| Moonlanithi |
Vipassana Meditation |
OnlineStudy thai english |
Article |
สำนักวิปัสสนา อ้อมน้อย |
กิจกรรม | About Us |
มาฆบูชา ....ตั้งจิตเวียนทักษิณา ณ พุทธมณฑล
[ 1 ] [ 2 ]
สลักธรรม 11
เราก็ต้องทำความรู้จักตนเองก่อนนะคะว่า เราเป็นมนุษย์ซึ่งอยู่ในกามาวจรภูมิ และปรารถนามรรคผลนิพพาน ...เราจึงต้องนำความรู้จากตัวเลขนั้นมากำหนดทิศทางของชีวิตโดยตัดเส้นทางที่ไม่จำเป็นออกไป คือ
วิริยเจตสิกที่นอกเหนือจากการประกอบในอกุศลจิต ๑๒ ที่เราไม่ควรทำแล้ว ยังเหลืออีก ๖๑ ดวงซึ่งกระจัดกระจายอยู่ในชาติต่างๆ
เราก็ต้องมาดูว่า กลุ่มใดที่พัฒนาได้ กลุ่มใดที่พัฒนาไม่ได้ และกลุ่มใดที่พัฒนาได้แต่ควรหรือไม่ควรพัฒนา
กลุ่มที่พัฒนาได้ก็คือ จิตที่เป็นกุศลชาติทั้งปวง ที่ประกอบด้วย มหากุศลจิต ๘ รูปาวจรกุศลจิต ๕ อรูปาวจรกุศลจิต ๔ และมรรคจิต ๔
กลุ่มที่เราไม่สามารถพัฒนาได้ก็คือกลุ่มของวิบากจิตและกิริยาจิตที่เหลือ
กลุ่มสุดท้ายคือกลุ่มที่พัฒนาได้แต่ควรหรือไม่ควรพัฒนา...เรามามองย้อนจากข้างหลังไปข้างหน้านะคะ
เริ่มที่มรรคจิต ๔ ดวง
ถามว่า ขณะนี้เรามีสิทธิใช้มรรคจิตดวงใดดวงหนึ่งหรือไม่ คำตอบก็คือ ไม่มี.... เพราะมรรคจิตเป็นฝ่ายโลกุตตระที่ต้องเป็นไปตามลำดับขั้นแห่งญาณปัญญาเพื่อประหารกิเลส โดยจะต้องเริ่มการฝึกฝนพัฒนาจากมหากุศลจิตให้มีกำลังเสียก่อน.... จึงเป็นจิตที่เรามุ่งหมายใฝ่ฝันที่จะมีให้ได้แต่ยังไม่มีในขณะนี้
ดังนั้น คำตอบสุดท้ายสำหรับมรรคจิตนี้ก็คือ เราไม่มีสิทธิที่จะไปพัฒนาแม้แต่น้อย
กลุ่มต่อไปก็คือ อรูปาวจรจิต ๔ เป็นจิตที่กระทำอรูปฌาน ...ถามว่าขณะนี้เรามีอรูปฌานใดอรูปฌานหนึ่งหรือไม่ ..คำตอบก็คือ ไม่มี ..... อรูปฌานจะเกิดขึ้นได้ก็ต้องมีการพัฒนาไปจากรูปฌานเสียก่อน และยังต้องใช้ความเพียรเป็นอย่างมาก มิหนำซ้ำอรูปฌานนี้ก็ไม่ใช่การกระทำเพื่อความพ้นทุกข์ ซ้ำยังมีโทษมากเพราะทำให้ติดแน่นอยู่ในทิฏฐิบางประการ รวมทั้งทำลายโอกาสในการบรรลุมรรคผลนิพพานได้ ถ้าหากเราปล่อยชีวิตให้ปฏิสนธิอยู่ในอรูปภูมิ .... ก็จะมีความฉิบหายเกิดขึ้นแก่ชีวิต ต้องขอประทานโทษนะคะที่ใช้คำไม่สุภาพ แต่ในอดีตกาลนั้นได้มีตัวอย่างแห่งความฉิบหายให้พวกเราทราบกันเป็นอย่างดี ...ดังเช่นอาฬารดาบสและอุททกดาบสที่ไปเกิดเป็นอรูปพรหม ซึ่งพระพุทธองค์ไม่สามารถไปดทศานาสั่งสอนให้บรรลุธรรมได้แม้ว่าจะมีกิเลสบางเบาแล้วก็ตาม
ดังนั้น จึงเป็นคำตอบสุดท้ายอีกเช่นกันว่า เราไม่ควรพัฒนาจิตในกลุ่มนี้
กลุ่มต่อมาก็คือกลุ่มของรูปาวจรกุศลจิต ๕ เป็นกลุ่มของจิตที่กระทำกุศลประเภทรูปฌาน ซึ่งก็ไม่ใช่ทางพ้นทุกข์เช่นเดียวกัน เพราะมีอารมณ์อยู่กับบัญญัติต่างๆ ที่ไม่ใช่ปรมัตถธรรม
ดังนั้น คำตอบสุดท้ายของจิตกลุ่มนี้ก็คือ การไม่ควรเข้าไปพัฒนาเช่นกัน
มาถึงกลุ่มสุดท้ายแล้วค่ะ คือ มหากุศลจิต ๘ เป็นจิตที่อยู่ในกามภูมิ ..นี่แหละค่ะที่เป็นสิทธิการเกิดขึ้นในกามาวจรภูมิของพวกเราโดยตรงที่จะกระทำได้....
และการเจริญสติปัฏฐานก็ต้องใช้มหากุศลจิตนี้เป็นชวนจิต.....คงจะพูดเพียงคร่าวๆนะคะว่า ... จิตกลุ่มนี้แหละค่ะที่เราควรพัฒนาให้เกิดขึ้นมากๆ และที่สำคัญก็คือ มหากุศลญาณสัมปยุตตจิต ๔ ดวง เพราะเป็นจิตที่ก่อให้เกิดผลที่มีคุณภาพสามารถนำไปสู่การประหารกิเลสได้ เรียกว่า กุศลชั้นเยี่ยมๆ .....เป็นจิตที่ใช้ในการเจริญสติปัฏฐาน อันนำไปสู่มรรคจิตต่อไปค่ะ
ส่วนมหากุศลญาณวิปปยุตตจิต ๔ ดวงนั้นเป็นจิตที่ให้ผลที่ด้อยลงถ้าทำให้มีเกิดขึ้นมากๆก็ยังคงต้องเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในภพภูมิต่อไป.....
โดยสรุปก็คือ เราก็ต้องนำตัวเลข ๗๓ ที่ทราบนั้นมาพิจารณาดูว่าอะไรควรทำอะไรไม่ควรทำ ...ที่ควรทำนั้นจะต้องทำอย่างไร ให้คุ้มค่าค่ะ....
นี่แหละค่ะคือการใช้ตัวเลขให้เกิดประโยชน์
โดย น้องกิ๊ฟ [17 ก.พ. 2546 , 15:25:26 น.] ( IP = 202.183.228.67 : : 203.170.155.142 )
สลักธรรม 12พี่ดาขอถามแทรกนะคะ
น้องกิ๊ฟจำได้ไหมคะ ว่าพี่ดอกแก้วชอบจิตดวงไหนมากที่สุด เพราะอะไรคะ
กำลังเอียงหูฟังอยู่นะคะ ตอบด่วน.....นนน
ก่อนที่ไวรัสจะลงไปใน files นะคะโดย พี่ดา [17 ก.พ. 2546 , 15:44:22 น.] ( IP = 203.107.210.30 : : )
สลักธรรม 13
สวัสดีค่ะน้องลูกอ๊อด
ขอบคุณมากนะคะที่ให้ความสนใจในเรื่องราวที่น้องกิ๊ฟนำเสนอ และยังมีคำถามแถมมาให้อีก
น้องกิ๊ฟจะพยายามใช้ความรู้และความเพียรตอบให้ดีที่สุดค่ะ ...ส่วนความเข้าใจที่จะเกิดขึ้นจากคำตอบนี้เป็นเรื่องที่น้องลูกอ๊อดจะต้องเพียรให้มีเกิดขึ้นเอง
....ซึ่งความเพียรที่เราทั้งสองกำลังกระทำให้เกิดขึ้นนี้จัดว่าเป็นความเพียรในมหากุศลญาณสัมปยุตตจิตโดยตรงเลยนะคะ...
ที่น้องลูกอ๊อดถามมาว่า ....เหลือแต่มหากุศลจิต ๘ ดวงเท่านั้นเองซิที่กามาวจรภูมิอย่างเราๆควรเพียรใช่ไหม?
ขอตอบว่า ใช่ค่ะ...ถูกต้อง....สำหรับผู้ที่ปรารถนาสันติสุข ไม่ใช่สุขในองค์ฌานนะคะ .....
มนุษย์ธรรมดาปราศจากมหัคตกุศลอย่างพวกเราที่ปรารถนามรรคผลนิพพานนั้น ควรอย่างยิ่งที่จะเพียรอยู่ในมหากุศลจิต ๘ ดวง เพราะมหากุศลจิตทั้ง ๘ ดวงนี้เป็นจิตที่กระทำทาน ศีล ภาวนาให้เกิดขึ้น ....โดยเฉพาะในการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานนั้น จิตที่เป็นที่ตั้งแห่งความมีสติมา สัมปชาโณ และอาตาปี นั้นจะต้องเป็นจิตที่มีระดับของสมาธิที่ไม่แนบแน่นมากและต้องประกอบไปด้วยปัญญาซึ่งก็คือ มหากุศลญาณสัมปยุตตจิต ๔ ดวงนั่นเอง
มาถึงตอนนี้น้องลูกอ๊อดคงจะเห็นว่ามีคำแปลกๆปรากฏออกมาหลายคำเลยนะคะ อย่างคำว่า ..อาตาปี.. อาตาปีคำนี้ก็หมายถึงความเพียรซึ่งองค์ธรรมก็คือวิริยเจตสิกนี่แหละค่ะ ....นอกจากนี้น้องลูกอ๊อดอาจจะเคยได้ยินคำว่า สัมมัปปธาน ๔ ซึ่งก็คือความเพียร ที่มีองค์ธรรมคือวิริยเจตสิกเช่นเดียวกัน ...แต่คงต้องให้น้องแก้วมาอธิบายดีกว่านะคะ ว่าเกี่ยวข้องกันอย่างไร
เมื่อชี้เฉพาะเจาะจงลงไปในคำตอบแล้วก็จะยิ่งเห็นว่า ในมหากุศลจิตทั้ง ๘ ดวงนั้น ที่ควรต้องเพียรให้มีมากๆก็คือ มหากุศลญาณสัมปยุตตจิต ๔ ดวง นี้เท่านั้นค่ะน้องลูกอ๊อด ...
... แต่ก็มีข้อยกเว้นสำหรับบางท่านที่มีรสนิยมส่วนตัวที่จะหันไปใช้เส้นทางความเพียรสายรูปาวจรกุศลจิตควบคู่กันไปด้วยก็เชิญตามอัธยาศัยนะคะ.... อันนี้ไม่บังคับค่ะ เพราะทุกคนที่ศึกษาพระอภิธรรมบ้างแล้วก็คงจะทราบดีว่า ไม่ใช่เส้นทางสายพ้นทุกข์โดยตรง แต่เป็นเส้นทางสายพรหมโลกค่ะ ...
สำหรับคำถามที่สองนั้น ขอเก็บเอาไปตอบสลักธรรมต่อไปนะคะ ..อิอิ
โดย น้องกิ๊ฟ [17 ก.พ. 2546 , 16:49:10 น.] ( IP = 202.183.228.67 : : 203.170.155.142 )
สลักธรรม 14โดย น้องกิ๊ฟ [17 ก.พ. 2546 , 17:57:27 น.] ( IP = 202.183.228.67 : : 203.170.149.121 )
สลักธรรม 15พี่ดอกแก้ว.....ไม่สอนที่วัดมหาธาตุหรือฮะ
จะได้เข้าไปฟังlecture บ้าง
ผมเรียนก็ท่องอย่างเดียวเลย
มีเคล็ดวิชาง่ายๆมั๊ยฮะโดย JaY [17 ก.พ. 2546 , 22:38:19 น.] ( IP = 202.44.8.98 : : 202.44.10.31 )
สลักธรรม 16ขอบคุณค่ะน้องกิ๊ฟ
ฟังคำตอบแล้ว ก็รู้สึกทึ่งมาก เพราะคนส่วนมากจะชอบผล แล้วนอนรอ แต่มิได้สาวไปถึงต้นตอว่าควรจะทำอะไร สร้างเหตุอะไร จึงจะได้ผลที่ต้องการ
ครั้งแรกฟังแล้วก็งูตามมาสองตัว ...งง
เพราะความรู้เรายังน้อยศึกษาไม่ลึกซึ้งพอ จึงมองเพียงผิวเผิน เห็นว่ามโนทวาราวัชชนจิตนั้น รับอารมณ์เยอะแยะไปหมด แถมอยู่ในกลุ่มอเหตุกจิตอีก
แต่ ลืมคิดไปว่ามโนทวาราวัชชนจิตนั้นทำหน้าที่โวฏฐัพพนกิจ ตัดสินอารมณ์ แล้วจึงเข้าสู่ชวนะเสพอารมณ์ ...
อ้อ..น้องลูกอ๊อดค่ะ ตามความเห็นของพี่ดานั้น พี่ดอกแก้วเวลาสอนธรรมะนั้น ไม่ดุหรอกนะ พี่ดอกแก้วสอนสนุก เพียงแต่เวลาเรียนพี่ดอกแก้วไม่ชอบให้เล่นหรือคุยกันนอกเรื่อง พี่ดอกแก้วมีความสามารถพิเศษที่สามารถหยิบยกเรื่องที่อยู่เฉพาะหน้ามาสอนเป็นเรื่องของธรรมะได้หมด ไม่ต้องตรียมอุปกรณ์การสอนอะไรให้ยุ่งยาก พี่ดอกแก้วจะพูดตรงไปตรงมา ผิดก็ว่าผิด ถูกก็ว่าถูก ขอให้มีเหตุผล สรุปแล้วเรียนสนุก เฮฮาตลอดเวลา...๕๕๕โดย พี่ดา [18 ก.พ. 2546 , 11:53:40 น.] ( IP = 158.108.12.86 : : )
สลักธรรม 17ก่อนอื่นก็ต้องขออนุโมทนาพี่น้องกิ๊ฟด้วยค่ะไม่ค่อยได้มีโอกาสเปิดเข้ามาดูพอได้เปิดก็ต้องเลือกเพราะมีให้เปิดดูเยอะมากเลยต้องเลือกและพออ่านแล้วรู้สึกดีมากดียังไงนะหรือค่ะข้อแรกต้องบอกว่าภูมิใจที่มีครูดีอย่างพี่ดอกแก้วเพราะอ่านแล้วนึกถึงบรรยากาศในห้องสอนธรรมะที่ครูสง่าและครูดอกแก้วสอนสนุกสนานและชวนให้อยากเรียนอยากรู้ อยากมีโอกาส อยากมีเวลา เอะอยากแบบนี้ก็เป็นโลภะไหมค่ะแต่คงเป็นโลภะในทางดีเนอะ ดีข้อต่อมาคือได้รู้ข่าวการทำกุศลของมูลนิธิในวันสำคัญเป็นการกระตุ้นเตือนตัวนะว่าเราชาวพุทธนี่รู้อะไรบ้างในวันมาฆบูชา และที่สำคัญวันเสาร์ได้มีโอกาสไปนั่งฟังเรื่องจิตพอพี่น้องกิ๊มาเขียนเรื่องนี้ในแง่ที่สามารถนำมาคิดให้นำความรู้มาใช้ให้เกิดประโยชน์แก่ตนก็รู้สึกดีมากๆขออนุโมทนาด้วยใจจริงอีกครั้งนะค่ะ
โดย ปุ้มค่ะ [18 ก.พ. 2546 , 13:30:13 น.] ( IP = 203.113.35.8 : : )
สลักธรรม 18
กลับมาอ่านอย่างตั้งใจใหม่อีกครั้ง
ก็ต้องขอปรบมือ และแสดงความชื่นชมกับความจำและไหวพริบของน้องกิ๊ฟ....ที่ก่อให้เกิดประโยชน์อย่างมากมายให้กับพวกเรา พร้อมทั้งขออนุโมทนาเป็นอย่างยิ่ง
การที่จะนำเอา.. ตัวเลขอภิธรรมมาทำให้เกิดประโยชน์กับชีวิต..นั้น
ถ้าไม่มีครูอาจารย์มาแนะนำ เราก็ไม่รู้เลยว่าจะนำมาใช้อย่างไร ก็ได้แต่ท่องปาวๆ กันไปเท่านั้น หรือไม่ก็ประเภทรู้ไว้ใช่ว่า...
แต่อ่านวันนี้แล้ว คิดว่าเลขที่เราเรียนเหล่านี้ แท้ที่จริงแล้วสามารถนำมาคิด และพัฒนาที่ตนเองได้
ก็ต้องกราบขอบพระคุณท่านอาจารย์บุษกร เมธางกูร เป็นอย่างมาก กับการให้ที่ยิ่งใหญ่ของท่าน
และขอบพระคุณ น้องลูกอ๊อด กับพี่ดาด้วยค่ะ ที่ช่วยตั้งคำถามโดย วยุรี [19 ก.พ. 2546 , 05:50:05 น.] ( IP = 203.113.38.8 : : ) [ 1 ] [ 2 ]
ขอเชิญแสดงความคิดเห็น คำเตือน
- การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
- การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
- หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด
ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล |
[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ] |
ลานภาพ |
ค้นหา |
สร้างสรรค์โดย |