มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


สมบัติจากห้องเสือพิทักษ์ "ทศกัณฑ์ 10หน้า"




ในการศึกษาธรรมในห้องเสือพิทักษ์ หลายครั้งที่มีอุปกรณ์การเรียนการสอนภายในห้องถูกหยิบยกมาสอนได้อย่างมหัศจรรย์ และ นอกจากนี้ยังทำให้ประจักษ์แจ้งว่า พุทธศาสตร์นั้นยิ่งใหญ่จริงๆ เพราะสามารถที่จะอธิบายเข้ากับศาสตร์ต่างๆได้อย่างไม่น่าเชื่อ
และในการเรียนที่ผ่านมา ได้นำเอาพุทธศาสตร์ กับวรรณคดีเรื่องหนึ่ง มาประยุกต์กันได้อย่างกลมกลืน
“รามเกียรติ์” ซึ่งถือเป็นเรื่องที่เด็กไทยทุกคนผ่านการเรียนรู้ และ “ทศกัณฑ์” ก็เป็นตัวละครตัวหนึ่งที่รู้จักกันว่า เป็นยักษ์ 10 หน้า แต่เป็นที่น่าแปลกใจว่าทำไม ทศกัณฑ์จึงมี 10 หน้าเช่นนี้

โดย หมออุ๊ [3 ก.พ. 2546 , 22:34:08 น.] ( IP = 203.113.38.10 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ
[ 1 ] [ 2 ]


  สลักธรรม 1

มาดูปริศนาธรรมเรื่องนี้กันเถอะ

อดไม่ได้ที่ทำให้ต้องหันย้อนกลับไปศึกษาความเป็นมาของเรื่องรามเกียรติ์ใหม่ และก็พบกับคำตอบที่ไม่น่าเชื่อจริงๆ
ทศกัณฑ์ นั้นเป็นยักษ์ตนหนึ่ง ที่เป็นผู้มีจิตใจใฝ่สูง แสวงหาอำนาจ มัวเมาและหลุ่มหลงในกามคุณ เห็นแก่ตัวเป็นที่ตั้ง แย่งชิงของรักของมีค่าจากคนอื่น โดยไม่คำนึงถึงจารีตประเพณี และกุศลธรรมใดๆ นอกจากนี้มีความมักมาก แม้ว่าจะมีมเหสี และชายา รวมถึง 1001 คนก็ยังลุ่มหลงในความงามของนางสีดา ซึ่งเป็นมเหสีของพระราม จนมีการลักพาตัวนางไป ทำให้เกิดศึกสงครามกันในที่สุด และการที่เคยเป็นผู้พ่ายแพ้ต่อพระราม จึงทำให้ทศกัณฑ์ หาอุบายที่จะทำให้ตนไม่ต้องตาย โดยถอดดวงใจฝากพระฤๅษีโคบุตรไว้ ทำให้พระรามไม่อาจฆ่าได้ แต่ก็ต้องพ่ายแพ้ปัญญาของหนุมานที่สามารถนำกล่องดวงใจมาได้ ระยะต่อมา ทำให้ทศกัณฑ์รู้ตัวว่า การศึกสงครามในวันนี้ตนจะต้องตายแน่ แต่ก็ยังหลงในเกียรติยศของตน ทำการเนรมิตกายให้เป็นท้าวตรีเนตร อันมีรูปโฉมงดงามเสียก่อนที่ตนจะตาย
กลับไปศึกษาดูว่าทำไมทศกัณฑ์จึงโกรธแค้นพระราม
ครั้งหนึ่งที่ อินทรชิต ซึ่งเป็นพระโอรสของทศกัณฑ์ กับนางมณโฑ ได้ชื่อว่ามีศักดามากเพราะเคยรบชนะพระอินทร และพระลักษณ์มาแล้ว แต่ก็ต้องมาพ่ายแพ้ ศรพระราม และถึงแก่ความตาย ทศกัณฑ์ จึงมีความโกรธแค้นและพยาบาท เรื่อยมา

โดย หมออุ๊ [3 ก.พ. 2546 , 22:37:00 น.] ( IP = 203.113.38.10 : : )


  สลักธรรม 2

จึงมาได้คำเฉลยแล้วว่าทำไม ทศกัณฑ์ จึงมี 10 หน้า และแต่ละหน้ามีความหมายอย่างไร
หน้าที่ 1 เป็นหน้าแห่งความโลภ – ซึ่งเป็นจิตที่มีแต่ความพอใจอย่างยิ่ง ประกอบด้วยความเห็นผิดว่ากามคุณนั้นเป็นสิ่งดีงาม และยังกระทำจิตให้เกิดความยินดีด้วยตนเองอยู่เสมอ
จึงทำให้ทศกัณฑ์แสวงหาชายามากมายมาเป็นของตนซึ่งเกิดจากความคิดของตนเอง
หน้าที่ 2 เป็นหน้าแห่งความโลภ - ซึ่งเป็นจิตที่มีแต่ความพอใจอย่างยิ่ง ประกอบด้วยความเห็นผิดว่ากามคุณนั้นเป็นสิ่งดีงาม และยังกระทำจิตให้เกิดความยินดีโดยมีผู้ชักชวน
และโดยความงามของนางสีดา เป็นอารมณ์หนึ่งที่น่าเชิญชวนต่อความพอใจเช่นนี้
หน้าที่ 3 เป็นหน้าแห่งความโลภ – ซึ่งเป็นจิตที่มีความพอใจแต่พอใจเล็กน้อย ประกอบด้วยความเห็นผิดว่ากามคุณนั้นเป็นสิ่งดีงาม และยังกระทำจิตให้เกิดความยินดี ด้วยตนเองอยู่เสมอ
เพราะเห็นสิ่งที่ได้มาแล้วกลายเป็นสิ่งที่น่ารื่นรมย์น้อยลง เสน่หาชายาจึงลดน้อยลงไป แต่ทศกัณฑ์ก็ยังต้องการไว้เป็นสมบัติตน
หน้าที่ 4. เป็นหน้าแห่งความโลภ – ซึ่งเป็นจิตที่มีความพอใจแต่ความพอใจเล็กน้อย ประกอบด้วยความเห็นผิดว่ากามคุณนั้นเป็นสิ่งดีงาม และยังกระทำจิตให้เกิดความยินดี โดยมีผู้ชักชวน
แม้ว่าสิ่งที่ได้มาแล้วจะยินดีน้อยลงไป แต่ยามใดที่นางเหล่านี้มาเคล้าคลอก็ย่อมทำให้เกิดความใคร่ ต่อกามคุณเหล่านี้ได้
หน้าที่ 5 เป็นหน้าแห่งความโลภ – ซึ่งเป็นจิตที่มีแต่ความพอใจอย่างยิ่ง ไม่ประกอบด้วยความเห็นผิด แต่ประกอบด้วยความเป็นตัวตน โดยไม่มีผู้มาชักชวน
ซึ่งจะเห็นได้ว่า ทศกัณฑ์นั้นหลงว่าตนนั้นมีอำนาจ และหลงในเกียรติยศ ดูซิคะแม้จะต้องรูว่าจะต้องตายยังรักษาเกียรติยศแปลงรูปโฉมให้สวยงามก่อนตาย
หน้าที่ 6 เป็นหน้าแห่งความโลภ – ซึ่งเป็นจิตที่มีแต่ความพอใจอย่างยิ่ง ไม่ประกอบด้วยความเห็นผิด แต่ประกอบด้วยความเป็นตัวตน แต่มีผู้มาชักชวน
ก็เพราะคิดว่าตนเองมีอำนาจ จึงหลงว่าจะทำให้นางต่างๆต่างมาเป็นชายาของตนได้ การได้เห็นความงามของแต่ละนางจึงเชิญชวนให้ทศกัณฑ์หวังที่จะได้นางมาครอบครองเพื่อเกียรติยศของตนเอง
หน้าที่ 7 เป็นหน้าแห่งความโลภ – ซึ่งเป็นจิตที่มีแต่ความพอใจเล็กน้อย ไม่ประกอบด้วยความเห็นผิด แต่ประกอบด้วยความเป็นตัวตน โดยไม่มีผู้มาชักชวน
ก็คิดว่ายังไงๆนางเหล่านี้ยังเป็นของตนเองอยู่เสมอๆ
หน้าที่ 8 เป็นหน้าแห่งความโลภ – ซึ่งเป็นจิตที่มีแต่ความพอใจเล็กน้อย ไม่ประกอบด้วยความเห็นผิด แต่ประกอบด้วยความเป็นตัวตน แต่มีผู้มาชักชวน
การที่เคยมีชายามามากแล้ว แต่เมื่อเห็นนางคนใหม่ที่มีความงามน้อยไปบ้าง แต่ นางเหล่านี้ก็ยังเป็นอารมณ์ให้เกิดความยินดีอยู่ในใจตนเสมอ
หน้าที่ 9 เป็นใบหน้าแห่งความโกรธ – ซึ่งเป็นจิตที่มีแต่ความโกรธ ประกอบด้วยความกระทบกระทั่ง โดยไม่มีผู้มาชักชวน
ดังนั้นจะเห็นได้ว่า การสูญเสียโอรสที่ถือได้ว่ามีศักดาแล้ว ยังต้องแพ้แก่พระราม จึงทำให้ความโกรธแค้นเกิดขึ้นมาในใจตนอย่างรุนแรง และคับแค้นใจเป็นอย่างยิ่ง
หน้าที่ 10 เป็นใบหน้าแห่งความโกรธ – ซึ่งเป็นจิตที่มีแต่ความโกรธ ประกอบด้วยความกระทบกระทั่ง โดยมีผู้มาชักชวน
เมื่อการสูญเสีย และการพ่ายแพ้แต่ละครั้งที่ผ่านมา อารมณ์เหล่านี้ก็กลับกลายมาเป็นที่กระตุ้นใจให้เกิดความผูกโกรธ อย่างมิรู้จบ

โดย หมออุ๊ [3 ก.พ. 2546 , 22:39:56 น.] ( IP = 203.113.38.10 : : )


  สลักธรรม 3

นี่แหละค่ะ ทำไมทศกัณฑ์จึงมี 10 หน้า
แต่ทั้งนี้จิตที่มีแต่สภาพ ยินดี และไม่ยินดี สลับกันไปมานั้น ย่อมเกิดกันได้ง่ายในทุกๆคน ก็เพราะเหตุแห่งความไม่รู้ คือ
อวิชชา หรือ โมหะ อันเป็นเหตุที่ร่วมประกอบกับจิตเหล่านี้อยู่เสมอ แล้วเราเองก็คงไม่อยากจะมีหน้าอย่างทศกัณฑ์กันใช่ไหมคะ


โดย หมออุ๊ [3 ก.พ. 2546 , 22:42:08 น.] ( IP = 203.113.38.10 : : )


  สลักธรรม 4

ขอบคุณพี่หมออุ๊มากครับ ที่นำสมบัติอันล้ำค่ามาแจก สรุปทศกัณฑ์ ๑๐ หน้า เปรียบเหมือน อกุศลจิต ๑๐ ดวงคือ โลภมูลจิต ๘ ดวง และโทสมูลจิต ๒ ดวง เหมือนในปริเฉทที่ ๑ ดังนี้ใช่ไหมครับ
---------------------------------------------
โลภมูลจิต หรือโลภสหคตจิต มี ๘ ดวง
๑. โสมนัสสสหคตัง ทิฏฐิคตสัมปยุตตัง อสังขาริกัง
จิตโลภที่เกิดพร้อมด้วยความดีใจ ประกอบด้วยความเห็นผิด เกิดขึ้นเองโดยไม่มีสิ่งชักชวน
๒. โสมนัสสสหคตัง ทิฏฐิคตสัมปยุตตัง สสังขาริกัง
จิตโลภที่เกิดพร้อมด้วยความดีใจ ประกอบด้วยความเห็นผิด เกิดขึ้นโดยมีสิ่งชักชวน
๓. โสมนัสสสหคตัง ทิฏฐิคตวิปปยุตตัง อสังขาริกัง
จิตโลภที่เกิดพร้อมด้วยความดีใจ ไม่ประกอบด้วยความเห็นผิด เกิดขึ้นเองโดยไม่มีสิ่งชักชวน
๔. โสมนัสสสหคตัง ทิฏฐิคตวิปปยุตตัง สสังขาริกัง
จิตโลภที่เกิดพร้อมด้วยความดีใจ ไม่ประกอบด้วยความเห็นผิด เกิดขึ้นโดยมีสิ่งชักชวน
๕. อุเปกขาสหคตัง ทิฏฐิคตสัมปยุตตัง อสังขาริกัง
จิตโลภที่เกิดพร้อมด้วยความเฉย ๆ ประกอบด้วยความเห็นผิด เกิดขึ้นเองโดยไม่มีสิ่งชักชวน
๖. อุเปกขาสหคตัง ทิฏฐิคตสัมปยุตตัง สสังขาริกัง
จิตโลภที่เกิดพร้อมด้วยความเฉย ๆ ประกอบด้วยความเห็นผิด เกิดขึ้นโดยมีสิ่งชักชวน
๗. อุเปกขาสหคตัง ทิฏฐิคตวิปปยุตตัง อสังขาริกัง
จิตโลภที่เกิดพร้อมด้วยความเฉยๆไม่ประกอบด้วยความเห็นผิดเกิดขึ้นเองโดยไม่มีสิ่งชักชวน
๘. อุเปกขาสหคตัง ทิฏฐิคตวิปปยุตตัง สสังขาริกัง
จิตโลภที่เกิดพร้อมด้วยความเฉย ๆ ไม่ประกอบด้วยความเห็นผิด เกิดขึ้นโดยมีสิ่งชักชวน
------โทสมูลจิต หรือ ปฏิฆจิต มี ๒ ดวง คือ
๑. โทมนัสสสหคตัง ปฏิฆสัมปยุตตัง อสังขาริกัง
จิตเกิดพร้อมด้วยความเสียใจ ประกอบด้วยความโกรธ เกิดขึ้นเองโดยไม่มีสิ่งชักชวน
๒. โทมนัสสสหคตัง ปฏิฆสัมปยุตตัง สสังขาริกัง
จิตเกิดพร้อมด้วยความเสียใจ ประกอบด้วยความโกรธ เกิดขึ้นโดยมีสิ่งชักชวน
ผมจะพยายามให้หน้าทศกัณฑ์เกิดน้อยๆครับ

โดย เฉลิมศักดิ์ [4 ก.พ. 2546 , 04:37:20 น.] ( IP = 203.113.81.169 : : )


  สลักธรรม 5

ขออนุโมทนากับความมีปัญญาที่มากขึ้นๆๆตามลำดับของหมออุ๊ครับผมที่สามารถจริงๆเลยครับ

.ทศกัณฑ์สิ้นพงศ์เผ่าพัธน์ยักษ์
เพราะหมายสมัครสมสู่คู่นางสีดา
ปล่อยให้เมียและลูกต้องเสียน้ำตา
คุณนั้นมีหนึ่งหน้าขออย่าให้เหมือนทศกัณฑ์


.................

โดย เทพธรรม [4 ก.พ. 2546 , 08:10:55 น.] ( IP = 203.155.225.35 : : )


  สลักธรรม 6

อนุโมทนาค่ะ
สนุกมาก และภาพก็น่ารัก
สาธุ..สาธุ

โดย พี่ดา [4 ก.พ. 2546 , 09:56:46 น.] ( IP = 158.108.12.93 : : )


  สลักธรรม 7

ขอบคุณและอนุโมทนามากค่ะพี่อุ๊ ที่ทำให้ได้รับสมบัติที่มีค่าจากห้องเสือพิทักษ์ค่ะ อ่านแล้วนึกตามไปด้วยค่ะว่าเรามีหน้าทศกัณฐ์ไม่เว้นแต่ละวันเลยบางวันก็น้อยบางวันก็มาก แต่จะค่อยๆลดให้ได้ค่ะ

โดย เล็ก [4 ก.พ. 2546 , 10:40:38 น.] ( IP = 203.144.174.37 : : )


  สลักธรรม 8

ดีใจค่ะที่ทุกท่านเข้าใจหน้าทศกัณฑ์แล้ว และคงเป็นข้อเตือนใจหากมีจิตเช่นนี้ เราก็เป็นลูกๆทศกัณฑ์ เหมือนกัน และขอบคุณคุณเฉลิมศักดิ์นะะคะที่สามารถเข้าใจสภาพจิตที่กล่าวมาได้อย่างถูกต้อง

โดย หมออุ๊ [4 ก.พ. 2546 , 12:24:57 น.] ( IP = 202.28.179.1 : : unknown )


  สลักธรรม 9



อนุโมทนาค่ะ พี่อุ๊ เป็นเรื่องที่เทียบเคียงกันได้อย่างลงตัวจริงๆค่ะ ขอบคุณนะคะ

โดย ทวีพร [4 ก.พ. 2546 , 15:29:58 น.] ( IP = 203.144.181.253 : : )


  สลักธรรม 10

ขอบคุณค่ะ น้องอุ๊ ที่นำเสนอความรู้แปลกใหม่ให้ได้ทราบค่ะ
ตกลงทศกัณฑ์มี ๑๐ หน้า เป็นหน้าอกุศลหมดเลย สมกับที่เป็นตัวละครร้ายเลยนะคะ
ต่อไปก็จะได้เตือนตนเอง เมื่อเวลาเกิดจิตโลภ จิตโกรธ "ระวังจะเป็นทศกัณฑ์นะ" จะได้เพลาๆลงบ้างค่ะ

อนุโมทนากับน้องอุ๊ค่ะ

โดย ธัญธร [4 ก.พ. 2546 , 20:57:15 น.] ( IP = 203.113.71.172 : : )
[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org