สติสัมปชัญญะ.....ธรรมะจากห้องเสือพิทักษ์

---

สิ่งที่ควรทราบเกี่ยวแก่สติสัมปชัญญะ ...... สติเป็นตัวระลึก สัมปชัญญะเป็นความรู้สึก การเจริญสติสัมปชัญญะ คือการทำความรู้สึกตัวว่ากำลังรู้อยู่ในรูปอะไรนามอะไร เช่นการกำหนดนามได้ยิน นึกเอาเฉยๆ ว่า เป็นนามได้ยินไม่ได้ ต้องทำความรู้สึกตัวว่ารู้อยู่ในนามที่กำลังได้ยินนั้น ต้องรู้ให้ถูกที่ ตรงนามได้ยินนั้นเกิดขึ้น ลักษณะที่กำลังได้ยิน ที่ตรงได้ยิน ไม่ใช่จะนึกรู้อยู่ในใจ ต้องรู้ที่ตรงนามคือโสตวิญญาณตรงที่ได้ยินนั้น ต้องเอาสติสัมปชัญญะไปดูที่ตรงโสตวิญญาณผู้ทำหน้าที่ได้ยินนั้นทีเดียว เวลาพิจารณาต้องรู้สึกตัวว่า ขณะนี้กำลังทำอะไรอยู่ ถ้ารู้สึกว่าดูรูปนั่ง ต้องออกมารู้ที่ท่านั่ง มาดูอยู่ในท่านั่ง เพราะรูปนั่งนั้นมีอาการรับรองที่กำลังถูกดูอยู่ การปฏิบัติวิปัสสนาผิดหรือถูกอยู่ที่ฐานคือที่ตั้งของสติสัมปชัญญะ และสติสัมปชัญญะนั้นต้องเสมอกัน เมื่อสติสัมปชัญญะเสมอกันมีลักษณะดังนี้ คือการงานเบาคล่องแคล่วว่องไว กายก็เบา จิตก็เบา การเห็นรูปนามชัด ตัดสินได้ทันทีเลยว่าเป็นนามอะไรรูปอะไร พอรู้สึก นามหรือรูปก็ติดขึ้นมาเดี๋ยวนั้นเลยทีเดียวโดยไม่ต้องตั้งใจกำหนดที่ทำสติสัมปชัญญะ จะกำหนดรูปหรือนามนั้นเองโดยอัตโนมัติ ถ้าสัมปชัญญะเกินไปก็จะเกิดอุทธัจจะ ปัจจุบันเป็นสิ่งสำคัญมาก จิตอาจแลบออกไปโดยไม่ทันรู้สึกตัวขณะที่ความรู้สึกในนามรูปเกิดขึ้น ต้องเอาใจใส่สังเกตดูสติสัมปชัญญะให้ดีแล้วจะสามารถเห็นนามรูปได้ชัดเจนสติสัมปชัญญะนั่นแหละเป็นตัวปัจจุบันธรรม ในการกำหนดรูปนามทุกครั้งต้องมีความรู้สึกตัวว่า กำลังดูรูป อะไรนามอะไรรวมอยู่ด้วยกันเสมอ ขาดไม่ได้เลยทีเดียวอันนี้สำคัญมาก ต้องรู้ให้ถูกตรงที่นามรูปนั้นเกิดขึ้น การเจริญสติปัฏฐานนั้นต้องตั้งสติตรงรูปนาม ต้องรู้ตรงที่รูปนามนั้นเกิด ไม่ใช่จะนึกรู้อยู่ในใจ เมื่อกำหนดแล้วต้องกระจายความรู้สึกออกไปด้วยทุกครั้ง ในขณะที่มีสติสัมปชัญญะกำหนดรู้ในอารมณ์ปัจจุบันนั้น ก็สามารถทำลายอภิชฌาและโทมนัสให้พินาศไปได้ และมันก็เกิดขึ้นไม่ได้ในที่นั้น ด้วยอำนาจของสติสัมปชัญญะนั่นเองป้องกันอยู่ ในขณะนั้นแหละจิตเข้าถึงวิสุทธิ เมื่อวิสุทธิจิตผ่องใสแล้ว ปัญญาที่ดูในที่นั้นถึงจะเห็นความจริงขึ้นมา การเข้ามาปฏิบัติต้องอาศัยสติสัมปชัญญะทำลายความยินดียินร้ายในอารมณ์ให้หมดไป ต้องอาศัยข้อปฏิบัติเข้าไปขจัดอภิชฌาและโทมนัส สัมปชัญญะคือ รู้ทันอารมณ์เฉพาะหน้าเป็นข้อสำคัญที่สุด สัมปชัญญะนี้ตัดอภิชฌาและโทมนัสได้จริงๆ ทีเดียว ถ้าอภิชฌาและโทมนัสไม่เข้าเลยมันก็เกิดความบริสุทธิ์ขึ้น จิตนั้นก็บริสุทธิขึ้นมาและเป็นโอกาสของทิฏฐิบริสุทธิจะเกิดขึ้นโดยไม่ยากเกินไป ......

โดย ทวีพร...นำมาเสนอ [10 ธ.ค. 2545 , 08:52:16 น.] ( IP = 203.144.181.245 : : )

สลักธรรม 1 ขอบคุณมากค่ะอาจารย์ทวีพร... และคงต้องขอย้อนกลับไปอ่านที่กระทู้เรื่องการปฏิบัติวิปัสสนาและเรื่องโยนิโสมนสิการ ที่ท่าน อ.วิชิต ท่านเขียนอีกครั้งหนึ่งแล้วค่ะ เพื่อความเข้าใจที่สมบูรณ์ขึ้น อนุโมทนาค่ะ....

โดย น้องกิ๊ฟ [10 ธ.ค. 2545 , 12:11:24 น.] ( IP = 203.170.154.3 : : )

สลักธรรม 2 อนุโมทนากุศลด้วยนะค่ะ

โดย mashima [10 ธ.ค. 2545 , 15:23:49 น.] ( IP = 202.183.228.67 : : 203.170.151.204 )

สลักธรรม 3 ...อนุโมทนาและขอบคุณมากค่ะที่ทำให้มีโอกาสได้ทบทวนข้อธรรมที่สำคัญและมีประโยชน์มากที่สุดค่ะ...

โดย เบญจพร [10 ธ.ค. 2545 , 16:05:07 น.] ( IP = 203.144.181.245 : : )

สลักธรรม 4 ขอบคุณค่ะ อ.ทวีพร คืออ่านไปด้วยความระวังไปด้วย เพราะเป็นเรื่องที่ต้องทำความเข้าใจให้ดี แต่ก็ยังอยู่แค่นักปฏิบัติใหม่ค่ะ ยังตกท้องร่อง แถมยังไม่ค่อยจะเป็นแบบอัตโนมัติเท่าไรนัก

โดย พี่อุ๊ [11 ธ.ค. 2545 , 00:03:16 น.] ( IP = 203.113.39.12 : : )

สลักธรรม 5 อนุโมทนาอาจารย์ทวีพรค่ะ ทำให้ได้มีโอกาสทบทวนอีกครั้ง หลังจากที่ฟัง(ซึ่งเก็บความได้ไม่สมบูรณ์นัก พออ่านแล้ว...ทำให้เกิดความกระตือรือร้นที่จะปฏิบัติมากขึ้น ขอบคุณมากค่ะ

โดย วยุรี [11 ธ.ค. 2545 , 07:14:22 น.] ( IP = 203.113.38.10 : : )

สลักธรรม 6 . ขอบคุณมากครับผม ที่พยายามนำเรื่องที่หลวงพ่อท่าน.....เพียรสอนด้วยหัวใจที่รักมั่นคงต่อลูกๆของท่าน มาให้ทบทวนกันเพื่อสร้างทางเดินที่ถูกต้องครับ อนุโมทนาครับ..

โดย เทพธรรม [11 ธ.ค. 2545 , 14:38:34 น.] ( IP = 202.47.238.85 : : )

สลักธรรม 7 ขออนุโมทนาค่ะ อาจารย์ทวีพรสำหับธรรมะที่มีค่ายิ่ง

โดย ปราณี [11 ธ.ค. 2545 , 18:52:05 น.] ( IP = 203.148.162.88 : : )

สลักธรรม 8 อนุโมทนาอย่างยิ่งค่ะ เป็นประโยชน์มากๆเลยค่ะผู้อ่านทั้งหลายจะได้นำมาปฏิบัติให้ถูกต้องค่ะ

โดย เล็ก [11 ธ.ค. 2545 , 19:09:53 น.] ( IP = 203.155.237.124 : : )

สลักธรรม 9 อนุโมทนากับพี่อาจารย์ทวีพรอย่างยิ่งเลยค่ะ ได้ทบทวนสิ่งมีค่า และจะต้องอ่านและทำความเข้าใจๆๆ ขอบคุณมากๆๆๆๆ ค่ะ

โดย มด [11 ธ.ค. 2545 , 21:14:22 น.] ( IP = 202.28.179.1 : : unknown )

สลักธรรม 10 เข้ามาเก็บประโยชน์ที่อาจารย์ทวีพรนำมาฝากค่ะ จากประสบการณ์ส่วนตัวเวลาปฏิบัติรู้สึกว่าบางครั้งเรากำหนดเหมือนท่องจำเป็นบริกรรมภาวนาอย่างที่อาจารย์ว่าน่ะค่ะ แล้วบางทีก็รู้สึกอึดอัดหายใจหายคอไม่ค่อยสะดวก อยากจะร้องไห้เอาเลยทีเดียว อยากจะขอคำแนะนำจากอาจารย์และพี่ๆว่าควรจะแก้ปัญหานี้ยังไงดีคะ อนุโมทนาค่ะ

โดย โด่ง [11 ธ.ค. 2545 , 22:28:49 น.] ( IP = 130.54.130.228 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด