ
ซึ่งเป็นการเสียดายของต่ำ เสียดายของเหลือเดน เราพร้อมจะเสียดายโลภะ
ถ้าหากชวนไปฟังเทศน์ส่วนมากเมื่อฟังเทศน์จบ ต่างคนต่างยกมือสาธุท่วมหัว
เฮ้อ! จบเสียที เมื่อยเหลือเกิน ง่วงเหลือเกิน


๓. น้ำแปรสภาพไปได้หลายอย่าง
เช่น เป็นของแข็ง อย่างน้ำแข็ง
จิตใจก็เช่นกัน ย่อมแปรสภาพอยู่เสมอ
เพราะธรรมดาน้ำไม่มีรูปร่างของตน เมื่อภาชนะรูปร่างอย่างไร น้ำก็มีรูปร่างอย่างนั้น
คนเราอยู่ในสิ่งแวดล้อมแบบไหน ใจก็จะเป็นไปตามสิ่งแวดล้อมนั้น
โบราณว่า คบใคร นิสัยก็เหมือนหรือคล้ายกัน
สิ่งแวดล้อมคือภาชนะ คบคนพูดไพเราะ เราก็จะพูดเพราะด้วย
จิตใจพร้อมจะโน้มน้าวไปตามภาชนะหรือสิ่งแวดล้อมได้
น้ำไม่มีสภาพของตนเอง แต่เปลี่ยนตามสภาพปฏิรูป
ไปตามภาชนะที่ใส่ ใจก็เช่นเดียวกัน ภาชนะของใจคือสิ่งแวดล้อม


๔. น้ำเป็นของเย็น
ธรรมชาติของใจนั้นเย็น
แต่เมื่อถูกกระตุ้นหรือมีเหตุคือ โลภะ โทสะ โมหะ มาเป็นไฟกิเลส
เราก็พร้อมจะร้อนอยู่เสมอ ทั้งที่สภาพเดิมนั้นเย็น เช่น น้ำแข็ง
แต่ก็พร้อมจะไหลเหลวได้ง่าย
ที่จริงเราเป็นตัวของเราเอง แต่มักจะคล้อยตามคนอื่นได้ง่าย
จะทำอะไรพูดอะไร ก็ร้อนรน ควรจะค่อยทำค่อยไป
คนใจเย็นมีลักษณะเข้มแข็ง มั่นคง
ส่วนคนใจร้อนจะทำหรือพูดอะไรก็ร้อนรนตลอดเวลา

โดย เณรชิต [16 ต.ค. 2545 , 09:16:00 น.] ( IP = 203.146.170.28 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ


  สลักธรรม 1


ขอบพระคุณค่ะท่านเณรชิต น้ำใจของท่านยิ่งกว่าน้ำทั้งปวงเลยค่ะ แถมทั้งหวานทั้งเย็นเลยละท่าน

โดย หมออุ๊ [16 ต.ค. 2545 , 12:18:28 น.] ( IP = 202.28.169.165 : : unknown )


  สลักธรรม 2



เข้ามาหากำไรให้ชีวิตค่ะ

เพิ่งรู้จริงๆว่า ทำไมเรียกน้ำใจ

พอแยกออกมาอย่างนี้แล้วชัดมาก

ขอบคุณท่านเณรชิตค่ะ

โดย ทวีพร [16 ต.ค. 2545 , 12:40:05 น.] ( IP = 203.144.181.245 : : 203.144.181.253 )


  สลักธรรม 3

มาอ่านๆ ...

โดย น้องกิ๊ฟ [16 ต.ค. 2545 , 13:20:31 น.] ( IP = 203.146.170.38 : : )


  สลักธรรม 4

ขอบพระคุณท่านเณรชิตค่ะ
ชอบอ่านมากค่ะ เป็นขาประจำกำไรชีวิตของท่านเณรชิตค่ะ
อ่านแล้วได้ข้อคิดดีๆ จะพยายามจดจำไว้เพื่อปฎิรูปใจตัวเองค่ะ

โดย ธัญธร [16 ต.ค. 2545 , 22:14:30 น.] ( IP = 203.113.71.164 : : )


  สลักธรรม 5



กราบอนุโมทนากับท่าน"เณรชิต"ค่ะ

เข้ามาสร้างกำไรให้กับชีวิต ได้ข้อคิดที่ดีเกี่ยวกับ "น้ำใจ"
อ่านการเปรียบเทียบใจ กับน้ำแล้ว รู้สึกว่าเราต้องสร้างพลังให้ใจไม่ไหลลงต่ำ

ทำให้นึกถึงคำว่า
จิตที่ฝึกดีแล้ว ย่อมนำความสุขมาให้

ขอบพระคุณมากค่ะ

โดย วยุรี [17 ต.ค. 2545 , 06:43:56 น.] ( IP = 203.113.38.6 : : )


  สลักธรรม 6

ขอบพระคุณค่ะ
น้ำอะไร ๆ ก็สู้ น้ำใจ ไม่ได้
จึงควรให้เกิดขึ้นกับชีวิตตนให้มาก

โดย เซิ่น [17 ต.ค. 2545 , 22:53:28 น.] ( IP = 202.183.228.67 : : 203.170.158.241 )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org