เวลาแห่งปัญญา “ วิปปยุตตปัจจัย”(20)

---

นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมา สัมพุทธัสสะ คราวที่แล้ว เราพบกันกับ สัมปยุตตปัจจัย ที่เปรียบเสมือนกับ จตุมธุรส อันได้แก่ รสของน้ำมันเนย น้ำมันงา น้ำผึ้ง และน้ำตาลโตนด ที่รวมกันแล้ว ย่อมมีรสที่กลมกลืนกันได้สนิท แต่คราวนี้ วิปปยุตตปัจจัย จึงเปรียบเหมือน แกงหม้อหนึ่ง ที่เป็นที่รวมของรส หวาน เปรี้ยว เค็ม เผ็ด แต่เมื่อเอามารวมกัน รสต่างๆก็ไม่สามารถที่จะกลมกลืนได้สนิทเหมือนดังจตุมธุรส

โดย อัญชลี สมโสภณ [5 ก.พ. 2546 , 22:56:39 น.] ( IP = 203.113.39.10 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

สลักธรรม 1 คำว่า วิปปยุตตะ จึงมีความหมายตรงข้ามกับ สัมปยุตตะ มีความหมายว่า ไม่ประกอบด้วยลักษณะ 4 ประการ ได้แก่ 1. เอกุปปาทะ หมายถึง เวลาเกิดก็เกิดร่วมกัน 2. เอกนิโรธ หมายถึง เวลาดับก็ดับพร้อมกัน 3. เอกาลัมพณะ หมายถึง มีอารมณ์เป็นอันเดียวกัน 4. เอกวัตถุกะ หมายถึง มีที่อาศัยเดียวกัน ดังนั้น จึงได้แก่ นามธรรม และรูปธรรม โดยตรง แม้ว่า นามธรรม และรูปธรรม จะเกิดพร้อมกัน เกิดร่วมกัน แต่ย่อมมีลักษณะไม่ครบทั้ง 4 ประการ อุปมา เหมือนคน 2 คนเช่าหออยู่ด้วยกัน แต่ทั้ง 2 ก็ไม่ใช่พี่น้อง ต่างคนก็ต่างทำหน้าที่ของตน จะกิน จะนอนก็ไม่พร้อมกัน แต่ก็อาศัยอยู่ด้วยกัน และอุดหนุนเกื้อกูลต่อกัน

โดย อัญชลี สมโสภณ [5 ก.พ. 2546 , 22:59:20 น.] ( IP = 203.113.39.10 : : )

สลักธรรม 2 คำว่า วิปปยุตตะ มี 2 ประการ 1. เป็นวิปปยุตตะโดยความไม่มี ได้แก่ ทิฏฐิวิปปยุตต คือ จิตที่ไม่ประกอบด้วยทิฏฐิ หรือ จิตที่ไม่มีทิฏฐิ ญาณวิปปยุตต คือ จิตที่ไม่ประกอบด้วยปัญญา หรือ จิตที่ไม่มีปัญญา อย่างนี้เรียก อภาววิปปยุตตะ 2. เป็นวิปปยุตตะโดยความไม่ปนกัน ได้แก่ วิปปยุตตะ ในวิปปยุตตปัจจัย ที่จะกล่าวต่อไป อย่างนี้เรียก วิสังสัฏฐวิปปยุตตะ

โดย อัญชลี สมโสภณ [5 ก.พ. 2546 , 23:01:28 น.] ( IP = 203.113.39.10 : : )

สลักธรรม 3 วิปปยุตตปัจจัย หมายถึง ธรรมที่ช่วยอุปการะหรืออุดหนุนโดยความเป็นผู้ไม่ประกอบ วิปปยุตตปัจจัย แบ่งเป็น 4 ปัจจัย ได้แก่ 1. สหชาตวิปยุตตปัจจัย 2. วัตถุปุเรชาตวิปปยุตตปัจจัย 3. วัตถารัมมณปุเรชาตวิปปยุตตปัจจัย 4. ปัจฉาชาตวิปปยุตตปัจจัย

โดย อัญชลี สมโสภณ [5 ก.พ. 2546 , 23:03:10 น.] ( IP = 203.113.39.10 : : )

สลักธรรม 4 สหชาตวิปยุตตปัจจัย หมายถึง ปัจจัยธรรมและปัจจยุปบันธรรม เกิดร่วมกับ แต่มีสภาพธรรมที่ไม่ประกอบกัน ตัวอย่าง บุคคลที่เกิดในปัญจโวการภูมิ หรือ ภูมิที่มีขันธ์ 5 เช่น ในปฏิสนธิกาล ปฏิสนธิหทยวัตถุ ย่อมเป็นปัจจัยแก่ ปฏิสนธินามขันธ์4 หรือ ปฏิสนธินามขันธ์4 ย่อมเป็นปัจจัยแก่ ปฏิสนธิหทยวัตถุ ได้ และภายหลังปฏิสนธิ ในขณะที่กุศลนามขันธ์ 4 เกิดขึ้น ย่อมเป็นปัจจัยแก่ กุศลจิตตชรูปที่เกิดพร้อมกัน ในขณะที่อกุศลนามขันธ์4 เกิดขึ้น ย่อมเป็นปัจจัยแก่ อกุศลจิตตชรูปที่เกิดพร้อมกัน ดังนั้น ปัจจัยนี้ จึงจัดเป็นประเภท นามรูป เป็นปัจจัยแก่ นามรูป วัตถุปุเรชาตวิปปยุตตปัจจัย หมายถึง ปัจจัยธรรมที่เป็นวัตถุ 6 ที่เกิดก่อนเป็นปัจจัยแก่ นามธรรมที่เกิดทีหลัง ปัจจัยนี้ จึงเหมือนกับ วัตถุปุเรชาตนิสสยปัจจัย และ จัดเป็นประเภท รูป เป็นปัจจัยแก่ นาม วัตถารัมมณปุเรชาตวิปปยุตตปัจจัย หมายถึง ปัจจัยธรรมที่เป็นหทยวัตถุ ที่เกิดก่อน และเป็นอารมณ์ ด้วย เป็นปัจจัยแก่นามธรรมที่เกิดทีหลัง ซึ่งเป็นปัจจัยที่กล่าวถึงในมรณาสันนวิถี และเหมือนกับวัตถารัมมณปุเรชาตนิสสยปัจจัย(ดูจากกระทู้ 2171 ) และจัดเป็นประเภท รูป เป็นปัจจัยแก่ นาม ปัจฉาชาตวิปปยุตตปัจจัย หมายถึง ปัจจัยธรรมที่เป็นนามธรรมที่เกิดทีหลัง เป็นปัจจัยแก่ รูปธรรมที่เกิดก่อน ซึ่งเหมือนกับปัจฉาชาตปัจจัย (ดูจากกระทู้ 2213) และจัดเป็นประเภท นาม เป็นปัจจัยแก่ รูป

โดย อัญชลี สมโสภณ [5 ก.พ. 2546 , 23:11:06 น.] ( IP = 203.113.39.10 : : )

สลักธรรม 5 มาถึงปัจจัยนี้แล้ว คงทำให้ท่านแยกแยะลักษณะสภาวะธรรมของนามธรรมและรูปธรรม ได้ชัดเจนขึ้น แม้ว่าการเข้าใจถึงสภาพธรรมที่เกิดพร้อมกันระหว่างรูปธรรมและนามธรรมก็ตามแต่ความละเอียดลึกซึ้งในการประกอบร่วมกันได้ หรือไม่ได้นั้น ย่อมทำให้ผู้ศึกษาได้ประจักษ์แจ้งแห่งสภาพการเกิดดับได้ชัดเจนยิ่งขึ้น จึงเป็นที่น่าอัศจรรย์ใจยิ่งนัก ต่อผู้ที่ได้เข้ามาในเรื่องเหล่านี้ และท่านก็ยังเป็นผู้ที่โชคดีที่ได้มีโอกาสศึกษาในธรรมเช่นนี้ ในท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงแห่งกระแสโลก ที่มีแต่ทิศทางที่หลงกลกับวัฏฏะภัย พบกันคราวหน้าใน อัตถิ ปัจจัย (21) นะคะ ท่านจะได้พบกับความพิเศษของจิต ที่หลายๆคนอาจคิดว่าจิตนั้นมีสภาพเที่ยง แท้จริงเป็นเช่นไรไว้ติดตามกันต่อไป สวัสดีค่ะ และคำถามประจำวันนี้ไม่มีนะคะ

โดย อัญชลี สมโสภณ [5 ก.พ. 2546 , 23:16:37 น.] ( IP = 203.113.39.10 : : )

สลักธรรม 6 อนุโมทนากับอาจารย์อัญชลีมากค่ะ พออ่านมาถึงปัจจัยนี้ ...สงสัยจะลืมปัจจัยต้นๆ แล้ว แค่วันสองวันนี้ตามเก็บ(อ่านกระทู้ที่ผ่านๆ มา )จนตาลายแล้ว คงต้องพริ้นไว้อ่านอีกหลายๆ รอบ ก็ต้องขอบพระคุณมากๆ ที่คอยมาช่วยให้พวกเราได้รับ ปัญญาอยู่เสมอๆ

โดย วยุรี [6 ก.พ. 2546 , 06:48:25 น.] ( IP = 203.113.39.6 : : )

สลักธรรม 7 สวัสดีครับคุณครู ผมวิ่งรอบเมืองเลยครับ นี่ก็เพิ่งออกจากห้องเรียนของหลวงตามาครับฝากให้น้องแก้วช่วยซักถามต่อแทนครับ เพราะต้องการเรียนเรื่องปัจจัยต่อครับผมชอบครับเพราะยากดี ที่ยากเพราะเนื้อหาสาระมากจริงๆ ที่ดีเพราะมีครูคนเก่งอธิบายให้เข้าใจ เมื่อโอกาสเรายังมีทางทำได้ผมต้องรีบครับ เพราะ ถ้าปล่อยให้วันเวลาผ่านไปๆๆๆแล้ว จะต้องเสียใจเหมือนตอนหลวงตาแสวงท่านมรณะภาพครับ แง แง คิดถึงท่านจังเลยครับ

โดย พี่เณร [6 ก.พ. 2546 , 07:51:15 น.] ( IP = 203.155.224.12 : : )

สลักธรรม 8 ขออนุโมทนาคุณอัญชลีมากค่ะ ที่ทำให้เกิดความเข้าใจในเรื่องปัจจัยขึ้นบ้าง คงจะต้องอาศัยเวลาศึกษาให้มากกว่านี้ และคงต้องขอความกรุณาจากอาจารย์อัญชลีดัวยค่ะ

โดย ปราณี [6 ก.พ. 2546 , 14:04:13 น.] ( IP = 203.148.162.223 : : 10.199.199.95 )

สลักธรรม 9 เข้ามาเรียนเรื่องปัจจัยต่อค่ะ อนุโมทนากับพี่อุ๊มากๆๆๆค่ะ

โดย เล็ก [6 ก.พ. 2546 , 15:50:32 น.] ( IP = 203.144.174.37 : : )

สลักธรรม 10 มาเรียนต่อแล้วค่ะ อนุโมทนาเจ้าค่ะ

โดย พี่ดาค่ะ [6 ก.พ. 2546 , 18:13:59 น.] ( IP = 158.108.12.222 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด