"มนสิการ" ธรรมที่น่าทำความเข้าใจ ๑๘.๑

---

๑๘.มนสิการกรรมฐาน ๑๘.๑ มรณสติ วิสุทธิมรรคอธิบายว่า มนสิการให้เป็นไปโดยแยบคาย(คือถูกทาง)ว่า "ความตายจักมี ชีวิตินทรีย์จักขาด" ดังนี้ หรือว่า "ตาย ตาย" ลางท่าน(ที่อินทรีย์กล้า)มนสิการให้เป็นไปอย่างนั้นเท่านั้นแหละ นิวรณ์ทั้งหลายจะรำงับลง สติอันมีความตายเป็นอารมณ์จะตั้งมั่น กรรมฐานถึงอุปจารทีเดียวก็เป็นได้ แต่สำหรับผู้ใด ด้วยมนสิการเพียงเท่านี้ กรรมฐานยังไม่เป็น(อย่างนั้น) ผู้นั้นพึงระลึกถึงความตายโดยอาการ ๘ นี้ คือ ๑. โดยปรากฏดุจเพชฌฆาต เพชฌฆาตจักตัดศีรษะอยู่ฉันใด แม้ความตายก็ปรากฏฉันนั้น เพราะมันมาพร้อมกับความเกิด และเพราะมันคร่าเอาชีวิตไป ความตายย่อมใกล้เข้ามาทุกที ดุจความแห้งไปแห่ง (น้ำใน)ลำน้ำน้อยทั้งหลายที่ถูกแดดในฤดูร้อนแผดเผา มรณะนี้นั้นย่อมคร่าเอาชีวิตไป ท่าเดียว ครั้นคร่าเอาไปแล้วก็มิได้ (ปล่อย) ให้กลับ ดุจเพชฌฆาตนั้นจ่อดาบที่คอ (จะฟันลงเป็นแน่) ๒.โดยวิบัติแห่งสมบัติ อันสมบัติในโลกนี้จะงดงามอยู่ได้ก็ชั่วเวลาที่วิบัติยังไม่ครอบงำ และขึ้นชื่อว่าสมบัติที่จะล่วงพ้นวิบัติรอดอยู่ได้หามีไม่ วิบัติคือมรณะเป็นปริโยสาน(ที่สุดรอบ)แห่งสมบัติคือชีวิต ๓. โดยเปรียบเทียบ (นึก)เปรียบเทียบตนกับคนอื่น ๆ(ที่ตายแล้ว) ด้วยอาการ ๗ คือ -๓.๑โดยความมียศใหญ่ อันความตายนี้ได้ตกต้องผองท่านผู้มียศใหญ่ ก็เหตุไฉนมันจักไม่ตกต้องตัวเราเล่า -๓.๒โดยความมีบุญมาก เศรษฐีที่ปรากฏว่าเป็นผู้มีบุญมากในโลกยังถึงซึ่งความตายไปสิ้น กล่าวอะไรในเราเล่า -๓.๓โดยความมีเรี่ยวแรงมาก บุคคลผู้เลื่องชื่อในโลกว่าเป็นคนมีกำลัง เรี่ยวแรงอย่างนี้ก็ยังถึงซึ่งความตายกล่าวอะไรในเราเล่า -๓.๔โดยความมีฤทธิ์มาก -๓.๕โดยความมีปัญญามาก -๓.๖โดยความเป็นพระปัจเจกพุทธะ -๓.๗โดยความเป็นพระสัมมาสัมพุทธะ(บุคคลอย่างนี้ก็ยังถึงซึ่งความตายกล่าวอะไรในเราเล่า) ๔. โดยร่างกายเป็นสาธารณ(อาหาร)แก่สัตว์และปัจจัยแห่งความตายมากชนิด ๕. โดยอายุเป็นของอ่อนแอ ชีวิตของสัตว์ทั้งหลายผูกพันอยู่กับลมหายใจเข้าออก ๑ ผูกพันอยู่กับอิริยาบถ ๑ ผูกพันอยู่กับความเย็นความร้อน ๑ ผูกพันอยู่กับมหาภูต ๑ ผูกพันอยู่กับอาหาร ๑ ชีวิตนั้นได้ความเป็นไปสม่ำเสมอแห่งลมหายใจ.. (จนถึง)..อาหารจึงเป็นไปได้ แต่เมื่อไม่ได้อย่างใดอย่างหนึ่งหรือเกินประมาณไปอายุสังขารย่อมขาด ๖.โดยชีวิตไม่มีนิมิต เพราะไม่มีกำหนดว่าจะพึงเป็นอยู่เพียงเท่านี้ ไม่เป็นอยู่ต่อแต่นี้ไป ๗.โดยชีวิตมีกำหนดกาล ชีวิตของมนุษย์ทั้งหลายในบัดนี้สั้น ผู้ใดเป็นอยู่ยืนผู้นั้นก็เป็นอยู่สัก ๑๐๐ ปี เกินนั้นไปก็มีบ้าง แต่(เป็นส่วน)น้อย ๘. โดยชีวิตมีขณะสั้น ว่าโดยปรมัตถ์ขณะแห่งชีวิตของสัตว์ทั้งหลายสั้นเต็มที ชั่วความเป็นไปแห่งจิตดวงหนึ่งเท่านั้นเอง ชีวิตของสัตว์ทั้งหลายก็เป็นสิ่งที่ เป็นไปชั่วขณะจิตเดียว พอจิตดวงนั้นดับไปสัตว์ก็ได้ชื่อว่าดับ(คือตาย) เมื่อพระโยคาวจรแม้ระลึกอยู่ด้วยอาการ ๘ นี้ อย่างใดอย่างหนึ่งดังนี้ ด้วยอำนาจ การทำในใจแล้ว ๆ เล่า ๆ จิตย่อมจะได้ อาเสวนา(ความคล่อง) สติอันมีความตายเป็นอารมณ์ย่อมจะตั้งมั่น นิวรณ์ทั้งหลายย่อมจะรำงับ องค์ฌานทั้งหลายย่อมจะปรากฏขึ้น หมายเหตุ ท่านที่สนใจข้อความเต็มในวิสุทธิมรรค ดาวโหลดได้จากเวปไซท์นี้ครับ http://www.geocities.com/SouthBeach/Terrace/4587/visuthi.htm แล้วเลือกตรงวิสุทธิมรรค ภาค ๒ ตอน ๑ หน้า ๑ - ๒๔ ขอบคุณที่สนใจอ่านครับ

โดย ผู้สนใจธรรม [16 ก.พ. 2546 , 13:29:29 น.] ( IP = 203.113.37.9 : : )

สลักธรรม 1 ขอบคุณมากค่ะคุณผู้สนใจธรรม

โดย น้องกิ๊ฟ [17 ก.พ. 2546 , 03:18:18 น.] ( IP = 202.183.228.67 : : 203.170.149.176 )

สลักธรรม 2 ขออนุโมทนาด้วยความจริงใจและนับถึงในคุณธรรมที่ท่านมีความเพียรด้วยดีเสมอครับ.

โดย เทพธรรม [17 ก.พ. 2546 , 08:49:01 น.] ( IP = 203.107.211.124 : : )

สลักธรรม 3 ขอบคุณครับ

โดย ผู้สนใจธรรม [20 ก.พ. 2546 , 00:17:54 น.] ( IP = 203.113.36.11 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด