มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


เชิญมาตอบคำถามกันนะค่ะ





.สวัสดีค่ะท่านผู้เจริญทุกท่าน นี่ก็ใกล้จะขึ้นปีใหม่แล้วนะค่ะ

เราแต่ละคนก็ได้อาศัยพระธรรมนำชีวิตมาด้วยดีกันนะค่ะ ลองมาทวนความจำที่ดีๆกันดีไหมค่ะ ด้วยการอ่านคำถาม แล้วลองตอบที่กระทู้นี้ละค่ะ ลองตอบนะค่ะไม่ต้องกลัวอะไรค่ะ ไม่ลองไม่รู้นะค่ะ


๑. เหตุปัจจัย ได้แก่ปรมัตถธรรมอะไร

๒. อัพยากตเหตุ คืออะไร ได้แก่อะไร

๓. อัพยากตธรรม คืออะไร ได้แก่อะไร

๔. กุศลเหตุและโสภณเหตุ ต่างกันอย่างไร

๕. อกุศลจิตใดเป็นเอกเหตุกะ และอกุศลจิตใดเป็นทวิเหตุกะ



ดีไหมค่ะ ได้ทบทวนกันบ้าง แล้ววันศุกร์ อาจารย์จะเข้ามาตรวจและเฉลยนะค่ะ ทำกันเถอะค่ะ

ได้กุศลนะค่ะ ใครทำใครได้นะค่ะ
.



..

โดย อ.บุษกร เมธางกูร - [12 ธ.ค. 2545 , 18:12:40 น.] ( IP = 202.183.228.67 : : 203.170.154.41 ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ
[ 1 ] [ 2 ]


  สลักธรรม 1

ให้น้องๆคนอื่นตอบก่อนนะคะ น้องอุ๊เองก็เล็งๆไว้เยอะเหมือนกัน แต่ไปถามอิกคิวก่อนนะคะ

โดย น้องอุ๊ [12 ธ.ค. 2545 , 21:15:15 น.] ( IP = 203.113.38.11 : : )


  สลักธรรม 2

น้องเล็กขอลองตอบดูนะค่ะ พออ่านโจทย์แล้วนึกถึงพี่ดา น้องาภาและน้องฟูที่เพิ่งสอบพระอภิธรรมชั้นจูฬโทไปหมาดๆเลยค่ะ แต่ไม่เป็นไรค่ะน้องเล็กขอลองทดสอบความเข้าใจดูนะค่ะ
๑.เหตุปัจจัยองค์ธรรม คือ เหตุ ๖ ได้แก่ โลภเหตุ โทสเหตุ โมหเหตุ อโลภเหตุ อโทสเหตุ อโมหเหตุ
๒. อพยากตเหตุ คือเหตุที่ไม่เป็นบุญหรือเป็นบาป ได้แก่ อโลภเหตุ อโทสเหตุ อโมหเหตุ ที่ในวิบากจิต และในกิริยาจิต
๓. อพยากตธรรม คือ ธรรมที่ไม่เป็นบุญหรือเป็นบาป ได้แก่ วิบากจิต ๓๖หรือ๕๒ กิริยาจิต ๒๐
๔. กุศลเหตุ ได้แก่ อโลภเหตุ อโทสเหตุ อโมหเหตุ ที่ในกุศลจิต ส่วนโสภณเหตุ หมายถึง เหตุที่นอกจากอโสภณเหตุซึ่งได้แก่อโลภเหตุ อโทสเหตุ อโมหเหตุ ในกุศลจิตและอโลภเหตุ อโทสเหตุ อโมหเหตุ ในอพยากตจิต
๕. อกุศลจิตที่เป็นเอกเหตุกะ ได้แก่ โมหมูลจิต ๒ ส่วนอกุศลจิตที่เป็นทวิเหตุกะ ได้แก่ โลภมูลจิต ๘ โทสมูลจิต ๒ เจ้าค่ะ

โดย น้องเล็กค่ะ [12 ธ.ค. 2545 , 22:31:37 น.] ( IP = 203.155.230.152 : : )


  สลักธรรม 3

ขอตอบด้วยคนนะค่ะ

๑. เหตุปัจจัย ได้แก่ปรมัตถธรรมอะไร


ปรมัตถธรรม หมายถึงจิตเจตสิก รูป นิพพาน

ดังนั้นเหตุ...ได้แก่ เจตสิก
ส่วนปัจจัย....นั้นเป็นได้ทั้ง จิต เจตสิก รูป นิพพาน


๒. อัพยากตเหตุ คืออะไร ได้แก่อะไร


อัพยากตเหตุ
....คือ เหตุที่ไม่ก่อให้เกิดบุญหรือ บาป
....ได้แก่ อโลภเหตุ อโทสเหตุ อโมหเหตุ ซึ่งเกิดขึ้นในกิริยาจิตของพระอรหันต์


๓. อัพยากตธรรม คืออะไร ได้แก่อะไร


อัพยากตธรรม คือ ธรรมที่ไม่ก่อให้เกิดบุญหรือบาป
ได้แก่ วิปากจิต ๓๖หรือ ๕๒ และกิริยาจิต ๒๐


๔. กุศลเหตุและโสภณเหตุ ต่างกันอย่างไร


กุศลเหตุ หมายถึงอโลภเหตุ อโทสเหตุ อโมหเหตุ ที่ในกุศลจิต ๒๑ หรือ๓๗

โสภณเหตุหมายถึงอโลภเหตุ อโทสเหตุ อโมหเหตุ ที่ในโสภณจิต ๖๙หรือ ๙๑(เว้นอโสภณจิต ๓๐)


๕. อกุศลจิตใดเป็นเอกเหตุกะ และอกุศลจิตใดเป็นทวิเหตุกะ


เอกเหตุกอกุศลจิต มี ๒ ดวงได้แก่ โมหมูลจิต ๒ มีโมหเหตุ

ทวิเหตุกอกุศลจิต มี ๑๐ ดวง ได้แก่ โลภมูลจิต ๘
มีโลภเหตุ โมหเหตุ
และโทสมูลจิต ๒ มีโทสเหตุ และโมหเหตุ


โดย พี่ดา [13 ธ.ค. 2545 , 08:53:39 น.] ( IP = 203.149.34.94 : : )


  สลักธรรม 4


แอบมาดูคนดีที่ไม่ดื้อ..และพร้อมที่จะทวนความรู้ครับ.

โชคดีครับผม จาก..秀志

โดย ฮิเดะชิ [13 ธ.ค. 2545 , 09:19:42 น.] ( IP = 202.183.228.67 : : 203.170.149.227 )


  สลักธรรม 5

กว่าจะเข้ามาอ่านกระทู้ได้
ก็มีอุปสรรคพอสมควร เพราะเครือข่ายการทำงานเชื่องช้าไปเล็กน้อย...แต่ก็ยังมาทันเวลาร่วมกุศลอยู่บ้าง เพราะยังมีมีคำเฉลย..อิอิ


๑. เหตุปัจจัย ได้แก่ปรมัตถธรรมอะไร
ตอบ เจตสิกธรรม ๖ ประการ คือ โลภเจตสิก โทสเจตสิก โมหเจตสิก อโลภเจตสิก อโทสเจตสิก ปัญญาเจตสิก


๒. อัพยากตเหตุ คืออะไร ได้แก่อะไร
ตอบ อัพยากตเหตุ คือ เหตุที่ไม่ก่อให้เกิดบุญและบาป ได้แก่ อโลภเหตุ อโทสเหตุ อโมหเหตุ ที่ในมหาวิปากจิต ๘ มหากิริยาจิต ๘ มหัคตวิปากจิต ๙ มหัคตกิริยาจิต ๙ และผลจิต ๔


๓. อัพยากตธรรม คืออะไร ได้แก่อะไร
ตอบ อัพยากตธรรม คือ ธรรมที่ไม่เป็นบุญไม่เป็นบาป ได้แก่ วิปากจิต กิริยาจิต และรูป


๔. กุศลเหตุและโสภณเหตุ ต่างกันอย่างไร
ตอบ กุศลเหตุและโสภณเหตุ ไม่ต่างกันในองค์ธรรม แต่ต่างกันในการเข้าประกอบกับจิต คือ กุศลเหตุเกิดในกุศลจิต ๒๑ หรือ ๓๗ ดวง ส่วนโสภณเหตุเกิดในโสภณจิต ๕๙ หรือ ๙๑ ดวง


๕. อกุศลจิตใดเป็นเอกเหตุกะ และอกุศลจิตใดเป็นทวิเหตุกะ

ตอบ เอกเหตุกะ คือ โมหมูลจิต ๒ ดวง มีเหตุหนึ่ง คือ โมหเหตุ

ทวิเหตุกะมี ๑๐ ดวง คือ โลภมูลจิต ๘ ดวง มีเหตุสอง คือ โมหเหตุ และโลภเหตุ
และโทสมูลจิต ๒ ดวง มีเหตุสอง คือ โมหเหตุ และโทสเหตุ

โดย น้องกิ๊ฟ [13 ธ.ค. 2545 , 11:06:41 น.] ( IP = 202.183.178.218 : : )


  สลักธรรม 6

เย้ดีใจ..มีน้องตอบแล้ว หน้าที่พี่ต้องเสียสละให้น้องค่ะ
ตามมาอนุโมทนาค่ะ แต่เอ้น่าจะมีอะไรละเอียดมากว่านี้นะคะ ถามอิกคิวก่อน

โดย หมออุ๊ [13 ธ.ค. 2545 , 12:21:38 น.] ( IP = 202.28.169.165 : : unknown )


  สลักธรรม 7


๑ เหตุปัจจัย ได้แก่ปรมัตถธรรมอะไร
เหตุปัจจัยได้แก่ จิต เจตสิก และ รูป

๒ อัพยากตเหตุคืออะไร ได้แก่อะไร
อัพยากตเหตุคือเหตุที่ไม่ก่อให้เกิดบุญหรือบาป ได้แก่ อโลภเหตุ อโทสเหตุ และ อโมหเหตุ ในมหาวิบากจิต ๘ดวงและมหากิริยาจิต ๘ ดวง มหัคตวิบากจิต๙ ดวง มหัคตกิริยาจิต ๙ ดวง และผลจิต ๔/๒0 ดวง
๓ อัพยากตธรรมคืออะไร ได้แก่อะไร
อัพยากตธรรม คือธรรมที่ไม่ก่อให้เกิดบุญ หรือบาป ได้แก่ จิต เจตสิก รูป

๔กุศลเหตุและโสภณเหตุต่างกันอย่างไร
กุศลเหตุ ได้แก่ อโลภเหตุ อโทสเหตุ และอโมหเหตุ ที่ประกอบกับกุศลจิต คือ มหากุศลจิต ๘ดวง มหัคตกุศลจิต ๙ ดวง และโลกุตตรจิต ๔ หรือ ๒0 ดวง
โสภณเหตุ ได้แก่ อโลภเหตุ อโทสเหตุ และ อโมหเหตุ ที่ประกอบกับโสภณจิต ๕๙ ดวง ( เว้นอกุศลจิต ๑๒ และ อเหตุกจิต ๑๘ ดวง) หรือ ๙๑ ดวง

๕ อกุศลจิตใดที่เป็นเอกเหตุกะ อกุศลจิตใดที่เป็นทวิเหตุกะ
อกุศลจิตที่เป็นเอกเหตุกะ คือ มีเหตุเดียว โมหเหตุได้แก่โมหมูลจิต ๒ดวง
อกุศลจิตที่เป็นทวิเหตุกะ คือมี ๒ เหตุ ได้แก่ โลภมูลจิต ๘ ดวง ( โลภเหตุ และโมหเหตุ ) และ
โทสมูลจิต ๒ ดวง ( โทสเหตุ และโมหเหตุ)

โดย ปราณี [13 ธ.ค. 2545 , 14:23:03 น.] ( IP = 203.148.162.88 : : )


  สลักธรรม 8

๑. เหตุปัจจัย ได้แก่ปรมัตถธรรมอะไร

ได้แก่ปรมัตถธรรม คือ เจตสิก ๖ ดวง ได้แก่ อโลภเจตสิก ๑ อโทสเจตสิก ๑ อโมหเจตสิก ๑ โลภเจตสิก ๑ โทสเจตสิก ๑ โมหเจตสิก ๑

๒. อัพยากตเหตุ คืออะไร ได้แก่อะไร

อัพยากตเหตุ คือเหตุที่ไม่เป็นบาปเป็นบุญ ได้แก่ อโลภเจตสิก อโทสเจตสิก อโมหเจตสิก ที่ประกอบในวิปากจิต ๑๗ ดวง กิริยาจิต ๒๑ ดวง และผลจิต ๔ ดวง หรือ ๒๐ ดวง

๓. อัพยากตธรรม คืออะไร ได้แก่อะไร

อัพยากตธรรม คือธรรมที่ไม่เป็นบาปเป็นบุญ ได้แก่ วิปากจิต กิริยาจิต ผลจิต เจตสิกธรรมที่ประกอบได้ในจิตดังกล่าว และรูป

๔. กุศลเหตุและโสภณเหตุ ต่างกันอย่างไร

กุศลเหตุและโสภณเหตุ มีองค์ธรรมเหมือนกันคือ อโลภเจตสิก อโทสเจตสิก อโมหเจตสิก
กุศลเหตุและโสภณเหตุ ต่างกันในการเข้าประกอบกับจิต กุศลเหตุเกิดประกอบกับกุศลจิต (๒๑ ดวง)ส่วนโสภณเหตุเกิดประกอบกับโสภณจิต (๕๙ ดวง)ไม่ได้เกิดแต่กับเฉพาะกุศลจิตแต่รวมไปถึงมหาวิบากจิต มหากิริยาจิต มหัคตจิต มัคคจิต และผลจิต

๕. อกุศลจิตใดเป็นเอกเหตุกะ และอกุศลจิตใดเป็นทวิเหตุกะ

อกุศลจิตที่เป็นเอกเหตุกะ ได้แก่ โมหมูลจิต ๒ดวง
อกุศลจิตที่เป็นทวิเหตุกะ ได้แก่ โลภมูลจิต ๘ ดวงและ โทสมูลจิต ๒ ดวง

โดย ซาโยจัง [13 ธ.ค. 2545 , 19:40:33 น.] ( IP = 202.28.179.1 : : unknown )


  สลักธรรม 9

ปรมัตถธรรมที่เป็นเหตุปัจจัย ได้แก่ เจตสิก ๖ ดวงคือโลภะ โทสะ โมหะ เป็นกุศลเหตุ ๓ และอโลภะ อโทสะ อโมหะเป็นอกุศลเหตุ ๓

อัพยากตเหตุ เป็นเหตุที่ประกอบกับจิตที่ไม่จัดว่าเป็นบุญหรือเป็นบาป เช่นวิบากจิต และกิริยาจิต ได้แก่อโลภะเจตสิก อโทสะเจตสิก อโมหะเจตสิก ที่ประกอบในวิบากจิต และกิริยาจิต

อัพยากตธรรม คือธรรมที่พระพุทธองค์ไม่จัดว่าเป็นบุญหรือเป็นบาป ได้แก่ วิบากจิต กิริยาจิต รวมทั้งเจตสิกที่ประกอบกับวิบากจิต และกิริยาจิต นอกจากนี้คือ รูป และนิพพานก็จัดเป็นอัพยากตธรรมด้วย

กุศลเหตุ มี ๓ คืออโลภะ อโทสะ อโมหะหมายเฉพาะที่ประกอบกับกุศลจิต ๒๑
โสภณเหตุ ความหมายกว้างกว่า มี ๓ เหมือนกันค่ะ แต่ไม่เจาะจงเฉพาะกุศลจิต ใช้เรียกได้ทั้งอโลภะเจตสิก อโทสะเจตสิก และอโมหะเจตสิกที่ประกอบกับกุศลจิต วิบากจิต และกิริยาจิต

อกุศลจิตที่เป็นเอกเหตุก ได้แก่โมหะมูลจิต ๒ มีเหตุเดียวคือ โมหะเหตุ

อกุศลจิตที่เป็นทวิเหตุก ได้แก่โลภะมูลจิต ๘ มี ๒ เหตุคือโลภะเหตุ โมหะะเหตุ และ โทสะมูลจิต ๒ มี ๒ เหตุเช่นกันคือ โทสะเหตุ และโมหะเหตุ

花子

โดย ฮานาโกะ [13 ธ.ค. 2545 , 21:11:49 น.] ( IP = 203.170.128.26 : : )


  สลักธรรม 10





สวัสดีทุกท่านค่ะ
ขออนุโมทนาบุญที่เกิดขึ้นแก่ท่านทั้งหลาย ตั้งแต่บุพพเจตนาเป็นต้นมานะค่ะ คุณน้องเล็ก คุณดา คุณน้องกิ๊ฟ คุณปรานี คุณซาโยจัง และคุณฮานาโกะดีใจค่ะมีชาวต่างชาติเข้ามาตอบด้วย


เรามาดูกันว่า ความพิศดาร พิเศษ ของจิตนั้นมากมายจริงๆนะค่ะ ถ้าไม่เรียนก็ไม่มีทางรู้กลไกในชีวิตตนเองเลยใช่ไหมค่ะ แล้วจะพาตนเองรอดจาก - พ้นจากความทุกข์ได้อย่างไร ?.


๑. เหตุปัจจัย ได้แก่ปรมัตถธรรมอะไร?

ปรมัตถธรรมที่เป็นเหตุนั้น ได้แก่เจตสิก ๖ ดวง เท่านั้น คือ

โลภเจตสิกเป็นโลภเหตุ ๑
โทสเจตสิกเป็นโทสเหตุ ๑
โมหเจตสิกเป็นโมหเหตุ ๑

รวมเป็นอกุศลเหตุ ๓


อโลภเจตสิกเป็นอโลภเหตุ ๑
อโทสเจตสิกเป็นอโทสเหตุ ๑
ปัญญาเจตสิกเป็นอโมหเหตุ ๑

รวมเป็นโสภณเหตุ ๓


เจตสิก ๖ ดวงที่เป็นเหตุนั้น อุปมาเหมือนกับรากแก้วของต้นไม้....ซึ่งเป็นเหตุให้ต้นไม้นั้น เจริญสมบูรณ์งอกงามมีดอกมีผลมากมายฉันใด

เจตสิกที่เป็นเหตุ ๖ เหตุนี้ เมื่อเกิดขึ้น ก็ทำให้สภาพธรรมทั้งหลายเจริญงอกงาม และผลิตผลต่างๆ เพิ่มขึ้นอยู่เรื่อยๆ



๒. อัพยากตเหตุ คืออะไร ได้แก่อะไร ?

อัพยากตเหตุ คือ ไม่ใช่อกุศลเหตุและกุศลเหตุ


๓. อัพยากตธรรม คืออะไร ได้แก่อะไร ?

สภาพธรรมที่เป็นอัพยากตธรรมนั้น เป็นสภาพธรรมที่ไม่ใช่กุศลไม่ใช่อกุศล ฉะนั้น วิบากจิต กิริยาจิต วิบากเจตสิก กิริยาเจตสิก รูป และนิพพาน จึงเป็นอัพยากตธรรม เพราะไม่ใช่กุศลไม่ใช่อกุศลค่ะ


๔. กุศลเหตุ และ โสภณเหตุ ต่างกันอย่างไร

.เหตุ ๖ จำแนกเป็น ๒ ประเภท คือ

อกุศลเหตุ ๓ ได้แก่ โลภเจตสิก ๑ โทสเจตสิก ๑ โมหเจตสิก ๑

โสภณเหตุ ๓ ได้แก่ อโลภเจตสิก ๑ อโทสเจตสิก ๑ ปัญญาเจตสิก ๑

ควรสังเกตนะค่ะว่าไม่ใช้คำว่า กุศลเหตุ ๓ แต่ใช้ คำว่าโสภณเหตุ ๓

เพราะกุศลเหตุ เป็นเหตุให้เกิดกุศลวิบาก ซึ่งเป็นผล

แต่โสภณเหตุ ซึ่งเป็นเหตุที่ดีนั้น เกิดกับกุศลจิตก็ได้ กุศลวิบากจิตก็ได้ และโสภณกิริยาจิต ก็ได้ โสภณเหตุ จึงไม่ได้เกิดแต่เฉพาะกับกุศลจิตเท่านั้น


๕. อกุศลจิตใดเป็นเอกเหตุกะ และอกุศลจิตใดเป็นทวิเหตุกะ ?


.โมหมูลจิตมี โมหเหตุ เกิดร่วมด้วย เหตุเดียว จึงเป็นเอกเหตุกะ เจตสิก ที่เกิดกับโมหมูลจิตเป็นอเหตุกะ เพราะไม่มีโลภเจตสิกและโทสเจตสิกเกิดร่วมด้วยค่ะ

โลภมูลจิตเกิดร่วมกับ ๒ เหตุ คือ โมหเหตุ และโลภเหตุ จึงเป็นทวิเหตุกะ

โทสมูลจิตเกิดร่วมกับ ๒ เหตุ คือ โมหเหตุ และโทสเหตุ จึงเป็นทวิเหตุกะ

.ส่วนผัสสเจตสิกเป็น นเหตุ

แต่ผัสสเจตสิกเกิดกับจิตทุกดวง ถ้าจิตดวงใด

เกิดร่วมกับเจตสิก ที่เป็นเหตุหนึ่งเหตุใด ในเหตุ ๖

ผัสสเจตสิกนั้นก็เป็นสเหตุกะ

ถ้าจิตดวงใดเป็นอเหตุกะ คือ ไม่มีเจตสิก ๖ ซึ่ง

เป็นเหตุเกิดร่วมด้วย ผัสสเจตสิกซึ่งเกิดกับอเหตุจิต

นั้นก็เป็นอเหตุกะด้วย


ฉะนั้น ผัสสเจตสิกจึงเป็นนเหตุ

และบางขณะก็เป็นสเหตุกะ

บางขณะก็เป็นอเหตุกะ


ขอขอบคุณ ในความร่วมใจ และอนุโมทนาในกุศลศรัทธา ของทุกๆท่านด้วยค่ะ.ขอจงเป็นวาสนาบารมี ตามส่งให้ท่านเจริญยิ่งขึ้นไปในธรรมของพระพุทธเจ้า จนถึงที่สุดแห่งทุกได้โดยรวดเร็วนะค่ะ

บุษกร เมธางกูร
ศุกร์ 13 ธันวาคม 2545.


โดย อ.บุษกร เมธางกูร - [13 ธ.ค. 2545 , 23:41:30 น.] ( IP = 203.170.128.26 : : )
[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org