กิจที่ถือเป็นเยี่ยมที่ควรทำ

---

กิจใดที่ถือความเป็นเยี่ยมนั้น ทางธรรมะชื่อว่า อนุตตริยะ ท่านแสดงกิจที่เยี่ยมไว้ ๓ อย่าง คือ ทัสสนานุตตริยะ ความเห็นเยี่ยม, ปฏิปทานุตตริยะ ปฏิบัติเยี่ยม, วิมุตตานุตตริยะ ความพ้นเยี่ยม. ทัสสนะ ความเห็น ศัพท์เดียวธาตุ เดียวกันกับ ทิฏฐิ แต่ลงปัจจัยต่างกัน จะเรียกว่าทัสสนะก็ได้ ทิฏฐิก็ได้. ความเห็นเยี่ยม ท่านหมายถึงเรียนธรรมจนเห็นธรรมพร้อมทั้งอรรถ นี่เป็น ทัสสนานุตตริยะ ความเห็นเยี่ยม. เมื่อเห็นธรรมแล้ว ตั้งใจปฏิบัติธรรมคือ เมื่อเห็นว่าการทำใจให้สงบ ซึ่งเรียกว่า สมถะ หรือ สมาธิ เป็นการดีการชอบ เป็นทัสสนานุตตริยะแล้วก็พยายามทำใจให้สงบ ให้ตั้งมั่น นี่เป็น ปฏิปทานุตตริยะ อย่าง ๑. หรือเมื่อเห็นว่าการ พิจารณาไตรลักษณ์ หรืออริยสัจให้เห็นตามเป็นจริงเป็นการดี เป็นทัสสนานุตตริยะ แล้วปฏิบัติตาม คือ พิจารณาให้เห็นตามเป็นจริงก็เป็น ปฏิปทานุตตริยะ อย่าง ๑. เมื่อได้ปฏิบัติไปในทางสมถะจนทำจิตให้สงบไม่ฟุ้งซ่าน มีอารมณ์เป็นอันเดียวแน่วแน่ ก็พ้นจากการฟุ้งซ่านของจิต จิตสงบตั้งมั่นก็เป็น วิมุตติ ชนิดหนึ่ง, ถ้าทางปัญญาก็พิจารณาจนเห็นตามเป็นจริง เห็นชัดขึ้นในใจ ปรากฏแจ่มแจ้งขึ้น พ้นจากการรู้ ผิดเห็นผิดก็เป็น วิมุตติ ความพ้นชนิดหนึ่ง. วิมุตติทางสมถะ คือ ทิ้งอารมณ์ มาก ๆ มาอยู่กับอารมณ์อันเดียว พ้นจากความฟุ้งซ่านของจิต, วิมุตติทางปัญญาหรือ วิปัสสนา คือ เมื่อพิจารณาจนเห็นจริงแล้วปล่อยวางความยึดถือ. การปล่อยวางความ ยึดถือเป็นวิมุตติ. วิมุตติ คือ ความพ้นจะปรากฏก็เพราะปฏิปทา คือปฏิบัติ, ปฏิบัติ จะถูกต้องก็เพราะทัสสนะ คือความเห็นธรรม รู้จักธรรม, ถ้าไม่รู้จักธรรม ก็ ปฏิบัติธรรมไม่ถูก ต้องเห็นธรรมคือรู้จักธรรมเป็นทัสสนานุตตริยะก่อน, แต่ถ้า ไม่ปฏิบัติก็ได้เท่านั้นเอง ต้องปฏิบัติตามจึงเป็นปฏิปทานุตตริยะ, เมื่อปฏิบัติตามได้ เท่าใด ก็ได้ผลคือพ้นจากความไม่รู้ตามเป็นจริงเท่านั้น, เพราะฉะนั้น กิจ ๓ อย่างจึง เป็นอนุตตริยะอย่างหนึ่ง ๆ. คนเราที่ศึกษาพระพุทธศาสนาหรือศึกษาธรรม ต้องการหาเวลาสงบใจ จะสงบด้วยทิ้งอารมณ์มาก ๆ มาอยู่กับอารมณ์อันเดียว ซึ่งเรียกว่าสมถะก็ตาม จะสงบด้วยพิจารณาให้เห็นจริงแล้วปล่อยวางก็ตาม. ต้องการเช่นนี้ ก็เพื่อเป็นการฝึกหัด สำหรับจะได้ปฏิบัติดำเนินไปเพื่อสงบสุขอันเป็นสุขประณีตตามสามารถ, แต่ในตอนท้าย คือ ในตอนที่เห็นว่าจะตายเป็นสำคัญ, เพราะทุก ๆ คนรู้ว่าจะตายด้วย กันทั้งหมด ไม่มีใครล่วงพ้นไปได้. เมื่อจะตายจะเป็นอย่างไร ? ถ้าเป็นไปทาง ไม่ดีไม่ชอบ จิตก็เศร้าหมอง. จิตเศร้าหมองท่านแสดงว่า ทุคติเป็นอันหวังได้, ถ้าเป็นไปทางดีทางชอบ จิตก็ผ่องใส จิตผ่องใส สุคติเป็นอันหวังได้, เพราะฉะนั้น คนที่รู้เรื่องราวจึงหาเวลาหัดใจ. ถ้าฝึกหัดใจอยู่เสมอ ๆ ใจก็จะมีกำลัง ในทางสงบบ้าง ในทางเห็นจริงบ้าง. แต่ถ้าไม่สามารถที่จะทำเช่นนั้น ก็ไปมุ่ง เอาตอนที่ใกล้จะตาย ทำใจให้สงบ ด้วยยึดคุณพระพุทธเจ้า พระธรรม พระสงฆ์ หรืออย่างอื่นที่ตัวชอบก็ตาม สำหรับจะได้ทำจิตให้ไม่พัวพัน เกี่ยวข้องยุ่งเหยิง อยู่กับอารมณ์ต่าง ๆ ที่ชั่ว และทำจิตให้ ้ปลอดโปร่งไม่ห่วงใย, เช่นนี้และผู้ที่เจ็บใกล้จะตาย จึงมีผู้บอกหนทาง ที่ เป็นพื้น ๆ มักใช้ว่า อรหํ, พอเห็นจวนจะตายก็บอกว่า อรหํ ๆ ๆ. นึกดู ว่าทำเช่นนี้ พอที่ผู้นั้นจะตายไปตามธรรมดา กลับอาจทำให้ตกใจเพราะ เสียงที่บอก, ที่เขาทำเช่นนี้ ก็มุ่งจะให้ผู้จะตายระลึกถึงพระพุทธคุณเป็นที่ ยึด แต่ถ้าผู้ตายไม่ได้ศึกษาไว้ ก็จะไม่ได้ประโยชน์อะไร, เพราะฉะนั้น ทางที่ดีที่ชอบ ท่านจึงสอนให้ฝึกหัดใจไว้ เพราะจะต้องตายในคราวหนึ่ง ทุกคน. ( โอ. ๒/๗๔-๗๖ ).

โดย เณรวัส [18 ก.พ. 2546 , 15:05:33 น.] ( IP = 203.144.228.200 : : )

สลักธรรม 1 ขออนุโมทนากับเณรวัสมากครับผมที่นำสิ่งดีๆมาให้อ่านครับ เณรวัสครับทำรูปเก่งจังเลยสวยดีครับผม แล้วทำสีก็สวยมากๆด้วยครับสาธุ. .................

โดย เณรชิต [18 ก.พ. 2546 , 20:39:49 น.] ( IP = 203.107.207.183 : : )

สลักธรรม 2 ขอบพระคุณมากค่ะเณรวัส ไดด้ทราบถึงกิจที่ควรทำตลอดจนถึงรากศัพท์และความหมายและสุดท้ายก็รู้สึกตลกขึ้นมากับการบอกคำ อรหํ ..ให้แก่ผู้ใกล้ตาย ที่ทำให้เขารู้ว่าเขาไม่รอดแน่แล้ว....ตายแหงแก๋...อิอิ

โดย น้องกิ๊ฟ [19 ก.พ. 2546 , 09:54:42 น.] ( IP = 203.113.67.36 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด