มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


ถามตอบในพระไตรปิฎกเล่ม ๑๐ ข้อ ๖๑ - ๖๓




[๖๑] พ. ดูกรอานนท์ บุคคลเมื่อจะบัญญัติอัตตา ย่อมบัญญัติด้วยเหตุประมาณเท่าไร ?
-พ.ย่อมบัญญัติว่าอัตตาของเรามีรูปเป็นกามาวจร, มีรูปหาที่สุดมิได้, ไม่มีรูปเป็นกามาวจร, ไม่มีรูปหาที่สุดมิได้
[๖๒] พ. บุคคลเมื่อไม่บัญญัติอัตตา ย่อมไม่บัญญัติด้วยเหตุมีประมาณเท่าไร ?
-พ.ย่อมไม่บัญญัติว่า อัตตาของเรามีรูป
เป็นกามาวจร, มีรูปหาที่สุดมิได้, ไม่มีรูป
เป็นกามาจร, ไม่มีรูปหาที่สุดมิได้
[๖๓] พ. บุคคลเมื่อเล็งเห็นอัตตา ย่อมเล็งเห็นด้วยเหตุมีประมาณเท่าไร ?
พ. ก็บุคคลเมื่อเล็งเห็นเวทนาเป็นอัตตา ย่อมเล็งเห็นว่า
๑. เวทนาเป็นอัตตาของเรา
๒. ถ้าเวทนาไม่เป็นอัตตาของเราแล้วอัตตาของเราก็ไม่ต้องเสวยเวทนา
๓. เวทนาไม่เป็นอัตตาของเราเลย จะว่าอัตตา
ของเราไม่ต้องเสวยเวทนาก็ไม่ใช่ อัตตาของเรายังต้องเสวยเวทนาอยู่ เพราะฉะนั้นอัตตาของเรามีเวทนาเป็นธรรมดา
รายละเอียดของพระสูตรดูได้จากเว็บนี้ครับ
http://dharma.school.net.th/cgi-bin/stshow.pl?book=10&lstart=1455&lend=1887
ขอบคุณที่สนใจอ่านครับ

โดย แววตะวัน [19 เม.ย. 2546 , 23:55:39 น.] ( IP = 203.107.199.152 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ


  สลักธรรม 1

ขอบคุณมากค่ะคุณแววตะวัน

โดย น้องกิ๊ฟ [20 เม.ย. 2546 , 20:51:38 น.] ( IP = 210.1.50.133 : : )


  สลักธรรม 2

ความหมายของ “สรณ”

        คำว่า > “สรณะ” ที่เป็นคำไทยนั้นมีสองความหมาย คือ
“ที่พึ่ง” กับ “ที่ระลึก”

        แต่คำว่า “สรณ” ที่เป็นคำบาลีนั้น มีสามความหมาย ดังนี้คือ

สรณ ๑
        ความหมายนี้ ตรงกับคำสันสกฤตว่า “ศรณ” (๑), (๒), (๕)
        THE PALI TEXT SOCIETY’S PALI-ENGLISH DICTIONARY         แปล “สรณ” ในความหมายที่ ๑ ไว้ว่า

        Shelter(ที่กำบัง), house(บ้าน); refuge(ที่ปลอดภัย), protection(ความอารักขา) (๔)

โดย แววตะวัน [10 ส.ค. 2549 , 00:03:25 น.] ( IP = 203.151.140.116 : : 203.113.36.8 )


  สลักธรรม 3

สรณ ๒
        ความหมายนี้ ตรงกับคำสันสกฤตว่า
“ศรณ” (๑), (๒) เช่นกัน
      &> nbsp THE PALI TEXT SOCIETY’S PALI-ENGLISH DICTIONARY         แปล “สรณ” ในความหมายที่ ๒ ไว้ว่า
        concomitant with war(๖) (การเข้าร่วมสงคราม)
        ความหมายนี้เกิดจากการรวมกันของอักษร “ส” กับคำว่า “รณ” (๗)
        อักษร “ส” ในที่นี้เป็นอุปสรรค (คือคำที่เติมข้างหน้าคำอื่นเพื่อให้มีความหมายแปลกออกไปจากเดิม) มีความหมายว่า ประกอบด้วย, มี. เหมือนกับ(๓)
        ส่วนคำว่า “รณ”
        ถ้าเป็นคำนามแปลว่า สงคราม
        ถ้าเป็นคำกริยาแปลว่า รบ, รบศึก
        คำที่เราคุ้นเคยคือ “รณรงค์” แปลว่า การรบ สนามรบ

โดย แววตะวัน [10 ส.ค. 2549 , 00:05:55 น.] ( IP = 203.151.140.116 : : 203.113.36.8 )


  สลักธรรม 4

สรณ ๒

        ความหมายนี้ ตรงกับคำสันสกฤตว่า
“ศรณ” (๑), (๒) เช่นกัน

      & nbsp THE PALI TEXT SOCIETY’S PALI-ENGLISH DICTIONARY
        แปล “สรณ” ในความหมายที่ ๒ ไว้ว่า

        concomitant with war(๖) (การเข้าร่วมสงคราม)

        ความหมายนี้เกิดจากการรวมกันของอักษร “ส” กับคำว่า “รณ” (๗)

        อักษร “ส” ในที่นี้เป็นอุปสรรค (คือคำที่เติมข้างหน้าคำอื่นเพื่อให้มีความหมายแปลกออกไปจากเดิม) มีความหมายว่า ประกอบด้วย, มี. เหมือนกับ(๓)

        ส่วนคำว่า “รณ”
        ถ้าเป็นคำนามแปลว่า สงคราม
        ถ้าเป็นคำกริยาแปลว่า รบ, รบศึก

        คำที่เราคุ้นเคยคือ “รณรงค์” แปลว่า การรบ สนามรบ

โดย แววตะวัน [10 ส.ค. 2549 , 00:11:36 น.] ( IP = 203.151.140.116 : : 203.113.36.8 )


  สลักธรรม 5

สรณ ๒

        ความหมายนี้ ตรงกับคำสันสกฤตว่า
“ศรณ” เช่นกัน (๑), (๒)

        THE PALI TEXT SOCIETY’S PALI-ENGLISH DICTIONARY

        แปล “สรณ” ในความหมายที่ ๒ ไว้ว่า

        concomitant with war(การเข้าร่วมสงคราม)(๖)

        ความหมายนี้เกิดจากการรวมกันของอักษร “ส” กับคำว่า “รณ” (๗)

        อักษร “ส” ในที่นี้เป็นอุปสรรค (คือคำที่เติมข้างหน้าคำอื่นเพื่อให้มีความหมายแปลกออกไปจากเดิม) มีความหมายว่า ประกอบด้วย, มี. เหมือนกับ(๓)

        ส่วนคำว่า “รณ”
        ถ้าเป็นคำนามแปลว่า สงคราม
        ถ้าเป็นคำกริยาแปลว่า รบ, รบศึก

        คำที่เราคุ้นเคยคือ “รณรงค์” แปลว่า การรบ สนามรบ

โดย แววตะวัน [10 ส.ค. 2549 , 00:17:47 น.] ( IP = 203.151.140.116 : : 203.113.36.8 )


  สลักธรรม 6

        เมื่อเอาอักษร “ส” มารวมกับ คำว่า
“รณ”

        ก็จะได้ความหมายว่า “ประกอบด้วยการรบ, มีการรบ, เหมือนกับการรบ, ประกอบด้วยสงคราม, มีสงคราม, เหมือนกับสงคราม”

        ศัตรูในสงครามที่จะต้องฆ่าทิ้งนี้ น่าจะเป็นอุปมาของภัยที่จะมาทำร้ายเรา

        การแปล “สรณ” ว่า “การเข้าร่วมสงคราม” นี้ น่าจะมีความหมายลึกลงไปว่า “การเข้าร่วมกำจัดภัยให้สิ้นไป” หรือ
> “การเข้าร่วมกำจัดทุกข์ให้หมดไป”
        ( ทุกข์เป็นภัยใหญ่ของสัตว์โลก - จากพระไตรปิฎกเล่ม ๒๕ ข้อ [๔๒๕])

โดย แววตะวัน [10 ส.ค. 2549 , 00:22:32 น.] ( IP = 203.151.140.116 : : 203.113.36.8 )


  สลักธรรม 7

        ในหนังสือ บาลี-สยาม อภิธาน ของ นาคะประทีปแปล “สรณ” ว่า “การฆ่าฟัน” (slaughter) คำแปลนี้น่าจะมีความหมายลึกลงไปว่า “ที่ยังทุกข์ให้พินาศไป” (๑๐)

สรณ ๓
        ความหมายนี้ ตรงกับคำสันสกฤตว่า
“สฺมรณ” , (๑) “สฺมฺฤ” (๙)
        THE PALI TEXT SOCIETY’S PALI-ENGLISH DICTIONARY
        แปล “สรณ” ในความหมายที่ ๓ ไว้ว่า
        Remembrance (ความระลึกถึง) (๘)

โดย แววตะวัน [10 ส.ค. 2549 , 00:27:31 น.] ( IP = 203.151.140.116 : : 203.113.36.8 )


  สลักธรรม 8

        ในหนังสือ บาลี-สยาม อภิธาน ของ นาคะประทีปแปล “สรณ” ว่า
        “การฆ่าฟัน” (slaughter)
        คำแปลนี้น่าจะมีความหมายลึกลงไปว่า “ที่ยังทุกข์ให้พินาศไป” (๑๐)


สรณ ๓

        ความหมายนี้ ตรงกับคำสันสกฤตว่า
        “สฺมรณ” , (๑) “สฺมฺฤ” (๙)



        THE PALI TEXT SOCIETY’S PALI-ENGLISH DICTIONARY
        แปล “สรณ” ในความหมายที่ ๓ ไว้ว่า
        Remembrance (ความระลึกถึง) (๘)


        กล่าวโดยรวมแล้ว “สรณ” นั้นแปลว่า “ที่พึ่ง ที่ระลึก ที่กำจัด” (อนัตถะ(ความเสียประโยชน์) อบายทุกข์ทุกอย่าง (และ) สังสารทุกข์ทั้งมวล) (๑๑)

โดย แววตะวัน [10 ส.ค. 2549 , 00:33:20 น.] ( IP = 203.151.140.116 : : 203.113.36.8 )


  สลักธรรม 9

ข้อสังเกตุ

๑. มีคำบาลีที่น่าสนใจคำหนึ่ง คือคำว่า“สาโร”
        “สาโร” แปลว่า “แก่นสาร, อันบุคคลพึงระลึก” (๑)

๒. คำบาลีที่มีความหมายในทำนองระลึกมี สติ (ความระลึก), สรติ (ระลึก), สริตฺวา (ระลึกแล้ว), สรณํ (ที่ระลึก), สาโร (อันบุคคลควรระลึก), สาเรติ (ให้ระลึก), สาราณิโย (อันบุคคลพึงระลึก), สารถิ (บุคคลผู้ยัง(ม้า)ให้ระลึก) (๑)


        สรณะนั้นยังมีความหมายที่ ๔ คือ พระรัตนตรัย
        สรณะนั้น นอกจากมีความหมายว่า ที่พึ่ง ที่ระลึก ที่กำจัดทุกข์ภัยแล้ว ยังมีความหมายว่าพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ด้วย

โดย แววตะวัน [10 ส.ค. 2549 , 00:35:15 น.] ( IP = 203.151.140.116 : : 203.113.36.8 )


  สลักธรรม 10

        อรรถกถาอธิบายไว้ว่า
        คุณชาติใดระลึก เบียดเบียน
กำจัด เหตุนั้นคุณชาตินั้นจึงชื่อว่า สรณะ.
        ชื่อว่าพุทธะ ด้วยอรรถว่า
กำจัด ภัยของสัตว์ทั้งหลาย เหตุให้ดำเนินไปในสิ่งที่เป็นประโยชน์ และให้หันกลับจากสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์.
        ชื่อว่าธรรม ด้วยอรรถว่า
กำจัด ภัยของสัตว์ทั้งหลาย เหตุให้ข้ามกันดารคือภพได้ และให้ความแช่มชื่น.
        ชื่อว่าสงฆ์ ด้วยอรรถว่า
กำจัด ภัยของสัตว์ทั้งหลาย เหตุทำสิ่งที่ทำแม้น้อยให้ได้ผลไพบูลย์.
        เพราะฉะนั้น พระรัตนตรัยจึงชื่อว่าเป็นสรณะโดยปริยายนี้.
        สรณะนั้นคืออะไร
        คือพระรัตนตรัย
        ก็พระรัตนตรัยนั้นท่านกล่าวว่าสรณะ

        เพราะตัด เบียดเบียน กำจัด
        ภัย ความหวาดกลัว ทุกข์ ทุคติ ความเศร้าหมอง
        ด้วยสรณคมน์นั้นนั่นแหละ
        ของเหล่าผู้ถึงสรณะ (อรรถกถาเล่ม ๑๑หน้า ๔๘๓, และเล่ม ๗๓ หน้า ๒๘๗)

โดย แววตะวัน [10 ส.ค. 2549 , 00:36:42 น.] ( IP = 203.151.140.116 : : 203.113.36.8 )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org