เวลาแห่งปัญญา “ วิคตปัจจัย”(23)

---

นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมา สัมพุทธัสสะ มาถึงปัจจัยที่ 23 แล้วนะคะ ปัจจัยนี้จะนำท่านเข้าไปศึกษาถึงสภาพแห่งจิตที่เกิดขึ้นจากพระมหากรุณาธิคุณแห่งองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ที่มอบไว้แก่สัตวโลกที่ยังต้องเวียนว่ายตายเกิด จากหลายๆปัจจัย ที่ได้กล่าวมาแต่ตอนต้นนั้น คงทำให้ท่านศรัทธาในธรรมของพระพุทธเจ้ามากขึ้นแล้วนะคะ และศรัทธานี้ก็ได้แก่ ศรัทธา 4 นี่เองค่ะ เพราะเรื่องราวแห่งปัจจัยต่างๆ จึงอธิบายเหคุแห่งการกระทำ รวมทั้งผลที่จะได้รับ เมื่อเป็นเช่นนี้การกระทำย่อมมีอำนาจส่งผลแน่นอน แต่ก็ขึ้นอยู่กับปัจจัยที่เกิดขึ้น เมื่อหมดเหตุปัจจัย ธรรมนั้นก็หยุดส่งผลค่ะ และจงเชื่อในคำสอนแห่งพระองค์อันเป็นที่พึ่งอันเกษมกันเถอะค่ะ อีกไม่นานพระก็จะสวดพระอภิธรรมจบแล้วนะคะ บุคคลที่นอนในโลงจึงมิใช่เป็นผู้ฟังธรรมเหล่านี้ แต่เป็นเราเท่านั้นที่เป็นผู้ฟัง ที่จะต้องเตือนตนภายหน้าว่าจงยังชีวิตด้วยความไม่ประมาท และจงทำแต่กรรมดี เชิญติดตามได้แล้วค่ะ

โดย อัญชลี สมโสภณ [21 ก.พ. 2546 , 00:11:25 น.] ( IP = 203.113.38.8 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

สลักธรรม 1 “วิคต” แปลว่า ปราศจากไป หรือ ดับไปแล้วนั่นเอง “วิคตปัจจัย” จึงหมายถึง ธรรมที่ช่วยอุดหนุนแก่ปัจจยุปบันธรรมโดยสภาวะที่ปราศจากไป อุปมา เหมือนพระอาทิตย์ กับพระจันทร์ เมื่อพระอาทิตย์ปราศจากไปแล้ว แสงสว่างแห่งพระจันทร์จึงปรากฎได้

โดย อัญชลี สมโสภณ [21 ก.พ. 2546 , 00:14:04 น.] ( IP = 203.113.38.8 : : )

สลักธรรม 2 “วิคตปัจจัย และนัตถิ ปัจจัย เหมือนกัน และต่างกันอย่างไร เหมือนกัน ได้แก่ ทั้ง 2 ปัจจัย จัด ปัจจัยเป็นประเภท นาม เป็นปัจจัยแก่ นาม เหมือนกัน และทั้ง 2 มีองค์ธรรมมีองค์ธรรมเหมือนกัน และยังเหมือนกับอนันตรปัจจัยทุกๆประการ องค์ธรรมของปัจจัยธรรม ทั้ง 2 ได้แก่ จิต 89 เจตสิก 52 ที่เกิดก่อน (เว้นจุติจิตของพระอรหันต์) องค์ธรรมของปัจจยุปบัน ได้แก่ จิต 89 เจตสิก 52 ที่เกิดทีหลัง รวม จุติจิตของพระอรหันต์ องค์ธรรมปัจจนิก ได้แก่ รูป ทั้งหมด และ ทั้ง 2 เป็น อนันตรชาติ คือ ปัจจัยธรรมช่วยอุปการะให้ปัจจยุปบันเกิดขึ้น โดยไม่มีอะไรคั่น นอกจากนี้ ปัจจัยทั้ง 2 เป็นอดีตกาล คือ ต้องดับไปก่อนจึงจะช่วยอุปการะปัจจยุปบันธรรมได้ และทั้ง 2 มีอำนาจ เป็นชนกสัตติ เท่านั้น แม้จะเหมือนกัน แต่ก็ยังมีความแตกต่างกันอยู่บ้าง คือต่างกันโดยความหมาย นัตถิปัจจัย หมายถึง ปัจจัยธรรมช่วยอุดหนุนแก่ปัจจยุปบันธรรมให้เกิดขึ้นโดยอำนาจของความไม่มี หมายถึง ธรรมที่เกิดก่อนต้องไม่มีแล้ว จึงทำให้ ธรรมที่เกิดทีหลังเกิดขึ้นได้ วิคตปัจจัย หมายถึง ปัจจัยธรรมช่วยอุดหนุนแก่ปัจจยุปบันธรรมให้เกิดขึ้นโดยอำนาจของความปราศจากไป หมายถึง ธรรมที่เกิดก่อนเมื่อปราศจากไปแล้ว ก็ให้โอกาสแก่ ธรรมที่เกิดทีหลังเกิดขึ้นได้ อุปมา ในนัตถิปัจจัย เหมือน แสงสว่าง กับ ความมืด อุปมา ในวิคตปัจจัย เหมือน พระอาทิตย์ กับ พระจันทร์ พระอาทิตย์เมื่อปราศจากไป ก็ไม่ได้หมายความว่า พระอาทิตย์จะไม่มีแล้ว หรือยังมีอยู่ ซึ่งแตกต่างจาก แสงสว่าง กับความมืด ความมืดจะปรากฎได้ต้องให้แสงสว่างนั้นไม่มีจริงๆเสียก่อน จึงเน้นถึงความไม่มีเป็นประเด็นสำคัญ และความไม่มีจึงเปรียบกับ นัตถิปัจจัย ส่วนพระอาทิตย์ เน้นถึงการปราศจากไปแล้ว ไม่ได้มุ่งถึงความมีอยู่ หรือไม่มีอยู่ นั่นเอง ขึงเปรียบเหมือน วิคตปัจจัย

โดย อัญชลี สมโสภณ [21 ก.พ. 2546 , 00:18:59 น.] ( IP = 203.113.38.8 : : )

สลักธรรม 3 มาพิจารณาปัจจัยนี้ร่วมกับวิถีจิตกันเถอะค่ะ ในปัจจัยนี้ยังแบ่งเป็นวาระได้ถึง 7 วาระ ได้แก่ 1.กุศล เป็นปัจจัย แก่ กุศล 2.กุศล เป็นปัจจัย แก่ อัพยากตะ 3.อกุศล เป็นปัจจัยแก่ อกุศล 4.อกุศล เป็นปัจจัย แก่ อัพยากตะ 5.อัพยากตะ เป็นปัจจัย แก่ อัพยากตะ 6. อัพยากตะ เป็นปัจจัย แก่ กุศล 7. อัพยากตะ เป็นปัจจัย แก่ อกุศล

โดย อัญชลี สมโสภณ [21 ก.พ. 2546 , 00:20:22 น.] ( IP = 203.113.38.8 : : )

สลักธรรม 4 (๑) กุสลเป็นปัจจัยแก่กุสล โลกียกุสลชวนะ ๑๗ ดวง ที่เกิดก่อน (เว้นชวนะ ดวงสุดท้าย) เป็นวิคตปัจจัย กุสลชวนะที่เกิดทีหลัง(เว้นชวนะดวงแรก) อันได้แก่ กุสลชวนะ ๒๑ เป็นวิคตปัจจยุบบันน มีรายละเอียด เช่น มหากุสล ๘....เป็นวิคตปัจจัย มหากุสล ๘...เป็นวิคตปัจจยุบบันน มหากุสล ๔.....เป็นวิคตปัจจัย มัคคจิต ๔....เป็นวิคตปัจจยุบบันน มหากุสล ๔....เป็นวิคตปัจจัย มหัคคตกุสล ๙....เป็นวิคตปัจจยุบบันน มหัคคตกุสล ๙....เป็นวิคตปัจจัย มหัคคตกุสล ๙....เป็นวิคตปัจจยุบบันน

โดย อัญชลี สมโสภณ [21 ก.พ. 2546 , 00:24:40 น.] ( IP = 203.113.38.8 : : )

สลักธรรม 5

โดย อัญชลี สมโสภณ [21 ก.พ. 2546 , 00:26:52 น.] ( IP = 203.113.38.8 : : )

สลักธรรม 6 .(๒) กุสลเป็นปัจจัยแก่อพยากตะ กุสลชวนะ ๒๑ ดวงสุดท้ายเป็นวิคตปัจจัย ตทาลัมพนะ ๑๑, มหัคคตวิบาก ๙, ผลจิต ๔ เป็นวิคตปัจจยุบบันน มีรายละเอียด เช่น มหากุสล ๘ เป็นวิคตปัจจัย ตทาลัมพนะ ๑๑ ภวังคจิต ๑๙ เป็นวิคตปัจจยุบบันน มหัคตกุสล ๙ เป็นวิคตปัจจัย ติเหตุกภวังคจิต ๑๓ เป็นวิคตปัจจยุบบันน มัคคจิต ๔ เป็นวิคตปัจจัย ผลจิต ๔ เป็นวิคตปัจจยุบบันน อนุโลมญาณ ๓ เป็นวิคตปัจจัย ผลสมาบัติ ๓ เป็นวิคตปัจจยุบบันน เนวสัญญาฯกุสล ๑ เป็นวิคตปัจจัย อนาคามิผล ๑ เป็นวิคตปัจจยุบบันน

โดย อัญชลี สมโสภณ [21 ก.พ. 2546 , 00:30:52 น.] ( IP = 203.113.38.8 : : )

สลักธรรม 7 ส่งคุณครูค่ะ

โดย อัญชลี สมโสภณ [21 ก.พ. 2546 , 00:32:27 น.] ( IP = 203.113.38.8 : : )

สลักธรรม 8 ๓) อกุสลเป็นปัจจัยแก่อกุสล อกุสลชวนะ ๑๒ ที่เกิดก่อน(เว้นดวงสุดท้าย) เป็นวิคตปัจจัย อกุสลชวนะ ๑๒ ที่เกิดทีหลัง(เว้นดวงแรก) เป็นวิคตปัจจยุบบันน

โดย อัญชลี สมโสภณ [21 ก.พ. 2546 , 00:34:55 น.] ( IP = 203.113.38.8 : : )

สลักธรรม 9 (๔) อกุสลเป็นปัจจัยแก่อพยากตะ อกุสลชวนะ ๑๒ ดวงสุดท้าย เป็นวิคต ปัจจัย ตทาลัมพนะ ๑๑, มหัคคตวิบาก ๙, ภวังคจิต ๑๙ เป็นวิคตปัจจยุบบันน

โดย อัญชลี สมโสภณ [21 ก.พ. 2546 , 00:40:32 น.] ( IP = 203.113.38.8 : : )

สลักธรรม 10 .(๕) อพยากตะเป็นปัจจัยแก่อพยากตะ วิบากจิต ๓๖ (เว้นจุติจิตของพระ อรหันต์) กิริยาจิต ๒๐ที่เกิดก่อน ๆ เป็นวิคตปัจจัย วิบากจิต ๓๖, กิริยาจิต ๒๐ ที่ เกิดทีหลังนั้น เป็นวิคตปัจจยุบบันน .

โดย อัญชลี สมโสภณ [21 ก.พ. 2546 , 00:44:37 น.] ( IP = 203.113.38.8 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด