การเจริญวิปัสสนา ต่างกับ การเจริญสมถะ อย่างไรบ้าง

---

เนื่องจากได้ร่วมอนุโมทนากับท่านอาจารย์และทุกท่านที่ไปกราบกราบสักการะบูชาพระบรมสารีริกธาตุ(พระเขี้ยวแก้ว)ที่พุทธมณฑลแล้วรู้สึกปิติที่ได้ร่วมอนุโมทนาในครั้งนี้ จึงเป็นแรงบันดาลใจว่าขอเป็นผู้หนึ่งที่ช่วยเผยแพร่พระธรรม และได้ระลึกถึงพระคุณท่านพระครูศรีโชติญาณ ซึ่งเป็นผู้ทรงคุณธรรม และรอบรู้ทั้งด้านปริยัติและปฏิบัติวิปัสสนาหาผู้เทียมได้ยาก และเป็นผู้ที่เป็นเสาหลักของพระพุทธศาสนา จึงขอถือโอกาสนี้บำเพ็ญบุญกุศล เพื่อบูชาพระคุณและสืบทอดเจตนารมย์ของท่านพระครูศรีโชติญาณ ด้วยการนำมาเผยแพร่ในกระทู้ธรรมนี้ และด้วยผลแห่งกุศลกรรมนี้จงโปรดคุ้มครองพระภิกษุผู้ปฏิบัติดี ทั้งที่มรณภาพไปแล้ว และที่ยังมีชีวิตอยู่ ให้แคล้วคลาดจากภัยอันตรายทั้งหลาย สามารถดำเนินชีวิตอยู่ในผ้ากาสาวพัตร์ได้อย่างมั่นคง ได้มีโอกาสเข้ามาบวชเรียนเพียรศึกษาและสืบทอดสภาวธรรม และอายุพระศาสนาให้เจริญยืนยาวต่อไปอีกหนึ่งพันปี ขอกุศลเจตนานี้ จงคุ้มครองชีวิตของผู้ที่มีความเชี่ยวชาญแตกฉานในพระอภิธรรมปิฎก ได้มีโอกาสเข้ามาสู่ดินแดนที่สงบ ปราศจากอุปสรรคอันตรายในการดำเนินชีวิต มีการบวชเรียนเพียรปฏิบัติได้โดยปราศจากขวากหนามใดๆ ขอให้ข้าพเจ้าทั้งหลายได้มีโอกาสสนับสนุนช่วยเหลือพระภิกษุสงฆ์ ที่มีความประพฤติปฏิบัติที่งดงามนั้นๆ ให้สามารถธำรงรักษาพระพุทธศาสนา ให้ปรากฏยืนยาวต่อไปได้สมเจตนา การเจริญวิปัสสนา ต่างกับ การเจริญสมถะ อย่างไรบ้าง ตอบ ต่างกันโดยอารมณ์ ต่างกันโดยประหานะ ต่างกันโดยกิจ ต่างกันโดยลักษณะ ต่างกันโดยอานิสงส์ และต่างกันโดยสภาวะ คือ การเจริญวิปัสสนา เป็นการทำปัญญาที่รู้ซึ้งถึงนามรูปพร้อมด้วยลักษณะ ให้เกิดขึ้น ส่วนการเจริญสมถะนั้นเป็นการทำสมาธิ ที่ตั้งมั่นในบัญญัติกรรมฐานอารมณ์ให้เกิดขึ้น แต่ถ้าจะว่าโดยอารมณ์แล้ว วิปัสสนาก็มีพระไตรลักษณ์ ซึ่งเป็นลักษณะของนามรูปเป็นอารมณ์ แต่สมถะนั้นมีบัญญัติเป็นกรรมฐาน มีกสิณเป็นต้นเป็นอารมณ์ ถ้าจะว่ากันโดยปหานะคือ การละแล้ว วิปัสสนาก็จัดเป็น ตทังคปหาน คือละอนุสัยกิเลสมีทิฏฐานุสัย เป็นต้น ที่นอนเนื่องอยู่ในโลกียจิตทุกๆดวงตลอดระยะเวลา ที่วิปัสสนานั้นเกิดขึ้น ส่วนสมถะก็เป็นได้เพียงวิกขัมภณปหาน คือ ละได้ด้วย การกดหรือข่มนิวรณ์ ๕ ซึ่งเป็นกิเลสอย่างกลางเข้าไว้ได้ ด้วยอำนาจขององค์ฌานเท่านั้นแต่ไม่มีอำนาจที่จะละอนุสัยกิเลสได้เหมือนวิปัสสนา ถ้าจะว่าโดยกิจแล้ววิปัสสนามีกิจกำจัดอวิชชา คือความไม่รู้ซึ้งถึงสภาวะความเป็นจริงที่เป็นม่านมืดคอยปกปิดสภาวะความจริงของอารมณ์อยู่ ส่วนสมถะนั้นมีกิจกำจัดนิวรณ์ เป็นต้น ถ้าจะว่ากันโดยลักษณะแล้ว วิปัสสนามีลักษณะรู้แจ้งแทงตลอดถึงสภาวะความจริงของอารมณ์นั้นเป็นลักษณะ ส่วนสมถะมีความไม่ฟุ้งซ่าน ตั้งมั่นอยู่ในอารมณ์เดียวเป็นลักษณะ แต่เมื่อว่ากันโดยอานิสงส์แล้ว วิปัสสนามีอาสวขัย คือ ความสิ้นจากกิเลสทั้งปวงในชาติปัจจุบัน และมีการสิ้นชาติสิ้นภพในอนาคตชาติเป็นอานิสงส์ ส่วนสมถะนั้นมีอานิสงส์ทำให้ได้อภิญญาสมาบัติทั้ง ๕ มีหูทิพย์ ตาทิพย์ เป็นต้น เป็นคนมีจิตใจเยือกเย็น เนื่องจากสงบระงับนิวรณ์ ที่มากลุ้มรุมจิตใจเสียได้ในชาติปัจจุบัน ส่วนอานิสงส์ในอนาคตชาตินั้นสมถะก็มีอานิสงส์ให้เกิดในพรหมโลกได้ ถ้าจะว่ากันโดยสภาวะของธรรมะทั้งสองอย่างนั้นแล้ว วิปัสสนาเป็นเรื่องของปัญญาโดยตรง ส่วนสมถะนั้นเป็นเรื่องของสมาธิ โดยเฉพาะซึ่งไม่เกี่ยวกับปัญญาเลย จึงขอให้ท่านผู้สนใจในธรรมพึงรับทราบตามนี้ นำมาจากหนังสือ พุทธวิทยาน่ารู้ เล่ม ๑ ของท่านพระครูศรีโชติญาณค่ะ และจะนำเสนอในตอนต่อไปค่ะ

โดย เพ็ญภัทร์ [19 ธ.ค. 2545 , 10:04:16 น.] ( IP = 203.144.174.37 : : )

สลักธรรม 1 ดีจังเลยค่ะ ..ได้ทราบถึงความแตกต่างในด้านต่างๆอย่างชัดเจน อนุโมทนาสาธุค่ะ... ขอให้สมปรารถนาตามที่ตั้งหวังไว้ทุกประการนะคะ

โดย น้องกิ๊ฟ [19 ธ.ค. 2545 , 11:16:39 น.] ( IP = 202.183.178.180 : : )

สลักธรรม 2 ..._/¦\_.....สาธุ อนุโมทามิ..._/¦\_

โดย น้องถ้วย [19 ธ.ค. 2545 , 14:53:36 น.] ( IP = 203.170.129.178 : : )

สลักธรรม 3 ดีใจ กับ มหากุศลจิตที่เกิดขึ้น และ อนุโมทนากับ บทธรรมที่ทรงคุณค่า

โดย น้องใหม่ [19 ธ.ค. 2545 , 14:58:30 น.] ( IP = 203.170.138.90 : : )

สลักธรรม 4 ได้รับประโยชน์ทำให้เกิดกุศลจากพี่เล็กที่ได้อ่านเรื่องวิปัสสนาและสมถะต่างกันอย่างไร ขอให้เป็นเหตุเป็นปัจจัยให้ได้กระจ่างในวิปัสสนาด้วยเถิด นี่รวมพี่เล็กและทุก ๆ คนด้วยนะค่ะ อนุโมทนาค่ะ

โดย MASHIMA [19 ธ.ค. 2545 , 15:57:17 น.] ( IP = 210.1.12.130 : : )

สลักธรรม 5 ขอบพระคุณและอนุโมทนานะคะ ได้อ่านทบทวนอีกรอบหนึ่งแล้วดีจัง จะคอยติดตามอ่านในตอนต่อๆ ไป นะคะ

โดย กมลชนก [20 ธ.ค. 2545 , 17:48:52 น.] ( IP = 202.28.179.1 : : unknown )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด