การรู้อารมณ์และการทำหน้าที่ของจิตเป็นอย่างไร

---

ขอเรียนถามคณาจารย์พระอภิธรรมด้วยค่ะที่ว่าจิตคือธรรมชาติที่รู้อารมณ์ อารมณ์นั้นคืออะไร และจิตทำหน้าที่อย่างไรบ้างคะ ที่ทำให้สงบสุขจากกิเลส

โดย พัชรินทร์ [24 ก.ย. 2544 , 17:47:56 น.] ( IP = 203.170.159.99 : : 203.170.159.99 )

สลักธรรม 1 อารมณ์คือสิ่งที่จิตรู้และจิตทำหน้าที่ มีพอใจ ดีใจ เสียใจ ไปกับกามคุณอารมณ์ทั้ง 5 และการรู้สึกนึกคิด การที่จะทำให้จิตสงบจากกิเลสได้ ก็ต้องฝึกจิต ตามแนวทางสติปัฏฐาน

โดย สง่า [25 ก.ย. 2544 , 09:10:42 น.] ( IP = 202.183.157.165 : : 202.183.157.165 )

สลักธรรม 2 อารมณ์คือ ธรรมชาติอันเป็นที่น่ายินดีของจิต หรือธรรมชาติที่ยึดหน่วงจิตและเจตสิกทั้งหลายไว้ ชื่อว่าอารมณ์ เมื่อจำแนกโดยประเภทใหญ่ ๆ แล้วอารมณ์มี ๔ ประเภทคือ กามอารมณ์ ได้แก่ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพ ธรรมารมณ์ มหัคคตอารมณ์ ได้แก่ ธรรมารมณ์ หมายเอาขณะเมื่อจิตยึดหน่วงเอามหัคคตจิต ๒๗ ดวงใดดวงหนึ่งเป็นอารมณ์ บัญญัติอารมณ์ ได้แก่ อัตถบัญญัติ สัททบัญญัติ โลกุตตรอารมณ์ ได้แก่ ธรรมารมณ์ หมายเอาขณะเมื่อจิตยึดเอา มรรคจิต ๔ ผลจิต ๔ และนิพพานเป็นอารมณ์ จิตปุถุชนสามารถรับอารมณ์ ๓ ข้อต้นได้ตามสมควร ขณะที่ทำกิจอย่างใดอย่างหนึ่ง หน้าที่ของจิตมี ๑๔ อย่าง จิตที่สงบจากกิเลสโดยแน่นอน ต้องเป็นกิริยาจิต มรรคจิต ผลจิตเท่านั้น ส่วนฌานจิตทั้งหลาย สงบจากกิเลสได้แบบชั่วคราว

โดย ศิริราช - [25 ก.ย. 2544 , 11:53:10 น.] ( IP = 203.170.147.121 : : 203.170.147.121 )

สลักธรรม 3 สวัสดีครับพี่พัชรินทร์ที่น่ารัก อ้อ สวัสดีอาจารย์สง่ากับอาจารย์ศิริราชด้วยครับ จำเณรจิ๋วได้มั้ยฮะ เณรจิ๋วคิดถึงพี่พัชรินทร์กับพี่ๆที่นู่นจังเลย กระทู้นี่ดีนะฮะ เสียอย่างเดียวเณรจิ๋วเพิ่งเรียนเรื่องอารมณ์กับอาจารย์สง่าไปได้นิดเดียวเองน่ะครับ ตอนนี้เณรจิ๋วเลยงงๆนิดหน่อยว่าอารมณ์กับเจตสิกนี่ต่างกันยังไงฮะ ตอนแรกเณรจิ๋วนึกว่าเจตสิกที่เข้าประกอบบจิต กับอารมณ์ที่จิตรู้เป็นพวกเดียวกันซะอีก อาจารย์สง่าอย่าดุเณรจิ๋ว ถ้าเคยสอนไปแล้วนะฮะ เณรจิ๋วจำไม่ได้จริงๆ ฮือ ฮือ ...

โดย เณรจิ๋ว ณ Japan [25 ก.ย. 2544 , 15:13:10 น.] ( IP = 130.54.247.227 : : )

สลักธรรม 4 สวัสดีครับเณรจิ๋ว วันนี้ไปทำบุญวันออกพรรษา ตักบาตรเทโว ที่วัดศรีประวัติ บางกรวย นนทบุรี มีอ.บุษกร เมธางกูร และคุณลุงของท่านเณรจึ๋วเป็นผู้นำพวกเราไปใส่บาตร และนำกุศลถวายท่านพระครูศรีโชติญาณ, และคุณย่าลำจวน อบเชย ที่กุฏิหลวงพ่อแสวง ขอน้อมนำกุศลนี้ที่ได้ทำมาให้เณรจี๋วด้วยครับ อารมณ์ กับเจตสิก มีความต่างกันตรงที่ว่า อารมร์คือธรรมชาติที่จิตรู้ มี อารมณ์ ๖ คือ ๑. รูปารมณ์ คือ วัณณะรูป มี สีต่าง ๆ ๒. สัททารมณ์ คือ สัททรูป มีเสียงต่าง ๆ ๓. คันธารมณ์ คือ ค้นธรูป มี กลิ่นต่าง ๆ ๔. รสารมณ์ คือ รสรูป มี รสต่าง ๆ ๕. โผฏฐัพพารมณ์ คือ ปฐวีรูป เตโชรูป วาโยรูป คือ อ่อน แข็ง เย็น ร้อน หย่อย ตึง ๖. ธัมมารมณ์ คือ อารมณ์ที่มาปรากฎทางใจ มีถึง ๕ อย่างได้แก่ ๑.จิต ๘๙ ๒. เจตสิก ๕๒ ๓. รูป ๒๑ เว้น วิสยรูป ๗ ที่เป็นอารมณ์ ใน หัวข้อที่ ๑-๕ ๔. นิพพาน ๕. บัญญัติ ส่วนเจตสิก เมื่อเกิดพร้อมกับจิต ก็มีหน้าที่รับอารมณ์อันเดียวกับจิต และ เจตสิกมี ๕๒ อย่าง ในขณะที่เป็นอารมณ์ให้แก่จิต เจตสิกเหล่านั้น จะเกิดกับจิตที่เป็นกุศล อกุศล เป็นต้น ตามอำนาจของจิตที่มีเจตสิกประกอบ ได้ ทีคุณลุงนำคณะไปตักบาตรเทโว เณรจึ๋วก็ทราบแล้ว จิตของคุณลุงที่เป็นกุศล ย่อมมีเจตสิกเกิดร่วม ในส่วนนี้จึตและเจตสิก ที่เป็นกุศล ได้เป็น อดีตอารมณ์ ของเณรจึ๋วแล้ว ดังนั้น เจตสิก เมื่อเกิดร่วมกับจิต ก็รับอารมณ์ได้ และ ยังเป็นอารมณ์(ธัมมารมณ์)ให้แก่จิตอีกด้วย หลวงปู่ ท่านเคยสอนว่า ไม่มีอะไรที่ไม่เป็นอารัมมณปัจจัย ขออภัยที่ตอบล่าช้า ข้องใจในปัญหาธรรม ตั้งกระทู้ถามใหม่ได้ ยินดีตอบอย่างยิ่ง

โดย สง่า [3 ต.ค. 2544 , 15:23:36 น.] ( IP = 203.170.154.97 : : 203.170.154.97 )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด