มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


พลธรรม....ธรรมะจากห้องเสือพิทักษ์




“พลธรรม”


......

พลธรรม หรือ ธรรมเปรียบเสมือนกำลังพล พลธรรม คือ กำลังพล สำหรับ
บุคคลที่จะต้องปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานนั้น จะต้องมี พลธรรม ๕ ประการ คือ
๑. ศรัทธาพละ

๒. วิริยะพละ

๓. สติพละ

๔. สมาธิพละ

๕. ปัญญาพละ


๑. ศรัทธาพละ องค์ธรรมได้แก่ สัทธาเจตสิก คือความเลื่อมใสอย่างแรงกล้า ไม่มีความย่อท้อหรือท้อถอยในการปฏิบัติ มุ่งหน้าที่จะปฏิบัติบำเพ็ญวิปัสสนาธุระเพื่อให้ได้มาซึ่งมรรคผลนิพพาน ปหานอนุสัยเสียได้ นี่คือ สัทธาพละ

ปฏิบัติมามากกว่า ๑๐ ครั้ง ตามไม่ทัน ฟุ้งเอาไปกิน เบื่อมาก หงุดหงิดง่าย รู้สึกว่ามันไม่ค่อยเจริญขึ้นเท่าไร ก็ห้ามหมิ่นประมาทว่า ทางนี้คงไม่ใช่ ห้ามคิดเด็ดขาด เพราะเป็นการตัดพลธรรมเลย ตัดศรัทธา ให้นึกอยู่เสมอว่า ขณะที่เรากำลังปฏิบัตินี้เหมือนต้นไม้นอกฤดูกาล ทำตนเองเหมือนต้นไม้นอกฤดูกาล ไม่ถึงเวลามันยังไม่ออกลูก แต่รักษาสภาพความเป็นต้นไว้ให้ดี อย่าแปลงเป็นหลักไม้เลื้อย ฉะนั้น สติปัฏฐานย่อมเป็นเสาหลัก กาย เวทนา จิต ธรรม อย่าดูหมิ่นพระวิปัสสนากรรมฐานเด็ดขาด ห้ามเลย เพราะเป็นการตัดรอนพลธรรมข้อที่ ๑ นี้โดยตรง ด้วย จะได้นามรูปปริจเฉทญาณ หรือยังไม่ได้ หรืออีก ๓-๔ ชาติ จะได้ ก็จงมั่นใจเลยว่าทางนี้ทางเดียว เอกยนมรรค ที่เราไม่ได้ก็เพราะเหตุเรายังสร้างไม่พอ เช่น ต้นทุเรียนต้องมีลูกแน่ แต่ยังไม่ถึงเวลา เหตุปัจจัยมันยังไม่พรั่งพร้อม เมื่อเหตุปัจจัยพรั่งพร้อมผลย่อมพรั่งพรูเอง ทำตนให้เป็นเหมือนไม้ยืนต้นอย่าเป็นเหมือนไม้ล้มลุก ท่านกล่าวไว้อย่างนี้


พลธรรมองค์ศรัทธานี้ ถ้าเผื่อมีแล้วจะทำหน้าที่ประหาร อสัทธิยะ แปลว่า ประหารความไม่เชื่อ ต้องเชื่อว่าไปดูเถอะรูปต้องเห็นลวดลายของรูป เช่น ไปเขาดินจะดูเสือ ลองไปยืนดูเถอะมันอาจจะหลบอยู่ในถ้ำก็ได้ แต่ไปดูให้ถูกกรงก็แล้วกัน ยืนเฝ้าอยู่นั่นแหละ อย่างไรเสียเสือมันก็ต้องออกมาให้เห็น พอเสือมันออกมาให้เห็นแล้วมันต้องเห็นลวดลายของเสือแน่นอนว่าเป็นเสือดำหรือเสือดาว มันจะชัดขึ้น มันต้องค่อย ๆ ไปทีละขั้นตอน ยืนหน้าถ้ำเสือ หมีออกมาไม่ได้ ในท้องคนมีลูกหมาไหม? ไม่มีฉันใด ปฏิบัติตรงอย่างนั้นก็ต้องได้เหตุผลตรงนั้น ต้องมั่นใจ แปลว่าทำลายอสัทธิยะ ความไม่เชื่อออกไป

๒. วิริยะพละ องค์ธรรมได้แก่ วิริยะเจตสิก คือความองอาจกล้าหาญ มีความองอาจกล้าหาญอย่างแรงกล้าพากเพียรที่จะปฏิบัติวิปัสสนาเท่านั้น โดยไม่มีความย่อท้อถดถอย สะดุ้งกลัวหวาดเกรงอะไรเกิดขึ้น เพื่อที่จะได้มาซึ่งมรรคผลนิพพาน

วิริยะนี้ทำลายโกสัชชะคือความเกียจคร้าน มีความเพียร ถึงเวลาพัก เหนื่อยก็พักหนักก็วาง แต่อย่าห่างจากความเพียร
๓. สติพละ องค์ธรรมได้แก่ สติเจตสิก คือความระลึกได้อย่างถูกต้องและแรงกล้าด้วย เป็นไปกับนามรูปไม่ขาดสาย ติดกันไปเป็นปัจจุบันธรรมทุกขณะ จนกระทั่งปรากฏเด่นชัดเป็นพิเศษ ความพิเศษนี้เพื่อกำจัดกิเลสร้าย เพื่อจะได้ถึงซึ่งมรรคผลนิพพาน

อำนาจของสติพละนี้ประหารปมาทะ คือความประมาท แล้วก็โดยเฉพาะสตินี้ ท่านบอกว่าให้ปฏิบัติพละ โดยเฉพาะสติพละนี้ยิ่งเพิ่มพูนมากเท่าไรยิ่งจะให้ผลดีต่อผู้ปฏิบัติเท่านั้น ฉะนั้น ฝึกสติอยู่เสมอ


๔. สมาธิพละ องค์ธรรม ได้แก่ เอกัคคตาเจตสิก คือความสงบตั้งมั่นอยู่ในอารมณ์เดียวอย่างแรงกล้าต่อวิปัสสนากรรมฐานเพื่อมิให้หวั่นไหวโยกคลอน ท้อถอย เจตนาเพื่อให้ได้มาซึ่งมรรค ผล นิพพาน

อำนาจของสมาธิพละประหาร ๒ ตัว คือ วิเขปะ ความซัดส่าย ไม่หยุดนิ่งแห่งจิต และอุทธัจจะ ความฟุ้งซ่านแห่งจิต


๕. ปัญญาพละ องค์ธรรม ได้แก่ ปัญญาเจตสิก คือ การกำหนดรู้แจ้งสอดส่องในธรรมปฏิบัติอย่างแรงกล้าเป็นพิเศษเพื่อจะทำลายกิเลสอันเป็นอริร้ายโดยไม่มีความย่อท้อเบื่อหน่ายหรือสะดุ้งกลัวหวั่นไหว เพื่อเจตนาให้สมนึกคือมรรคผลนิพพาน

อำนาจของปัญญาพละประหารโมหะอวิชชา


ฉะนั้น ผู้มีปัญญาทั้งหลายจะพูดถึงพละ หรือ พลธรรมนี้ หรือธรรมอันเปรียบเสมือนกำลังพล ๕ ประการนี้ ที่องค์สมเด็จพระบรมโลกุตตระเจ้าทรงประทานไว้แก่นักปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานในพระพุทธศาสนาเท่านั้น

......

โดย ทวีพร...นำมาเสนอ [6 ธ.ค. 2545 , 17:35:16 น.] ( IP = 203.144.181.245 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ


  สลักธรรม 1

ขอบคุณค่ะ อ.ทวีพร ที่ให้กำลังใจที่จะทำให้เกิดพละขึ้นแก่จิตอยู่เนืองๆ จะพยายามทำตนให้เหมือนต้นไม้นอกฤดูนะคะ จะได้ไม่ท้อแท้ แล้วจะปลุกพละให้เกิดขึ้นได้โดยวิธีใดบ้างละคะ

โดย พี่อุ๊ [6 ธ.ค. 2545 , 19:31:59 น.] ( IP = 202.57.179.200 : : )


  สลักธรรม 2

ขอบคุณมากค่ะอาจารย์ทวีพร
ได้ทบทวนทั้งเรื่องวิปัสสนากรรมฐาน และเรื่องสมุจจยสังคหวิภาคไปด้วยในตัว..ประโยชน์มากหลายเลยค่ะ

โดย น้องกิ๊ฟ [6 ธ.ค. 2545 , 20:43:49 น.] ( IP = 203.170.148.245 : : )


  สลักธรรม 3

อนุโมทนาอาจารย์ทวีพรมากค่ะ มีประโยชน์มากค่ะจะต้องนำไปฝึกตนเองบ่อยๆ ขอบพระคุณมากค่ะ..

โดย หน่องค่ะ [7 ธ.ค. 2545 , 00:51:17 น.] ( IP = 203.147.13.123 : : 203.147.13.52 )


  สลักธรรม 4


อนุโมทนาอาจารย์ทวีพรค่ะ


อ่านแล้วได้ข้อสรุปว่า เรายังขาดพลธรรมอยู่ แต่ก็ได้แรงกระตุ้นใจทำให้เกิดความกระตือรือร้นที่จะสร้างขึ้นมา

โดยเฉพาะคำที่หลวงพ่อกล่าวว่าขณะที่เรากำลังปฏิบัตินี้เหมือนต้นไม้นอกฤดูกาล
ทำตนเองเหมือนต้นไม้นอกฤดูกาล ไม่ถึงเวลามันยังไม่ออกลูก แต่รักษาสภาพความเป็นต้นไว้ให้ดี


ขอบคุณมากค่ะ ที่เป็นสื่อนำคำเตือนของหลวงพ่อมาปลุกใจพวกเราให้ตื่น

โดย วยุรี [7 ธ.ค. 2545 , 06:41:05 น.] ( IP = 203.113.39.7 : : )


  สลักธรรม 5

ขอบคุณค่ะ ได้ทบทวนคำสอนที่ดีๆ เป็นการเพิ่มศรัทธา เป็นกำลังใจค่ะ

โดย เซิ่น [7 ธ.ค. 2545 , 10:58:27 น.] ( IP = 202.183.228.67 : : 203.170.155.223 )


  สลักธรรม 6


พลธรรมนำเกิดความขยัน
ส่งเสริมให้บากบั่นหมั่นศึกษา
อารมณ์ที่โคจรย้อนเข้ามา
จนรู้ว่าไม่เที่ยงเพียงนิดเดียว

ขอกุศลผลประเสริฐเจิกจำรัส
ส่องทางให้เกิดสัมผัสอันสดใส
พลธรรมเกิดง่ายทุกครั้งไป
สมฤทัยบริสุทธิ์ผาดผุดเอย.


.ด้วยรักและศรัทธาวีมากครับ.

โดย เทพธรรม [7 ธ.ค. 2545 , 14:40:22 น.] ( IP = 202.183.228.67 : : 203.170.157.129 )


  สลักธรรม 7



สวัสดีค่ะ...คุณพี่อุ๊

ที่พี่อุ๊ถามมาว่า "แล้วจะปลุกพละให้เกิดขึ้นได้โดยวิธีใดบ้าง" นั้น คงต้องเริ่มต้นมาจากการศึกษาภาคปริยัติ และวิธีการตลอดจนเหตุผลของการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานจนเข้าใจเหตุและผล และเกิดศรัทธาจากการเรียนว่า การปฏิบัติวิปัสสนาเท่านั้น เป็นทางสายเอกสายเดียวที่จะทำให้พบสันติสุข
คือพระนิพพานได้ แล้วลงมือฝึกปฏิบัติไปด้วยความมั่นคงและมั่นใจในทางที่เดิน ก็จะยิ่งทำให้พละเพิ่มพูนเกิดเป็นอินทรีย์ได้ (องค์ธรรมของพละและอินทรีย์นั้นเหมือนกัน)

อ.วิชิตเคยเล่าให้ฟังว่า อ.บุษกรเคยสรุปไว้ว่า พละคือการกระทำ แต่อินทรีย์คือผลที่ได้รับ ซึ่งเหตุที่สร้างกับผลนั้นตรงกัน (มี ๕ เท่ากัน) ค่ะ ไม่ทราบว่าวีจำและเข้าใจมาถูกหรือเปล่า ขอให้อาจารย์บุษกรหรือ อาจารย์วิชิตช่วยอธิบายเพิ่มเติมในเรื่องนี้ด้วยค่ะ ขอบคุณค่ะ





โดย ทวีพร [7 ธ.ค. 2545 , 17:44:55 น.] ( IP = 202.183.228.67 : : 203.170.158.15 )


  สลักธรรม 8

มาติดตามต่อค่ะ ขอบคุณนะคะ อ.ทวีพร ที่ช่วยบอกแนวทางปลุกพละให้เกิดขึ้น ซึ่งไม่แน่ใจว่าจะคล้ายกับอินทรีย์ 5 ได้หรือไม่ ที่ต้องมีสติเป็นผู้ควบคุม ซึ่งอยู่ตรงกลางของอินทรีย์ 5 อันนี้ช่วยวิสัชชนาเพิ่มเติมอีกสักหน่อยจะเป็นการดีไม่น้อยเลยนะคะ

โดย พี่อุ๊ [7 ธ.ค. 2545 , 20:04:49 น.] ( IP = 202.57.176.118 : : )


  สลักธรรม 9

อนุโมทนาพี่อาจารย์ทวีพรมากค่ะ

โดย มด [8 ธ.ค. 2545 , 11:51:07 น.] ( IP = 202.28.179.1 : : unknown )


  สลักธรรม 10



คำถามที่พี่อุ๊ถามมาคงต้องขอให้อาจารย์บุษกร หรือ อาจารย์วิชิตช่วยตอบให้ด้วยนะคะ

คือพี่อุ๊ถามมาว่าพละนั้นเหมือนกับอินทรีย์หรือไม่ในแง่ที่ว่าต้องมีสติเป็นผู้ควบคุม ซึ่งอยู่ตรงกลางของอินทรีย์ 5


โดย ทวีพร [8 ธ.ค. 2545 , 17:35:29 น.] ( IP = 203.144.181.245 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org