ความหมายของคำว่า "สงฆ์" (พระสงฆ์)

---

คำว่า สงฆ์ นี้ ตามที่แปลกันว่า "หมู่" นั้น เป็นอันเข้าใจกันได้ถูกต้อง แต่ที่เข้าใจว่า สงฆ์ หมายเอาผู้ที่บวชเป็นนักบวชหรือเป็น ภิกษุณีนั้น ถือว่า ผิดถนัดทีเดียว คำว่า "สงฆ์" นี้ มีคำแปลที่ได้ใจความสำคัญ ดังนี้ คือ 1. แปลว่า หมู่ เช่นคำว่ "ภิกฺขุสงฺโฆ" หมู่แห่งภิกษุ, "สาวกสงฺโฆ" หมู่แห่งพระสาวก เป็นต้น 2. แปลว่า "ผู้ฆ่ากิเลสด้วยดี" (สมฺมเทว กิเลสทรเถ หนฺตีติ สงฺโฆ แปลว่า ผู้ฆ่าความเร้าร้อนคือกิเลสได้โดยชอบนั่นแล ชื่อว่า สงฆ์ ) สงฆ์ ที่แปลว่า หมู่ นั้น ถ้าในตามพระวินัยปิฎก ภิกษุตั้งแต่ 4 รูปขึ้นไป ก็เรียกว่า "สงฆ์" คือเป็นหมู่ ถ้ารูปเดียว เป็นบุคคล ถ้า 2-3 รูป เรียกว่า คณะ สงฆ์ที่แปลว่า "ผู้ฆ่ากิเลสด้วยดี" นั้น หมายเอาบุคคลใดก็ได้ ที่กำจัดกิเลสเป็นสมุจเฉทปหาณได้ คือกำจัดได้แล้วกิเลสนั้น ๆ ไม่สามารถเกิดกับผู้นั้นได้อีก ผู้นั้นก็ได้ชื่อว่า "สงฆ์" (ผู้ฆ่ากิเลสได้ด้วยดี) บุคคลที่ว่านี้ ได้แก่พระโสดาบันบุคคลเป็นต้นไป จนถึงพระ อรหันต์ โดยไม่จำกัดว่าผู้นั้นจะเป็นนักบวชหรือไม่เป็นนักบวช ผู้ที่บวชเข้ามาในพระพุทธศาสนา ถ้าอายุ 20 ปี ขึ้นไป ท่านเรียกว่า เป็น "ภิกษุ" ถ้าเป็นหญิงก็เรียกว่า "ภิกษุณี" (แปลว่า ผู้ขอ, หรือผู้เห็นภัยในวัฏฏะ) ถ้าภิกษุหรือภิกษุณีรูปนั้น เป็นพระอริยบุคคล ตั้งแต่โสดาบันขึ้นไป ผู้นั้นก็ถูกเรียกว่า "สงฆ์" ได้ ในความหมายว่า "ผู้ฆ่ากิเลสได้โดยชอบ" ถ้าภิกษุ 4 รูป ร่วมกันทำสังกรรมอย่างใดอย่างหนึ่ง ท่านเรียกว่า "สงฆ์" ที่แปลว่า "หมู่" หมายถึง ภิกษุที่ประชุมกันตั้งแต่ 4 รูปขึ้นไปเพี่อทำกิจต่าง ๆ ตามที่ท่านกำหนดในพระวินัย ผู้ที่เป็นฆราวาส (ผู้ครองเรือน) ความหมายก็คือผู้ที่ไม่ได้บวชเป็น ภิกษุ ภิกษุณี สามเณร นั่นเอง ถ้ากำจัดกิเลสได้ด้วยดี เป็น พระโสดาบันขึ้นไป ก็เรียกว่า สงฆ์ ได้ เพราะกำจัดกิเลสได้โดยชอบ ดังนั้น คำว่า "สงฆ์" จึงมีความหมายได้ 3 อย่าง คือ 1. ภิกษุหรือภิกษุณีตั้งแต่ 4 รูปขึ้นไป (ที่เป็นปุถุชน) 2. พระภิกษุรูปเดียวหรือหลายรูปก็ได้ ที่เป็นพระอริยบุคคล 3. พระสาวกทั้งบรรพชิตหรือฆราวาสที่เป็นพระอริยบุคคลตั้งแต่โสดาบันขึ้นไปจนถึงพระอรหันต์ ยังมีพุทธศาสนิกชน หลายท่านที่เข้าใจผิด เกี่ยวกับคำว่า "ภิกษุ" "สงฆ์" "พระ" ซึ่งจะต้องศึกษาให้ดี บางครั้งเราเอาคำพูด ของชาวบ้านที่ติดปากกันมา มาสื่อความหมายกัน จนบางครั้งทำให้ความหมายที่แท้จริงตามพุทธศาสนา เสียหายไป ทำให้เกิดความเข้าใจผิด เละเทะไปกันใหญ่ ในบทสวดสรรเสริญสังฆคุณ ว่า "สุปฏิปนฺโน ภควโต สาวกสงฺโฆ ฯลฯ อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺสาติ" หลายคนเข้าใจว่า เป็นบทสวด สรรเสริญพระ คือผู้ที่บวชเป็นภิกษุ นุ่งเหลืองห่มเหลือง หรือนุ่งสีอย่างอื่นก็แล้วแต่ ซึ่งเป็นความเข้าใจที่ผิดถนัดทีเดียว เพราะบทสวดนี้ เป็นบทสวด ที่แสดงถึงพระอริยบุคคล 4 คู่ 8 ประเภท ซึ่งอาจจะหมายถึงผู้ที่เป็นนักบวช ก็ได้ หรือไม่ได้เป็นนักบวช คือเป็นฆราวาสก็ได้ เพียงแต่ขอให้เป็น พระอริยบุคคล 4 คู่ 8 ประเภท เท่านั้น ซึ่งก็ได้แก่ 1. พระโสดาปัตติมรรค 2. พระโสดาปัตติผล คู่ที่ 1 3. พระสกทาคามิมรรค 4. พระสกทาคามิผล คู่ที่ 2 5. พระอนาคามิมรรค 6. พระอนาคามิผล คู่ที่ 3 7. พระอรหัตตมรรค 8. พระอรหัตตผล คู่ที่ 4 ดังนั้น ผู้ที่เป็นพุทธศาสนิกชน จึงต้องทำความเข้าใจให้ถูกต้อง

โดย อาคันตุกะ [20 ม.ค. 2546 , 10:29:37 น.] ( IP = 202.133.187.172 : : )

สลักธรรม 1 ขอบคุณมากครับผม.

โดย เทพธรรม [20 ม.ค. 2546 , 12:39:53 น.] ( IP = 203.107.203.9 : : )

สลักธรรม 2 ขอบคุณมากค่ะ ....

โดย น้องกิ๊ฟ [20 ม.ค. 2546 , 14:17:25 น.] ( IP = 203.113.67.36 : : )

สลักธรรม 3 อนุโมทนาค่ะ

โดย MASHIMA [20 ม.ค. 2546 , 15:47:25 น.] ( IP = 210.1.12.130 : : )

สลักธรรม 4 ขอบคุณค่ะ ที่ให้ที่มาของคำว่าสงฆ์ให้เข้าใจ และขอบูชาแก่พระสงฆ์ ผู้ที่แปลว่า "ผู้ฆ่ากิเลสด้วยดี" และ"หมู่แห่งพระสาวก" ซึ่งเป็นทายาทแห่งหน่อเนื้อพุทธางกูรจริงๆค่ะ และควรแก่การบูชาเป็นอย่างยิ่ง

โดย อัญชลี [20 ม.ค. 2546 , 18:03:07 น.] ( IP = 203.113.38.9 : : )

สลักธรรม 5 อนุโมทนาค่ะที่นำความรู้ถูกมาบอกต่อๆกันค่ะ สาธุ

โดย เล็ก [21 ม.ค. 2546 , 00:04:24 น.] ( IP = 203.155.228.61 : : )

สลักธรรม 6 อนุโมทนาค่ะ

โดย ดา [21 ม.ค. 2546 , 10:07:02 น.] ( IP = 158.108.12.99 : : )

สลักธรรม 7 อนุโมทนาค่ะ

โดย มด [24 ม.ค. 2546 , 17:10:26 น.] ( IP = 202.28.179.1 : : unknown )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด