ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค
๑. พรหมชาลสูตร
[๑] พ. (พระพุทธเจ้า)คนพวกอื่นจะพึงกล่าวติเรา ติพระธรรม ติพระสงฆ์ ถ้าเธอทั้งหลายจักขุ่นเคืองคนเหล่านั้น จะพึงรู้คำที่เขาพูดถูกหรือคำที่เขาพูดผิดได้ละหรือ? (เลขในวงเล็บคือเลขข้อ
ในพระไตรปิฎก)
-ภ.(ภิกษุ)เป็นไปไม่ได้ทีเดียว
[๒] พ.ข้อที่ปุถุชนกล่าวชมตถาคต จะพึงกล่าวด้วยประการใด ซึ่งมีประมาณน้อย ยังต่ำนัก เป็นเพียงศีลนั้น เป็นไฉน?
-พ. อธิบายจุลศีล
[๒๖] พ.ยังมีธรรมอย่างอื่นอีกแลที่ลึกซึ้งเห็นได้ยาก..ซึ่งตถาคตทำให้แจ้งด้วยปัญญาอันยิ่งเอง แล้วสอน
ผู้อื่นให้รู้แจ้ง ที่เป็นเหตุให้กล่าวชมตถาคตตาม
ความเป็นจริงโดยชอบ ก็ธรรมเหล่านั้น
เป็นไฉน?
-พ. ทิฏฐิ ๖๒
(ดูเนื้อหาของทิฏฐิ ๖๒ คือปุพพันตกัปปิกาทิฏฐิ ๑๘ กับ อปรันตกัปปิกทิฏฐิ ๔๔ ได้จากข้อ ๒๗ จนถึงข้อที่ ๕๐ )
ก. ปุพพันตกัปปิกาทิฏฐิ ๑๘(ความเห็นปราภเบื้องต้น ๑๘)
(ได้แก่สัสสตทิฏฐิ๔+เอกัจจสัสสติกทิฏฐิ๔+อันตานันติกทิฏฐิ๔+อมราวิกเขปิกทิฏฐิ๔+อธิจจสมุปปันนิกทิฏฐิ๒)
[๒๗] พ.อาศัยอะไรปรารภอะไร จึงกำหนดขันธ์ส่วนอดีต กล่าวคำแสดงทิฏฐิหลายชนิด
ด้วยเหตุ ๑๘ ประการ ?
คำตอบเริ่มจากคำถามต่อไปนี้จนถึงข้อ[๔๔]
สัสสตทิฏฐิ ๔
พ.อาศัยอะไร ปรารภอะไรจึงมีทิฏฐิว่าเที่ยง บัญญัติอัตตาและโลกว่าเที่ยง ด้วยเหตุ ๔ ประการ?
-พ. ๑.บรรลุเจโตสมาธิ ตามระลึกถึงขันธ์ที่เคยอาศัยอยู่ในกาลก่อนได้ ตามระลึกชาติได้หนึ่งชาติบ้าง
(จนถึง)หลายแสนชาติบ้าง ฉะนี้ เขากล่าวอย่างนี้ว่า อัตตาและโลกเที่ยง
[๒๘] พ.๒. อาศัยอะไร ปรารภอะไรจึงมีทิฏฐิว่าเที่ยง บัญญัติอัตตาและโลกว่าเที่ยง?
-พ.บรรลุเจโตสมาธิตามระลึกถึงขันธ์ที่เคยอาศัยอยู่ในกาลก่อนได้ ตามระลึกถึงขันธ์ที่เคยอาศัยอยู่ในกาลก่อนได้สังวัฏฏวิวัฏฏกัปหนึ่งบ้าง..(จนถึง)..สิบบ้าง ฉะนี้ เขากล่าวอย่างนี้ว่า อัตตาและโลกเที่ยง
[๒๙] พ.๓. อาศัยอะไร ปรารภอะไรจึงมีทิฏฐิว่าเที่ยง บัญญัติอัตตาและโลกว่าเที่ยง?
-พ.บรรลุเจโตสมาธิตามระลึกถึงขันธ์ที่เคยอาศัยอยู่ในกาลก่อนได้สิบสังวัฏฏวิวัฏฏกัปบ้าง
ถึงสี่สิบบ้าง ฉะนี้ เขาจึงกล่าวอย่างนี้ว่าอัตตา
และโลกเที่ยง
[๓๐] พ.๔. อาศัยอะไร ปรารภอะไรจึงมีทิฏฐิว่าเที่ยง บัญญัติอัตตาและโลกว่าเที่ยง?
-พ. เป็นนักตรึก เป็นนักค้นคิด กล่าวแสดงปฏิภาณของตนตามที่ตรึกได้ ตามที่ค้นคิดได้อย่างนี้ว่า อัตตาและโลกเที่ยง
สมณพราหมณ์พวกนั้นมีทิฏฐิว่าเที่ยง ย่อมบัญญัติอัตตาและโลกว่าเที่ยง ด้วยเหตุ ๔ ประการนี้