การปฏิบัติที่ถูกต้องจริง: การวางจิตในการปฏิบัติวิปัสสนา(ต่อ)

---

การวางจิตในการปฏิบัติวิปัสสนา ๑๑. ก่อนทำสิ่งใด ต้องรู้เหตุจำเป็นก่อน ก่อนจะใช้อิริยาบถ หรือก่อนจะทำสิ่งใด เช่นกินข้าว อาบน้ำ ถ่ายอุจจาระ ถ่ายปัสสาวะ หรือนั่ง นอน ยืน เดิน เช่นนี้ ก่อนจะทำต้องรู้ว่าต้องทำเพราะความจำเป็น จำเป็นต้องทำเพราะเหตุนั้นๆ ผู้ปฏิบัติที่ไม่ระวัง บางขณะก็ลุกขึ้นเดินโดยไม่ทราบเหตุผลที่ลุกขึ้นเดินนั้นว่าเพราะเหตุไร หรือบางทีก็ตั้งใจจะเดินกรรมฐาน อย่างนี้เป็นต้น บางครั้งผู้ปฏิบัติกำลังเดินอยู่นึกอยากจะเลิกก็เลิก อย่างนี้ก็ใช้ไม่ได้ อย่าลืมข้อที่ว่าต้องจำเป็น เวลาจะเลิกเดิน ก็ต้องรู้ว่าจำเป็นต้องเลิก จึงจะค่อยเลิก และจะต้องรู้เหตุของความจำเป็นด้วยว่า ที่ต้องเลิกนั้นเพราะเหตุใด เช่น เพราะเหตุรู้สึกเมื่อยล้า บังคับให้ต้องเลิกเดิน เป็นต้น ไม่ใช่เราอยากเลิก สิ่งเหล่านี้ถ้าไม่ระวังให้ดี ความต้องการที่จะทำ ย่อมแฝงอาศัยอยู่ในความรู้สึกนั้นได้ เมื่อกิเลสเข้าอาศัยแล้ว จิตของผู้นั้นก็จะเข้าไม่ถึงวิสุทธิได้ ในมหาสติปัฏฐาน พระบาลีกล่าวว่า อนิสฺสิโต จ วิหรติ หมายถึงว่า ตัณหาและทิฏฐิไม่อาศัยแล้ว ๑๒. ไม่ให้รู้สึกว่า ที่ทำเพราะทำกรรมฐาน เวลาจะเดิน จะนั่ง จะนอน จะยืน ไม่ให้รู้สึกว่า จะเดินกรรมฐาน จะนั่งกรรมฐาน หรือจะนอนกรรมฐาน ไม่ให้รู้สึกว่าที่ทำเพราะจะทำกรรมฐาน ข้อนี้ก็ห้าม ๑๓. จะกำหนดอิริยาบถหรือกำหนดรูปนามใด อย่าทำความรู้สึกในเวลาที่กำหนดว่า จะกำหนดเพื่อให้จิตสงบ อย่าทำความรู้สึกในขณะกำหนดนามรูปว่า จะกำหนดเพื่อให้จิตสงบ เพื่อให้ได้สมาธิ หรือตั้งใจว่า จะกำหนดเพื่อให้จิตอยู่ตรงนี้ไม่ให้จิตเคลื่อนย้าย การมีความรู้สึกเช่นนี้ก็ใช้ไม่ได้ ผู้ปฏิบัติต้องไม่ให้ความรู้สึกดังกล่าวเกิดขึ้นในขณะที่ดูที่กำหนด ผู้ทำกรรมฐานบางท่านจะดูนามรูป แต่ใจนั้นมุ่งเพื่อให้จิตสงบ ไม่ให้จิตเคลื่อนย้ายไปข้างไหน ต้องการให้จิตนิ่งอยู่กับที่ เพื่อให้เป็นสมาธิอย่างนี้เป็นต้น ถ้ามีความรู้สึกอย่างนี้ในขณะกำหนดก็ใช้ไม่ได้ บางครั้งก็ตั้งใจดูนามรูปเพื่อให้เกิดปัญญาจะได้เห็นธรรมะ หรือดูเพื่อให้ธรรมเกิดขึ้นในระหว่างที่ดูนั้น หรือดูเพื่อต้องการให้ธรรมะที่เราไม่ชอบหมดไป อย่างนี้ก็ใช้ไม่ได้ ๑๔. เวลาทำกรรมฐาน ต้องทำใจให้เหมือนดูละคร อย่าไปหัดละคร เช่นบังคับจะทำอย่างนั้น บังคับจะเอาอย่างนี้ อย่างนี้ไม่เอาเป็นต้น เช่นนี้ใช้ไม่ได้ สำหรับวิปัสสนา ต้องทำความรู้สึกทำใจเหมือนกับเราดูละคร อย่างนี้จิตจึงจะเป็นมัชฌิมา มิฉะนั้นจิตมักตกไปในอภิชฌาและโทมนัสเสมอ เมื่ออภิชฌาและโทมนัสเกิดแล้ว ปํญญาจะเกิดได้ยาก ๑๕. ผู้ทำวิปัสสนาอย่าตั้งใจ ข้อนี้ว่าไว้ครั้งหนึ่งแล้วว่า อย่าตั้งใจหรือตั้งใจจะทำเพื่อให้จิตสงบหรือเป็นสมาธิ ที่กล่าวมาทั้ง ๑๕ ข้อนี้ล้วนสำคัญมาก ผู้เริ่มทำวิปัสสนาจะต้องมีความเข้าใจให้ดีก่อน การปฏิบัติจึงจะได้ผล

โดย เบญจพร : ผู้นำเสนอ [21 ต.ค. 2545 , 16:32:02 น.] ( IP = 203.144.181.253 : : )

สลักธรรม 1 ติดตามมาอ่านต่อจนครบ ๑๕ ข้อ ขอบคุณมากค่ะ และขอให้ลงรายละเอียดเพิ่มเกี่ยวกับเรื่องนี้อีกมากๆนะคะ เพราะ อ่านแล้วทำความเข้าใจตามได้ง่ายค่ะ เป็นประโยชน์ในทางปฏิบัติจริงๆเลย...

โดย อาภา [21 ต.ค. 2545 , 16:39:47 น.] ( IP = 202.183.228.67 : : 203.170.148.122 )

สลักธรรม 2 . อุ๊ยตกใจนึกว่ากลอนที่ส่งมาหายไป ปรากฏว่าคนละกระทู้ขยันน่าร๊ากกกมากๆเลยครับผมขออนุโมทนาบุญด้วยจริงๆครับผม.

โดย เทพธรรม [21 ต.ค. 2545 , 20:46:47 น.] ( IP = 202.183.228.67 : : 203.170.148.183 )

สลักธรรม 3 ตามมาอ่านต่อ อนุโมทนาค่ะ และก็ขอบพระคุณมากค่ะ

โดย พี่ดาค่ะ [22 ต.ค. 2545 , 08:33:03 น.] ( IP = 203.149.32.58 : : )

สลักธรรม 4 อนุโมทนาค่ะ

โดย เล็ก [22 ต.ค. 2545 , 09:18:30 น.] ( IP = 203.144.174.37 : : )

สลักธรรม 5 อนุโมทนาค่ะ อ่านแล้วได้ประโยชน์มากเลยค่ะ เป็นการทบทวนความเข้าใจ และยังทำให้รู้สึกว่าในชีวิตประจำวัน ก็สามารถฝึกฝนการปฎิบัติวิปัสสนา เพื่อให้เกิดความคุ้นเคยขึ้นได้ค่ะ

โดย ธัญธร [22 ต.ค. 2545 , 22:09:16 น.] ( IP = 203.113.71.172 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด