เวลาแห่งปัญญา “ กัมมปัจจัย”(13)

---

นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมา สัมพุทธัสสะ พบกันอีกครั้ง ปีใหม่นี้หลายท่านคงได้ทำกิจกรรมกันในหลายๆรูปแบบ คงทำให้มีพลังกาย และพลังใจที่จะกระทำความดีต่อไปนะคะ สิ่งที่ได้สั่งสมไปแล้ว จึงไม่มีอะไรเกินไปจาก บุญ และ บาป และทุกอย่างเก็บไว้เป็นเสบียงแก่ท่านเรียบร้อยแล้วล่ะค่ะ มาเริ่มต้นชีวิตในปีนี้ด้วยการกระทำดีต่อไปเถอะค่ะ เพราะ กรรม เป็นการกระทำฝ่ายเหตุ และ กระทำแล้วย่อมมีผลแน่นอน

โดย อัญชลี สมโสภณ [2 ม.ค. 2546 , 01:27:51 น.] ( IP = 127.0.0.1 : : 203.113.39.12 )

[ 1 ] [ 2 ][ 3 ]

สลักธรรม 1 คำว่า “กรรม” หมายถึง การกระทำ ซึ่งได้แก่ เจตนา หรือ ได้แก่ เจตนาเจตสิกนั่นเอง การกระทำใดๆไม่ว่าจะเป็นไปด้วยกาย วาจา หรือ ใจ หรือ จะเป็นกุศล และ อกุศล ก็ต้องอาศัยเจตนาเป็นหัวหน้า แห่งการกระทำนั้นๆ กัมมปัจจัย หมายถึง ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความปรุงแต่งเพื่อให้กิจต่างๆสำเร็จลงแบ่งเป็น 2 ปัจจัย ได้แก่ 1. สหชาตกัมมปัจจัย 2. นานักขณิกกัมมปัจจัย

โดย อัญชลี สมโสภณ [2 ม.ค. 2546 , 01:30:49 น.] ( IP = 127.0.0.1 : : 203.113.39.12 )

สลักธรรม 2 สหชาตกัมมปัจจัย หมายถึง เจตนาที่เป็นตัวกรรมนั้น ที่เกิดพร้อมในขณะเดียวกันกับ จิต เจตสิก และยังช่วยอุปการะให้ แก่ จิต เจตสิก และรูปที่เกิดพร้อมกับเจตนา ทั้งปัจจัย และ ปัจจยุปบันธรรม เป็นไปในจิตดวงเดียวกัน และในปัจจัยนี้ ปัจจัยธรรมได้แก่ เจตนาเจตสิกในจิตทั้ง 89 นั่นเอง

โดย อัญชลี สมโสภณ [2 ม.ค. 2546 , 01:33:42 น.] ( IP = 127.0.0.1 : : 203.113.39.12 )

สลักธรรม 3 นานักขณิกกัมมปัจจัย หมายถึง เจตนาที่สำเร็จลงแล้ว มีอำนาจช่วยช่วยอุปการะให้เกิดผลเป็นวิบาก และกัมมชรูปที่จะเกิดขึ้นในอนาคต ปัจจัยตรงนี้ เป็นอดีต และ ปัจจยุปบันธรรม เป็นปัจจุบัน และในปัจจัยนี้ ปัจจัยธรรม ได้แก่ อกุศลเจตนา 12 และ กุศลเจตนา 21 เท่านั้น ซึ่งต่างจาก สหชาตกัมมปัจจัย

โดย อัญชลี สมโสภณ [2 ม.ค. 2546 , 01:35:40 น.] ( IP = 127.0.0.1 : : 203.113.39.12 )

สลักธรรม 4 มาดูว่าเจตนาที่ว่าเป็นตัวกรรม ทำหน้าที่อย่างไร 1. ทำหน้าที่ปรุงแต่ง จัดแจงให้สำเร็จกิจในระหว่างการเกิดขึ้นของจิตที่เป็นกุศล อกุศล วิบาก และกิริยา ที่เกิดขึ้นในขณะหนึ่งๆ เรียกว่า สังวิธานกิจ เจตนาชนิดนี้เป็น เจตนาเจตสิกที่เป็น “สหชาตกัมมปัจจัย” 2. ทำหน้าที่เพาะพืชพันธ์ ได้แก่ เจตนาในกุศล และ อกุศล ที่เกิดขึ้น และดับไปแล้ว มีอำนาจส่งผลให้ปรากฏในภายหลัง เรียกว่า พีชนิธานกิจ เจตนาชนิดนี้เป็น เจตนาเจตสิกที่เป็น “นานักขณิกกัมมปัจจัย”

โดย อัญชลี สมโสภณ [2 ม.ค. 2546 , 01:37:34 น.] ( IP = 127.0.0.1 : : 203.113.39.12 )

สลักธรรม 5 ลองมาทบทวน เรื่องของกรรม เพราะเรื่องกรรมเป็นเรื่องที่ยิ่งใหญ่ และสำคัญมาก และมารู้จักกรรม 16 กันดีกว่า กรรมว่าโดยกิจหรือหน้าที่ มี 4 อย่าง – ได้แก่ 1. ชนกกรรม(ทำให้วิบากเกิด) 2. อุปถัมภกกรรม(ช่วยอุดหนุนกรรมอื่นๆ) 3. อุปปีฬกกรรม(เข้าไปเบียดเบียนกรรมอื่นๆ ) 4. และอุปฆาตกกรรม(ยังสามารถตัดรอนกรรมอื่นๆ) กรรมว่าโดยการให้ผล มี 4 อย่าง ได้แก่ 1. ครุกรรม(กรรมหนัก) 2. อาสันนกรรม(กรรมที่ทำเมื่อใกล้ตาย ) 3. อาจิณณกรรม(กรรมที่ทำประจำ) 4. กฎัตตากรรม(กรรมที่ทำไว้พอประมาณ) กรรมว่าโดยเวลาให้ผล มี 4 อย่าง ได้แก่ 1. ทิฏฐธัมมเวทนียกรรม(ให้ได้รับผลในชาตินี้) 2. อุปปัชชเวทนียกรรม(ให้ได้รับผลในชาติหน้า) 3. อปราปริยเวทนียกรรม(ให้ได้รับผลในชาติที่ 3เป็นต้นไป) 4. อโหสิกรรม(และกรรมที่ไม่ให้ผล) กรรมว่าโดยฐานะการให้ผล มี 4 อย่าง ได้แก่ 1. อกุศลกรรม 2. กุศลกรรม 3. รูปาวจรกุศลกรรม 4. และอรูปาวจรกุศลกรรม

โดย อัญชลี สมโสภณ [2 ม.ค. 2546 , 01:39:28 น.] ( IP = 127.0.0.1 : : 203.113.39.12 )

สลักธรรม 6 ความสัมพันธ์ระหว่างนานักขณิกกัมมปัจจัย กับ กรรม ทั้ง 16 อย่างเกี่ยวข้องกันอย่างไร ตัวอย่างกรรมว่าโดยกิจเช่น คุณจรวย ปกติเป็นคนใจบุญ และชอบทำบุญเป็นประจำ แต่ไม่นานมานี้ เขาได้เจ็บป่วยเป็นมะเร็ง ในระยะสุดท้าย ทำให้ได้รับความทุกข์อย่างมากมาย และขณะนี้อาการของเขาอยู่ในระยะใกล้ตายจิตใจขณะนั้นจิตใจของเขาไม่มีความผ่องใสเลย ซึ่งก็เป็นที่เข้าใจว่าหากเขาต้องตายตอนนี้เขาคงไปไม่ดีแน่นอน แต่เขายังได้รับความโชคดีที่มีผู้มีจิตเมตตามาพูดโน้มน้าวจิตใจให้เขาปรับเปลี่ยนอารมณ์ จนกระทั่ง คุณจรวยมีสีหน้าผ่องใสขึ้น และต่อมาเขาก็ตายด้วยอาการที่สงบพร้อมใบหน้าที่ผ่องใส ฉะนั้น กุศลที่เกิดขึ้นในขณะที่จะตายนั้นเมื่อดับไป จึงเป็นนานักขณิกกัมมปัจจัย ช่วยอุดหนุนแก่กุศลชนกกรรม และทำให้นำเกิดในสุคติภูมิในภายหลัง

โดย อัญชลี สมโสภณ [2 ม.ค. 2546 , 01:41:39 น.] ( IP = 127.0.0.1 : : 203.113.39.12 )

สลักธรรม 7 ตัวอย่างกรรมว่าโดยการให้ผล เช่น นายโมหะ ติดยาบ้า ฤทธิ์ของยาทำให้เขาฆ่ามารดาของตนเอง และจากนั้นเขาถูกตัดสินให้ประหารชีวิต เมื่อตายลงเขาได้ไปเกิดอยู่ในนรกทันที ฉะนั้น อกุศลที่ทำนั้นเป็นกรรมหนัก และเรียกว่าเป็นอนันตริยกรรม กรรมนี้เมื่อส่งผลไม่สามารถมีกรรมใดมากั้นการให้ผลได้ ซึ่งจะเห็นได้ว่านายโมหะ ได้ทำกรรมไปแล้ว และ กรรมนี้กลายมาเป็นนานักขณิกกัมมปัจจัย ทำให้ต้องได้รับวิบากผลไปเกิดอยู่ในอบายภูมิ

โดย อัญชลี สมโสภณ [2 ม.ค. 2546 , 01:43:06 น.] ( IP = 127.0.0.1 : : 203.113.39.12 )

สลักธรรม 8 ตัวอย่างกรรมว่าโดยเวลาให้ผล ซึ่งในส่วนนี้มีความสัมพันธ์กับ อาเสวนปัจจัย เป็นอย่างยิ่ง เพราะ ในการกระทำ ทั้งบุญและบาป ย่อมมีชวนะเกิดขึ้น 7 ขณะ ดังนั้น เจตนาที่เกิดขึ้นในชวนะดวงที่ 1 จึงชื่อว่าให้ผลในชาตินี้ คือทำให้ได้เห็น ได้ยินสิ่งที่ดี และไม่ดีเป็นต้น แต่ไม่สามารถจัดแจงให้ผู้นั้นไปเกิดเป็นมนุษย์ เทวดา หรืออบายได้ เพราะเจตนาในชวนะดวงที่ 1 ยังมีไม่มีกำลัง ส่วนในชวนะดวงที่ 2 –7 ถือได้ว่าได้รับอุปการะจากอาเสวนปัจจัย จึงมีกำลังทำให้เกิดในชาติต่อๆไป ดังนั้น เจตนาที่ดับไปในชวนะจิต นั้น ย่อมเป็นนานักขณิกกัมมปัจจัย และย่อมอุดหนุนให้วิบากขันธ์เกิดในชาติต่อๆไป

โดย อัญชลี สมโสภณ [2 ม.ค. 2546 , 01:45:21 น.] ( IP = 127.0.0.1 : : 203.113.39.12 )

สลักธรรม 9 การปรากฎการให้ผลกรรมในชาตินี้ขึ้นอยู่กับอะไร 1. จะต้องไม่ถูกเบียดเบียนจากกรรมที่เป็นปฏิปักษ์ เช่น กุศลที่จะให้ผลในชาตินี้ ไม่ถูกเบียดเบียนจากอกุศล กุศลกรรมนั้นก็จะปรากฎให้ผลได้ 2. ต้องมีการอุปการะจากปัจจัยพิเศษ เช่น การได้รับผลฝ่ายกุศล ต้องประกอบด้วย สิ่งแวดล้อมฝ่ายดีมี 4 ประการใหญ่ๆ ได้แก่ 1. กาลสัมปัตติ 2. คติสัมปัตติ 3. อุปธิสัมปัตติ 4. ปโยคสัมปัตติ กาลสัมปัตติ – ท่านได้เกิดในประเทศที่มีพระราชาเป็นผู้มีสัมมาทิฏฐิ เป็นผู้ปกครองบ้านเมือง และ มีพระพุทธศาสนาเป็นศาสนาที่ดำรงอยู่ คติสัมปัตติ – ท่านได้เกิดมาในสุคติภูมิ เช่นได้เกิดมาเป็นมนุษย์ เทวดา พรหม อุปธิสัมปัตติ- ท่านได้เกิดมาเป็นผู้ที่มีร่างกายสมบูรณ์ ไม่เป็นผู้พิการทางสมอง พิการทางปัญญา ปโยคสัมปัตติ- ท่านเกิดมาเป็นผู้ที่มีความเพียรชอบ ประกอบแต่ กาย วาจา ใจ สุจริต องค์ประกอบของสิ่งแวดล้อมดังกล่าวย่อมเปิดโอกาสให้เจตนากุศลที่ท่านเคยทำในอดีตมาส่งผล และยังอุดหนุนให้ท่านได้กระทำกรรมที่ดีได้สะดวกขึ้น การได้รับผลฝ่ายอกุศล ต้องประกอบด้วย สิ่งแวดล้อมฝ่ายไม่ดีมี 4 ประการใหญ่ๆ ได้แก่ 1. กาลวิปัตติ 2. คติวิปัตติ 3. อุปธิวิปัตติ 4. ปโยควิปัตติ กาลวิปัตติ –ได้เกิดในประเทศที่มีพระราชาเป็นมิจฉาทิฏฐิ เป็นผู้ปกครองบ้านเมือง หรืออยู่ในยุคที่ มีพระพุทธศาสนาเสื่อม คติวิปัตติ –ได้เกิดมาในทุคติภูมิ เช่นได้เกิดมาเป็นสัตว์นรก เปรต อสุรกาย เดรัจฉาน อุปธิวิปัตติ- ได้เกิดมาเป็นผู้ที่มีร่างกายบกพร่อง เช่น เป็นผู้พิการทางสมอง พิการทางปัญญา ปโยควิปัตติ- เกิดมาเป็นผู้ที่ปราศจากความเพียรชอบ ประกอบแต่ กาย วาจา ใจ ทุจริต องค์ประกอบของสิ่งแวดล้อมดังกล่าวย่อมไม่เปิดโอกาสให้เจตนากุศลที่ท่านเคยทำในอดีตมาส่งผล และยังเปิดโอากาสให้กระทำอกุศลได้ต่อไป

โดย อัญชลี สมโสภณ [2 ม.ค. 2546 , 01:49:11 น.] ( IP = 127.0.0.1 : : 203.113.39.12 )

สลักธรรม 10 และขอเชิญท่านได้ติดตามความเป็นไปแห่งวิบัตติในกระทู้ที่ 2199 ประจำวันที่ 18 ธันวาคม 2545 ซึ่งอาจารย์ได้อธิบายเกี่ยวกับมหาวิบัตติ 6 ประการ ที่ท่านไม่ควรพลาดอย่างยิ่ง เรื่องของกรรม มีทั้งวัฏฏกรรม และวิวัฏฏกรรม การกระทำกุศลกรรม และ อกุศลกรรม ย่อมส่งผลให้เกิดเป็น วัฏฏกรรม คือยังทำให้เวียนว่ายตายเกิด แต่มีกรรมชนิดเดียว ที่กระทำแล้วย่อมส่งผล ให้เป็นวิวัฏฏกรรม นั่นคือ การปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน เชิญถามนะคะว่าทำไมจัดเป็นเช่นนี้ และจะเรียนเชิญท่านอาจารย์ผู้เชี่ยวชาญมาตอบค่ะ สวัสดีปีใหม่ค่ะ คราวหน้ามาติดตามกันต่อใน วิปากปัจจัย ( 14) นะคะ

โดย อัญชลี สมโสภณ [2 ม.ค. 2546 , 01:53:49 น.] ( IP = 127.0.0.1 : : 203.113.39.12 )

[ 1 ] [ 2 ][ 3 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด