-*-มิลินทปัญหา-*-...ถามลักษณะสติ

---

ปฐมวรรค...สติลักขณปัญหา...ถามลักษณะสติ พระเจ้ามิลินท์ตรัสถามว่า “ ข้าแต่พระนาคเสน สติ มีลักษณะอย่างไร ? ” พระเถรเจ้าตอบว่า “ มหาราช สติมีการตักเตือน เป็นลักษณะ อีกอย่างหนึ่งว่า มีการเข้าไปถือไว้ เป็นลักษณะ ขอถวายพระพรฯ “ ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ข้อว่า สติมีการเตือน เป็นลักษณะนั้น คืออย่างไร ? ” “ คือ สติเมื่อเกิดขึ้น ก็เตือนให้รู้จักสิ่งที่เป็นกุศล อกุศล มีโทษ ไม่มีโทษ เลว ดี ดำ ขาว ว่า เหล่านี้เป็นสติปัฏฐาน ๔ เหล่านี้เป็นสัมมัปปธาน ๔ เหล่านี้เป็นอิทธิบาท ๔ เหล่านี้เป็นอินทรีย์ ๕ เหล่านี้เป็นพละ ๕ เหล่านี้เป็นโพชฌงค์ ๗ เหล่านี้เป็นอริยมรรคประกอบด้วยองค์ ๘ อันนี้เป็นสมถะ อันนี้เป็นวิปัสสนา อันนี้เป็นวิชชา อันนี้เป็นวิมุตติเหล่านี้เป็นเจตสิกธรรม ดังนี้ลำดับนั้น พระโยคาวจรก็เกี่ยวข้องธรรมที่ควรเกี่ยวข้อง ไม่เกี่ยวข้องธรรมที่ไม่ควรเกี่ยวข้อง คบหาธรรมที่ควรคบหา ไม่คบหาธรรมที่ไม่ควรคบหา อย่างนี้แหละมหาราช เรียกว่า สติมีการเตือน เป็นลักษณะฯ” “ ขอนิมนต์อุปมาฯ ” “ มหาราช นายคลังของพระราชา ย่อมทูลเตือนพระเจ้าจักรพรรดิ ให้ทรงระลึกถึงราชสมบัติในเวลาเช้า-เย็นว่า “ ข้าแต่เทพเจ้า ช้างของพระองค์มีเท่านี้ ม้ามีเท่านี้ รถมีเท่านี้ พลบทจรมีเท่านี้ เงินมีเท่านี้ ทองมีเท่านี้ สิ่งที่เป็นประโยชน์เกื้อกูลแก่เจ้าของมีเท่านี้ ขอพระองค์จงทรงระลึกเถิด พระเจ้าข้า ” ดังนี้ ฉันใด สติเมื่อเกิดขึ้น ก็เตือนให้ระลึกถึงธรรมที่เป็นกุศล อกุศล มีโทษไม่มีโทษ เลว ดี ดำ ขาว ว่า เหล่านี้เป็นสติปัฏฐาน ๔ เหล่านี้เป็นสัมมัปปธาน ๔ เหล่านี้เป็นอิทธิบาท ๔ เหล่านี้เป็นอินทรีย์ ๕ เหล่านี้เป็นพละ ๕ เหล่านี้เป็นโพชฌงค์ ๗ เหล่านี้เป็นอริยมรรคประกอบด้วยองค์ ๘ อันนี้เป็นสมถะ อันนี้เป็นวิปัสสนา อันนี้เป็นวิชชา อันนี้เป็นวิมุตติเหล่านี้เป็นเจตสิกธรรม ดังนี้ ลำดับนั้น พระโยคาวจรก็เกี่ยวข้องธรรมที่ควรเกี่ยวข้อง ไม่เกี่ยวข้องธรรมที่ไม่ควรเกี่ยวข้อง คบหาธรรมที่ควรคบหาไม่คบหาธรรมที่ไม่ควรคบหา อย่างนี้แหละมหาราช ชื่อว่า สติมีการเตือน เป็นลักษณะ ขอถวายพระพรฯ ” “ ชอบแล้ว พระนาคเสน ” พระเจ้ามิลินท์ตรัสถามต่อไปว่า “ ข้าแต่พระนาคเสน ข้อว่า สติมีการเข้าไปถือเอาเป็นลักษณะนั้น คืออย่างไร ? ” พระเถรเจ้าตอบว่า “ มหาราช สติเมื่อเกิดขึ้น ก็ชักชวนให้ถือเอาซึ่งคติแห่งธรรมทั้งหลายว่า ธรรมเหล่านี้มีประโยชน์ ธรรมเหล่านี้ไม่มีประโยชน์ ธรรมเหล่านี้มีอุปการะ ธรรมเหล่านี้ไม่มีอุปการะ ลำดับนั้น พระโยคาวจรก็ละธรรมอันไม่มีประโยชน์เสีย ถือเอาธรรมที่มีประโยชน์ละธรรมที่ไม่มีอุปการะเสีย ถือเอาแต่ธรรมที่มีอุปการะ อย่างนี้แหละ มหาราช ชื่อว่า สติมีการเข้าไปถือเอาเป็นลักษณะฯ ” “ ขอจงนิมนต์อุปมาฯ” “มหาราช นายประตูของพระราชา ย่อมต้องรู้จักผู้ที่มีประโยชน์ และไม่มีประโยชน์แก่พระราชา ว่า พวกนี้มีประโยชน์แก่พระราชา พวกนี้ไม่มีประโยชน์แก่พระราชา ผู้ที่มีอุปการะ หรือไม่มีอุปการะแก่พระราชา ลำดับนั้น นายประตูก็กำจัดพวกที่ไม่มีประโยชน์เสีย รับให้เข้าไปเฉพาะพวกที่มีประโยชน์ กำจัดพวกที่ไม่มีอุปการะเสีย ให้เข้าไปแต่พวกที่มีอุปการะฉันใด สติเมื่อเกิดขึ้น ก็ชักชวนให้ถือเอาคติแห่งธรรมทั้งหลายฉันนั้นว่า ธรรมเหล่านี้มีประโยชน์ ธรรมเหล่านี้ไม่มีประโยชน์ ธรรมเหล่านี้มีอุปการะ ธรรมเหล่านี้ไม่มีอุปการะ ลำดับนั้น พระโยคาวจรก็กำจัดธรรมอันไม่มีประโยชน์เสีย ถือเอาแต่ธรรมที่มีประโยชน์ ละธรรมอันไม่มีอุปการะเสีย ถือเอาแต่ธรรมอันมีอุปการะ อย่างนี้แหละ มหาบพิตร ชื่อว่า สติมีการถือไว้ เป็นลักษณะ ข้อนี้ สมกับที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า “สติ จะ โข อะหัง ภิกขเว สัพพัตถิกัง วะทามิ อันแปลว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวว่าสติประกอบด้วยประโยชน์ทั้งปวง” ดังนี้ขอถวายพระพรฯ “ข้าแต่พระนาคเสน พระผู้เป็นเจ้าแก้ถูกต้องดีแล้ว”

โดย กมลชนก...นำมาเสนอเจ้าค่ะ [20 ธ.ค. 2545 , 12:25:46 น.] ( IP = 202.28.179.1 : : unknown )

สลักธรรม 1 ฏีกามิลินท์ คำว่า มีการเตือนเป็นลักษณะ ได้แก่มีการหยั่งลง คือ เข้าไปในอารมณ์เป็นลักษณะฯ คำว่า ซึ่งคติแห่งธรรมทั้งหลาย ได้แก่ถึงซึ่งความสำเร็จ อันได้แก่ความให้ผลที่น่าต้องการ และไม่น่าต้องการแห่งธรรมทั้งหลายอันเป็นกุศล อกุศลฯ คำว่า สัพพัตถิกัง ได้แก่ สัพพะกิจเจสุ นิยุตตัง อันแปลว่า เป็นของประกอบในกิจทั้งปวง อีกอย่างหนึ่งว่า สัพพะลีนุทธัจเจสุ อิจฉิตัพพัง อันแปลว่า สติเป็นของอันบุคคลควรต้องการ ในเวลาหดหู่ และฟุ้งซ่านทั้งสิ้นฯ คำว่า ดำและขาวนั้น หมายสิ่งที่ตรงกันข้ามกับสิ่งนั้นๆ คือ ดำ ก็ตรงกันข้ามกับขาว ส่วนขาวก็ตรงกันข้ามกับดำฯ ดำนั้น ได้แก่สิ่งที่ไม่ดี ส่วนขาวนั้น ได้แก่สิ่งที่ดี ดังนี้ จบสติลักขณปัญหา จาก...มิลินทปัญหา ฉบับพร้อมด้วยอรรถกถา ฎีกา แปลโดย...ปุ้ย แสงฉาย

โดย กมลชนก [20 ธ.ค. 2545 , 12:27:34 น.] ( IP = 202.28.179.1 : : unknown )

สลักธรรม 2 .ขอบคุณนะค่ะที่มีปัญหายอดเยี่ยมมาฝากเสมอ คุณกมลชนกนี้นำแต่สิ่งดีดีมาจริงๆเลยค่ะ ยากมาสำหรับยุคนี้นะค่ะขอบคุณค่ะ สิ่งดีดีให้แก่กันพลันเลื่อนหาย น้ำตาพลายหัวใจเหงาเศร้าหนักหนา เกลียดตัวเองทุกครั้งที่มีน้ำตา วอนต่อฟ้าขอฝนหลั่งฝังกับใจ จะชะล้างในหัวใจให้สะอาด ขอตัดขาดความทรงจำคำผลักใส เพื่อที่จะลุกขึ้นยืนฝืนก้าวไป หลังม่านใสของสายฝนที่พรมมา

โดย น้องแก้วค่ะ [20 ธ.ค. 2545 , 16:18:15 น.] ( IP = 202.183.228.67 : : 203.170.147.21 )

สลักธรรม 3 อ่านคราวนี้ ยิ่งเห็นคุณค่าของสติจริงๆเลยค่ะ ยิ่งเปรียบสติเหมือนนายประตูของพระราชา ทำให้นึกถึงนครธรรม ที่ให้ประโยชน์ของสติเหมือนๆกับคราวนี้ สติมีการเตือนเป็นลักษณะ ทำให้เหมือนเบรคอกุศลจริงๆเลยนะคะ “สติ จะ โข อะหัง ภิกขเว สัพพัตถิกัง วะทามิ - เป็นคำที่ไพเราะมากๆค่ะ ลองอ่านดังๆแล้วให้คำนี้ผ่านโสตปสาทและผ่านใจเราอีกครั้ง จะไพเราะมากกว่าอ่านไว้เพียงในใจ มากเลยนะน้องมด ขอบคุณค่ะ ยังไงอย่าลืมพบแพทย์ตามนัดนะคะ

โดย พี่อุ๊ [20 ธ.ค. 2545 , 18:25:25 น.] ( IP = 202.57.184.92 : : )

สลักธรรม 4 ขอบคุณมากค่ะคุณกมลชนก..... ที่นำเสนอองค์ธรรมที่สำคัญมากๆเลยค่ะให้รู้จักละเอียดยิ่งขึ้นในวันนี้

โดย น้องกิ๊ฟ [20 ธ.ค. 2545 , 21:32:28 น.] ( IP = 202.183.228.67 : : 203.170.159.192 )

สลักธรรม 5 อนุโมทนากับคุณกมลชนกค่ะ ทำให้ทราบลักษณะของสติมากขึ้นค่ะ

โดย เซิ่น [21 ธ.ค. 2545 , 15:11:49 น.] ( IP = 203.170.141.157 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด