เวลาแห่งปัญญา “ วิปากปัจจัย”(14)

---

นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมา สัมพุทธัสสะ พบกันอีกครั้งนะคะ หวังว่าในสัปดาห์ที่ผ่านมาท่านคงได้ติดตามเรื่องเกี่ยวกับกัมมปัจจัย ซึ่งถือเป็นปัจจัยที่สำคัญอย่างยิ่ง และที่สำคัญยังได้รับความกรุณาจาก อ. บุษกร และท่านเทพธรรมเป็นอีกอย่างมากที่ช่วยให้ความกระจ่างเกี่ยวกับเรื่องของ กรรม ที่จุดประกายให้พวกเราเดินไปได้อย่างสวยงามและสามารถเข้าถึงเหตุของการกระทำที่จะปฏิบัติให้ถึงทางพ้นทุกข์ได้ การปลูกสัมมาทิฏฐิเช่นนี้ จึงเป็นสิ่งที่หาได้ยากยิ่งนัก เมื่อทำเหตุดี จึง ไม่ต้องห่วงว่าจะได้รับผลที่ไม่ดี แต่ ผลจะสุกงอมได้ต้องอยู่กับเหตุและปัจจัยเหล่านั้นด้วย

โดย อัญชลี สมโสภณ [7 ม.ค. 2546 , 00:34:21 น.] ( IP = 127.0.0.1 : : 202.57.184.72 )

[ 1 ] [ 2 ]

สลักธรรม 1 วิปาก หรือ คำว่า วิบาก หมายถึงอะไร วิปาก หมายถึง ธรรมที่เป็นผลของกุศลกรรม และ อกุศลกรรม วิปากฝ่ายอกุศล เป็น ธรรมมีโทษ (สาวัชช) และ วิปากฝ่ายกุศล เป็น ธรรมที่ไม่มีโทษ (อนวัชช)

โดย อัญชลี สมโสภณ [7 ม.ค. 2546 , 00:38:10 น.] ( IP = 127.0.0.1 : : 202.57.184.72 )

สลักธรรม 2 วิบากจิต คืออะไร วิบากจิต ได้แก่ จิตที่เป็นผลที่เกิดจาก เหตุของอกุศลกรรม และกุศลกรรม สภาพของวิบากจิต มีสภาพที่ไม่มีอุตสาหะวิริยะ และเป็นจิตที่มีกำลังอ่อน ซึ่งต่างกับ อกุศลจิต และกุศลจิต วิบากจิตจะปรากฏได้ชัดในขณะนอนหลับ ในเวลาอื่นๆ แม้ว่าจะเกิดวิบากจิตก็ตามแต่ไม่ปรากฏชัด เพราะในขณะที่ไม่ได้หลับ จิตของคนเราส่วนใหญ่มุ่งอยู่กับการงาน วิถีจิตจึงมีทั้งกุศลและอกุศลบ้างสลับกันไป และส่วนใหญ่ก็อยู่กับอกุศลเสียมาก แต่สำหรับพระอรหันตเจ้าแล้ว วิถีจิตของท่านไม่มีวิถีแห่งกุศลจิต หรืออกุศลจิต แต่เป็นกิริยาจิต เพราะท่านประหานกิเลสที่เป็นต้นเหตุแห่งการเกิดได้หมดสิ้นแล้วนั่นเอง

โดย อัญชลี สมโสภณ [7 ม.ค. 2546 , 00:43:31 น.] ( IP = 202.57.184.72 : : )

สลักธรรม 3 จิตขณะใดบ้างเรียกว่าเป็น วิบากจิต 1. จิตขณะเกิด 2. จิตขณะที่ดำรงภพชาติ 3. จิตขณะตาย 4. จิตขณะที่ต้องทำหน้าที่ในการเห็น ได้ยิน ได้กลิ่น รู้รส รูสัมผัสทางกาย และ รู้ทางใจ ทั้งหมดจึงเป็นธรรมฝ่ายผล ที่เกิดจากเหตุและปัจจัย หรือกรรมต่างๆที่กระทำมา 1. การได้เกิด มาในสุคติภูมิ เช่น มนุษย์ เทวดา พรหม ก็เพราะทำเหตุฝ่ายกุศลกรรม และ การได้เกิดในทุคติภูมิ เช่น นรก เปรต อสุรกาย เดรัจฉาน ก็เพราะทำเหตุฝ่ายอกุศลกรรมมา ดังนั้น การเข้าใจเช่นนี้ย่อมทำให้เกิดความเห็นได้ถูกต้อง และจะได้ไม่เห็นผิดว่าจะมีผู้ใดเป็นคนสร้างเรามา หรือบันดาลให้ใครเกิดได้ 2. การที่ดำรงชีวิตอยู่ได้ ก็เพราะยังมีเหตุทั้งฝ่ายดี หรือไม่ดี ยังอุปถัมภ์เราอยู่ และวิบากจิต ที่เรียกว่าภวังคจิต นี่เอง ที่เป็นจิตที่รักษาภพชาติของเราไว้ ดังนั้น การหล่อเลี้ยงภพชาติที่เกิดขึ้นจึงเป็นหน้าที่ของวิบากจิต เช่นเดียวกัน 3. การตาย ก็เป็นเรื่องของผล ที่เกิดจากหมดจากเหตุที่จะมาค้ำจุนในชาตินี้ จิตที่ทำหน้าที่ตายก็เป็นวิบากจิต แต่ การตายของปุถุชนทั่วๆไป ก็มิได้หมายความว่า เราตายแล้วจะไม่เกิดอีก เกิดแน่นอนหากยังมีเหตุสนับสนุนให้เกิด ดังนั้น ตายแล้ว จึงไม่สูญอย่างแน่นอน 4. การประสบกับเรื่องราวของชีวิตในชีวิตประจำวันของเรา ทั้งการได้เห็น ได้ยินได้กลิ่น รู้รส รู้สัมผัส ต่างๆทั้งฝ่ายดีบ้าง ไม่ดีบ้าง ก็เป็นธรรมฝ่ายผล และเป็นเรื่องของวิบากจิตนั่นเอง ดังนั้น การเข้าใจถึงผลเช่นนี้ จึงไม่ต้องไปกล่าวโทษบุคคลใดว่าทำให้เราได้เห็นสิ่งที่ไม่ดี ได้ยินเสียงที่ไม่ดี แต่ เป็นผลที่เราเคยทำกรรมมาแล้วทั้งสิ้น การกระทบต่อสิ่งต่างๆเหล่านี้เป็นเรื่องวิบากส่วนบุคคลจริงๆ

โดย อัญชลี สมโสภณ [7 ม.ค. 2546 , 00:49:58 น.] ( IP = 202.57.184.72 : : )

สลักธรรม 4 มารู้จักวิปากปัจจัยกันเถอะค่ะ วิปากปัจจัย หมายถึง ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นวิบาก ได้แก่ วิบากจิต และเจตสิก ที่เป็นผลของอกุศลกรรม และกุศลกรรม นั้นมาเป็นเหตุเป็นผล ซึ่งกันและกัน ทั้งยังช่วยอุดหนุนแก่ ปฏิสนธิกัมมชรูป (กัมมชรูปที่เกิดขึ้นในขณะปฏิสนธิ)และจิตตชรูป(รูปที่เกิดขึ้นพร้อมกับจิต) อุปมาวิปากปัจจัย ช่วยอุดหนุนวิบาก เหมือนกับ “ความชราที่เกิดขึ้นกับน้องกิ๊ฟ” ความชราเป็นสิ่งที่น้องกิ๊ฟไม่พึงปรารถนา ไม่ต้องขวนขวาย หรือกระทำให้เกิดขึ้น แต่ยังไงความชราก็ย่อมเกิดขึ้นแก่น้องกิ๊ฟอย่างแน่นอน (แต่ยังไงตัวดิฉันก็ต้องชราเช่นเดียวกัน) ความชรา จึงเป็นทั้งเหตุและผลแก่กันและกันได้ เพราะความชราในตอนแรก ย่อมอุดหนุนให้เกิดความชราในตอนหลัง เช่นผมที่เริ่มขาวเล็กน้อย ต่อมา ผมก็ขาวขึ้นๆ ดังนั้น ผมขาวตอนแรก จึงเป็นปัจจัยให้ผมขาวในตอนหลัง

โดย อัญชลี สมโสภณ [7 ม.ค. 2546 , 00:54:14 น.] ( IP = 202.57.184.72 : : )

สลักธรรม 5 ตัวอย่างในวิปากปัจจัย เช่น ขณะที่ ด. ญ สมปรารถนามาปฏิสนธิในครรภ์มารดา หากยก จิตด.ญ สมปรารถนา ที่นำเกิดเป็นปัจจัย นามธรรมที่เหลือ ได้แก่ เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ และ สังขารขันธ์ ที่เหลือ พร้อมทั้งรูปที่เกิดพร้อมกันในขณะเกิด นั้นจึงปัจจยุปบันธรรม

โดย อัญชลี สมโสภณ [7 ม.ค. 2546 , 00:56:39 น.] ( IP = 202.57.184.72 : : )

สลักธรรม 6 ทำไมต้องมารู้จักวิปาก ปัจจัย ตามทัศนของตนแล้ว เห็นว่า คนทั่วไป มักจะสนใจเรื่องของการกระทำ หรือเหตุเป็นส่วนมาก แต่ในเรื่องของผล มักจะมองข้าม และมักจะกล่าวโทษต่อการกระทำของผู้อื่นเสมอๆ การติดตามในสภาพของวิปาก เป็นสภาพที่ตามรู้ได้ยากสำหรับบุคคลทั่วๆไปเพราะ เป็นเรื่องที่ละเอียดอ่อน และสุขุมคัมภีร์ยิ่งนัก นอกจากนี้สภาพของความเป็นวิบาก ก็ยังมีการอุดหนุนแก่กันและกัน และยังทำให้ธรรมอื่นๆเกิดพร้อมกับตนได้อีก และสภาพของวิบากจิตเป็นสภาพที่อยู่ในอาการที่สงบ ซึ่งแตกต่างจากสภาพของจิตที่เป็นฝ่ายกุศล และ อกุศล ที่สามารถตามไปดูและพอจะเข้าใจได้ ดังนั้นจึงเป็นสิ่งที่เราควรศึกษาอย่างยิ่ง และยังสามารถรู้จักวิบากจิต ที่รู้กระทบทั้งทางตา หู จมูก ลิ้น กายและ ใจ เพื่อสร้างเหตุใหม่ อันเป็นเหตุที่ดีต่อไป ดังนั้น ที่กระทบ คือ วิบาก และ ที่กระทำ นั้น คือ กรรม

โดย อัญชลี สมโสภณ [7 ม.ค. 2546 , 01:01:01 น.] ( IP = 202.57.184.72 : : )

สลักธรรม 7 คำถามประจำวันนี้ ทำไมปฏิสนธิกัมมชรูป และจิตตชรูปจึงเป็นวิปากปัจจัยไม่ได้ พบกันคราวหน้า อาหารปัจจัย เป็นปัจจัยที่ 15 เรามาดูกันว่าอาหารนั้นทำให้เกิดอะไร ?

โดย อัญชลี สมโสภณ [7 ม.ค. 2546 , 01:03:36 น.] ( IP = 202.57.184.72 : : )

สลักธรรม 8 สาธุ สาธุ สาธุ กับพี่อัญชลีด้วยค่ะ ช่างชัดเจนมากค่ะในเรื่องวิบาก ทำให้น้องแก้วรู้สึกเสมือนยืนหน้ากระจกแล้วเห็นสิ่งๆต่างๆได้ชัดเจนเลยค่ะขอบพระคุณมากเลยนะค่ะ .................

โดย น้องแก้ว [7 ม.ค. 2546 , 04:35:41 น.] ( IP = 203.155.230.230 : : )

สลักธรรม 9 ขอเข้ามา อนุโมทนา สาธุ กับคุณอัญชลี ก่อนนะคะ

โดย วยุรี [7 ม.ค. 2546 , 08:31:26 น.] ( IP = 203.113.39.11 : : )

สลักธรรม 10 อนุโมทนาค่ะ มาตามเก็บความรู้ แต่ยังมีไม่มากพอที่จะตอบคำถามค่ะ แล้วจะแอบเข้ามาดูคำตอบค่ะ ฮิ..ฮิ

โดย พี่ดา [7 ม.ค. 2546 , 08:49:00 น.] ( IP = 158.108.12.84 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด