มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


ตอบคำถาม..เรื่องความหมายของพระไตรปิฏก





ความหมายของพระไตรปิฏก
ที่พี่เณรถามมานั้นวันนี้ยังไม่มีใครตอบเลย
น้องแก้วขอตอบเลยนะคะ


ไตรปิฎก "ปิฎกสาม"

ปิฎก แปลตามศัพท์อย่างพื้นๆ ว่า
กระจาดหรือตะกร้า
อันเป็นภาชนะสำหรับใส่รวมของต่างๆ เข้าไว้

นำมาใช้ในความหมายว่า
เป็นที่รวบรวมคำสอนในพระพุทธศาสนา
ที่จัดเป็นหมวดหมู่แล้วค่ะ

โดยนัยนี้ ไตรปิฎกจึงแปลว่า...

คัมภีร์ที่บรรจุพุทธพจน์
( และเรื่องราวชั้นเดิมของพระพุทธศาสนา )
๓ ชุด หรือ ประมวลแห่งคัมภีร์ที่รวบรวมพระธรรมวินัย ๓ หมวด

กล่าวคือ วินัยปิฎก สุตตันตปิฎก และอภิธรรมปิฎก

พระไตรปิฎก จัดแบ่งหมวดหมู่โดยย่อดังนี้นะคะ


๑. พระวินัยปิฎก ประมวลพุทธพจน์
หมวดพระวินัย
คือพุทธบัญญัติเกี่ยวกับความประพฤติ
ความเป็นอยู่ ขนบธรรมเนียม
และการดำเนินกิจการต่างๆ ของภิกษุสงฆ์
และภิกษุณีสงฆ์แบ่งเป็น ๕ คัมภีร์

(เรียกย่อหรือหัวใจว่า อา ปา ม จุ ป) คือ


๑. อาทิกัมมิกะ หรือ ปาราชิก ว่าด้วยสิกขาบทที่เกี่ยวกับอาบัติหนักของฝ่ายภิกษุสงฆ์ ตั้งแต่ปาราชิกถึงอนิยต

๒. ปาจิตตีย์ ว่าด้วยสิกขาบทที่เกี่ยวกับอาบัติเบา ตั้งแต่นิสสัคคิยปาจิตตีย์ถึงเสขิยะ รวมตลอดทั้งภิกขุนีวิภังค์ทั้งหมด

๓. มหาวรรค ว่าด้วยสิกขาบทนอกปาฏิโมกข์ตอนต้น ๑๐ ขันธกะ หรือ ๑๐ ตอน

๔. จุลวรรค ว่าด้วยสิกขาบทนอกปาฏิโมกข์ตอนปลาย ๑๒ ขันธกะ

๕. ปริวาร คัมภีร์ประกอบหรือคู่มือ บรรจุคำถามคำตอบสำหรับซ้อมความรู้พระวินัย


โดย น้องแก้วค่ะ [19 พ.ค. 2546 , 10:39:04 น.] ( IP = 203.107.202.85 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ


  สลักธรรม 1


พระวินัยปิฎกนี้
แบ่งอีกแบบหนึ่งเป็น ๕ คัมภีร์เหมือนกัน
(จัด ๒ ข้อในแบบต้นนั้นใหม่)คือ

๑. มหาวิภังค์ หรือ ภิกขุวิภังค์ ว่าด้วยสิกขาบทในปาฏิโมกข์ (ศีล ๒๒๗ ข้อ) ฝ่ายภิกษุสงฆ์

๒. ภิกขุนีวิภังค์ ว่าด้วยสิกขาบทในปาฏิโมกข์
(ศีล ๓๑๑ ข้อ) ฝ่ายภิกษุณีสงฆ์

๓. มหาวรรค

๔. จุลวรรค

๕. ปริวาร


บางทีท่านจัดให้ย่นย่อเข้าอีก

แบ่งพระวินัยปิฎกเป็น ๓ หมวด คือ

๑. วิภังค์ ว่าด้วยสิกขาบทในปาฏิโมกข์ทั้งฝ่ายภิกษุสงฆ์และฝ่ายภิกษุณีสงฆ์ (คือรวมข้อ ๑ และ ๒ ข้างต้นทั้งสองแบบเข้าด้วยกัน)


๒. ขันธกะ ว่าด้วยสิกขาบทนอกปาฏิโมกข์ทั้ง ๒๒ ขันธกะหรือ ๒๒ บทตอน (คือรวมข้อ ๓ และ ๔ เข้าด้วยกัน)


๓. ปริวาร ว่า คัมภีร์ประกอบ (คือข้อ ๕ ข้างบน)

โดย น้องแก้วค่ะ [19 พ.ค. 2546 , 10:43:08 น.] ( IP = 203.107.202.85 : : )


  สลักธรรม 2

๒. พระสุตตันตปิฎก

ประมวลพุทธพจน์หมวดพระสูตร
คือ พระธรรมเทศนา
คำบรรยายธรรมต่างๆ
ที่ตรัสยักเยื้องให้เหมาะกับบุคคล
และโอกาสตลอดจนบทประพันธ์ เรื่องเล่า
และเรื่องราวทั้งหลายที่เป็นชั้นเดิม
ในพระพุทธศาสนา

แบ่งเป็น ๕ นิกาย

(เรียกย่อหรือหัวใจว่า ที ม สํ อํ ขุ)

คือ....


๑. ทีฆนิกาย ชุมนุมพระสูตรที่มีขนาดยาว ๓๔ สูตร


๒. มัชฌิมนิกาย ชุมนุมพระสูตรที่มีความยาวปานกลาง ๑๕๒ สูตร


๓. สังยุตตนิกาย ชุมนุมพระสูตรที่จัดรวมเข้าเป็นกลุ่มๆ เรียกว่าสังยุตต์หนึ่งๆ ตามเรื่องที่เนื่องกัน หรือตามหัวข้อหรือบุคคลที่เกี่ยวข้องรวม ๕๖ สังยุตต์ มี ๗,๗๖๒ สูตร


๔. อังคุตตรนิกาย ชุมนุมพระสูตรที่จัดรวมเข้าเป็นหมวดๆ เรียกว่านิบาตหนึ่งๆ ตามลำดับจำนวนหัวข้อธรรม รวม ๑๑ นิบาต หรือ ๑๑ หมวดธรรม มี ๙,๕๕๗ สูตร


๕. ขุททกนิกาย ชุมนุมพระสูตร คาถาภาษิต คำอธิบาย และเรื่องราวเบ็ดเตล็ดที่จัดเข้าในสี่นิกายแรกไม่ได้มี ๑๕ คัมภีร์



๓. พระอภิธรรมปิฎก
ประมวลพระพุทธพจน์หมวดพระอภิธรรม
คือ หลักธรรมและคำอธิบายที่เป็นหลักวิชา
ล้วนๆ
ไม่เกี่ยวด้วยบุคคลหรือเหตุการณ์

แบ่งเป็น ๗ คัมภีร์

(เรียกย่อหรือหัวใจว่า สํ วิ ธา ปุ ก ย ป) คือ ...

๑. สังคณี หรือ ธัมมสังคณี รวมข้อธรรมเข้าเป็นหมวดหมู่แล้วอธิบายทีละประเภท ๆ

๒. วิภังค์ ยกหมวดธรรมสำคัญ ๆ ขึ้นตั้งเป็นหัวเรื่องแล้วแยกแยะออกอธิบายชี้แจงวินิจฉัยโดยละเอียด
๓. ธาตุกถา สงเคราะห์ข้อธรรมต่าง ๆ เข้าในขันธ์ อายตนะ ธาตุ

๔. ปุคคลบัญญัติ บัญญัติความหมายของบุคคลประเภทต่างๆ ตามคุณธรรมที่มีอยู่ในบุคคลนั้นๆ

๕. กถาวัตถุ แถลงและวินิจฉัยทัศนะของนิกายต่างๆ สมัยสังคายนาครั้งที่ ๓

๖. ยมก ยกหัวข้อธรรมขึ้นวินิจฉัยด้วยวิธีถามตอบ โดยตั้งคำถามย้อนกันเป็นคู่ๆ

๗. ปัฏฐาน หรือ มหาปกรณ์ อธิบายปัจจัย๒๔ แสดงความสัมพันธ์เนื่องอาศัยกันแห่งธรรมทั้งหลายโดยพิสดาร



โดย น้องแก้วค่ะ [19 พ.ค. 2546 , 10:48:20 น.] ( IP = 203.107.202.85 : : )


  สลักธรรม 3


น้องแก้วตอบแล้วคะ

พอจะได้คะแนนเท่าไหร่นะเนี้ย

น้องๆคนอื่นลองตอบกันบ้างซิค่ะนะคะ

โดย น้องแก้วค่ะ [19 พ.ค. 2546 , 10:53:47 น.] ( IP = 203.107.202.85 : : )


  สลักธรรม 4

ขอบคุณมากค่ะน้องแก้วที่กรุณามาช่วยตอบ .... และคำตอบของน้องแก้วนี้ก็คิดว่าน่าจะสมบูรณ์แล้วละค่ะ

.....เพราะถ้าน้องกิ๊ฟตอบเอง จะตอบว่า ......การสงเคราะห์หมวดธรรมคำสั่งสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า จาก ๘๔,000 พระธรรมขันธ์ ออกเป้น ๓ หมวด คือ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก และพระอภิธรรมปิฎก .....เท่านี้แหละค่ะ

เป็นโชคดีแล้วค่ะที่น้องแก้วเข้ามาตอบอย่างละเอียดเช่นนี้ ...ท่านผู้อ่านจึงได้ประโยชน์หลายๆ

โดย น้องกิ๊ฟ [19 พ.ค. 2546 , 16:12:47 น.] ( IP = 169.210.14.181 : : )


  สลักธรรม 5

ดูจากงานอดไม่ได้ที่จะให้

โดย เณรวัส [19 พ.ค. 2546 , 16:45:20 น.] ( IP = 203.144.228.200 : : )


  สลักธรรม 6

อนุโมทนากับน้องแก้วด้วยค่ะ แถมมีคะแนนเต็ม 100 มากำกับด้วยแน่ะ

โดย น้องอุ๊ [21 พ.ค. 2546 , 12:41:46 น.] ( IP = 202.28.179.1 : : unknown )


  สลักธรรม 7


สวัสดีครับ น้องจุกเพิ่งเข้าไปตอบคำถามพี่เณรเมื่อสักครู่มาเจอคำตอบอย่างละเอียดในกระทู้นี้ ดีจังเลย น้องแก้วเก่งจังเลย ตอบได้ละเอียดยิบเลย ....-ขอปรบมือให้ดังๆครับผม

โดย น้องจุก [24 พ.ค. 2546 , 12:01:37 น.] ( IP = 158.108.2.2 : : 158.108.12.112 )


  สลักธรรม 8

อยู่ไหมครับ คุณ แก้ว วิธีจารึกลงในใบลานเรียกว่าอะไรครับ ขอด่วน เพราะกำลังทำงานอยู่

โดย อาร์ม [20 ก.ย. 2547 , 09:44:32 น.] ( IP = 203.155.142.132 : : 192.168.14.65, 203.155.142.233 )


  สลักธรรม 9

เก่งจังน้องแก้วคะแนนเต็ม100เลยจ๊ะ

โดย อยากรู้จัง - [1 พ.ย. 2547 , 20:05:13 น.] ( IP = 202.133.154.41 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org