มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


เรียนรู้เรื่อง...กรรม...(ต่อ)




http://www.thaimisc.com/freewebboard/php/vreply.php?user=dokgaew&topic=3369


ตอนที่แล้วเป็นการแสดงถึงการเกิดขึ้นของกุศลกรรม และอกุศลกรรม
ต่อไปจะเป็นการแสดงฐานที่ตั้งแห่งวิบากจิต อันเกิดจากกุศลกรรม และอกุศลกรรมนั้น

แสดงที่ตั้งแห่งผลของกรรม หรือที่ตั้งแห่งวิบากจิต


เมื่อบุคคลใดกระทำกรรมแล้ว กรรมนั้นย่อมส่งผลให้ได้รับ แต่จะ
  • ให้ได้รับผลที่ไหน ?
    = ภูมิไหนใน ๓๑ ภูมิ  ( อบายภูมิ ๔, กามสุคติภูมิ ๗, รูปภูมิ ๑๖, อรูปภูมิ ๔ )
  • ให้ได้รับผลอย่างไร ?
    = ปฏิสนธิเป็นสัตว์ในอบาย หรือเป็นมนุษย์ เป็นเทวดา เป็นพรหม,
    ในปวัตติกาล ให้ได้เห็นสิ่งที่ดี ไม่ดี เป็นต้น
  • และ ให้ได้รับผลเมื่อใด ?
    = ปฏิสนธิกาล หรือ ปวัตติกาล และชาตินี้ ชาติหน้า หรือชาติต่อๆไป

    อกุศลกรรม ๑๒
  • ในปฏิสนธิกาล
    อกุศลกรรม ๑๑ (เว้น อุทธัจจสหคตอกุศลกรรม ๑) ให้ปฏิสนธิ ในอบายภูมิ ๔
    เป็นสัตว์นรก เปรต อสุรกาย และดิรัจฉาน ตามสมควร
  • ในปวัตติกาล
    อกุศลกรรม ทั้ง ๑๒ ส่งผลให้ อกุศลวิบากจิต ๗ มีการเห็นสิ่งที่ไม่ดี ได้ยินสิ่งที่ไม่ดีเป็นต้น
    เกิดขึ้นในกามภูมิ ๑๑ ทั้งหมด และในรูปภูมิ ๑๕ (เว้นอสัญญสัตตภูมิ) ตามสมควรแก่ทวารและอารมณ์



  • โดย พี่ดา...นำเสนอ [21 ก.ค. 2546 , 08:26:11 น.] ( IP = 158.108.2.2 : : 158.108.12.99 ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ
    [ 1 ] [ 2 ]


      สลักธรรม 1

    มหากุศลกรรม ๘
  • ในปฏิสนธิกาล
    ให้ปฏิสนธิ ใน กามสุคติภูมิ ๗
    เป็นมนุษย์ ในมนุสสภูมิ เป็นเทวดา ในเทวภูมิ ๖
  • ในปวัตติกาล
    ให้มหาวิปากจิต ๘   เกิดขึ้นเป็นผลในกามสุคติภูมิ ๗ เท่านั้น
    โดยทำหน้าที่เป็น ภวังคจิต และตทาลัมพณกิจ
    และอเหตุกกุศลวิปากจิต ๘   เกิดขึ้นเป็นผลในกามภูมิ ๑๑ และในรูปภูมิ ๑๕ (เว้นอสัญญสัตตภูมิ)
    โดยทำหน้าที่ ให้เห็นสิ่งที่ดี ให้ได้ยินสิ่งที่ดีเป็นต้น ตามสมควรแก่ทวารและอารมณ์

    มาพิจารณาดู จะเห็นว่า มหากุศลกรรม ๘ นั้นเมื่อจำแนกโดยเหตุ มี ๒ คือ

    ๑. ติเหตุกกุศลกรรม
    = กุศลที่เกิดพร้อมด้วยกุศลเหตุ ๓ ประการ   คือ อโลภเหตุ อโทสเหตุ และอโมหเหตุ
    องค์ธรรม ได้แก่ มหากุศลญาณสัมปยุตตจิต ๔
    ๒. ทวิเหตุกกุศลกรรม
    = กุศลที่เกิดพร้อมด้วยกุศลเหตุ ๒ ประการ  คือ อโลภเหตุ และ อโทสเหตุ
    องค์ธรรม ได้แก่ มหากุศลญาณวิปปยุตตจิต ๔

    และในการกระทำกุศลกรรมแต่ละครั้งก็จะมี เจตนาในการกระทำ ต่างกัน เป็น ๓ หรือ ๔ ระยะคือ
    บุพพเจตนา  ได้แก่  เจตนาที่เกิดขึ้นก่อนการกระทำ
    มุญจเจตนา  ได้แก่  เจตนาที่เกิดขึ้นขณะกระทำ
    อปรเจตนา  ได้แก่  เจตนาที่เกิดขึ้นภายหลังการกระทำ
    อปราปรเจตนา  ได้แก่  เจตนาที่เกิดขึ้นหลังการกระทำนั้นเสร็จไปนานแล้ว ๑ วัน, ๑ เดือน เป็นต้น

  • โดย พี่ดา...นำเสนอ [21 ก.ค. 2546 , 08:30:25 น.] ( IP = 158.108.2.2 : : 158.108.12.99 )


      สลักธรรม 2


    **** ขณะที่ มุญจเจตนา ประกอบด้วยไตรเหตุ จัดเป็น  ติเหตุกกุศลกรรม *****
    *****ขณะที่ มุญจเจตนา ประกอบด้วยทวิเหตุ จัดเป็น  ทวิเหตุกกุศลกรรม *****

    ติเหตุกกุศลกรรม และทวิเหตุกกุศลกรรม นั้น เมื่อจำแนกออกโดยอำนาจแห่งเจตนาแล้ว
    ย่อมได้อย่างละ ๒ ประเภท คือ

    ๑. อุกกัฏฐกุศล   เป็น กุศลชั้นสูง มีความตั้งใจ เจตนาดี มีความบริสุทธิ์ ตลอดเวลา
    หมายความว่าการกระทำกุศลต่างๆ มีทาน ศีล ภาวนา เป็นต้น ก่อนจะลงมือกระทำ ก็มีจิตใจแน่วแน่ ตั้งใจประกอบกิจการงานกุศลนั้นเป็นอย่างดี
    แม้ภายหลังที่กระทำเสร็จแล้ว ก็ยังมีความปลาบปลื้มใจอยู่เสมอๆ จิตของผู้กระทำไม่มีอกุศลเจือปนเลย
    จึงจัดเป็นกุศลชั้นสูง

    ๒. โอมกกุศล   เป็น กุศลชั้นต่ำ มีเจตนาหย่อนลงไป มีอกุศลเข้าเจือปน
    หมายความว่าการกระทำกุศลต่างๆ มีทาน ศีล ภาวนา เป็นต้น ก่อนลงมือกระทำ มิได้เต็มใจกระทำ หรือกระทำเพื่อหวังผลประโยชน์
    และภายหลังที่กระทำเสร็จแล้วก็มิได้ปีติโสมนัสแต่อย่างใด จิตของผู้กระทำนั้น มีอกุศลเข้าเจือปน คือ มีเจตนาไม่บริสุทธิ์
    จึงจัดเป็นกุศลชั้นต่ำ

    โดย พี่ดา...นำเสนอ [21 ก.ค. 2546 , 08:31:15 น.] ( IP = 158.108.2.2 : : 158.108.12.99 )


      สลักธรรม 3


  • เจตนา ๒ อย่าง บุพพเจตนาและอปรเจตนา จะเป็นเครื่องตัดสินว่ากุศลนั้นๆ จะเป็นอุกกัฏฐกุศล หรือ โอมกกุศล
  • อปรเจตนา มีความสำคัญมากกว่า บุพพเจตนา
    แม้บุพพเจตนา ไม่บริสุทธิ์  แต่อปรเจตนา บริสุทธิ์   ก็จัดว่าเป็น อุกกัฏฐกุศล
    หรือแม้บุพพเจตนา บริสุทธิ์   ถ้า อปรเจตนาไม่บริสุทธิ์   กุศลนั้นจัดเป็น โอมกกุศล

  • อปราปรเจตนา ก็จัดว่ามีความสำคัญไม่น้อย
    เพราะ อำนาจของอปราปรเจตนา สามารถจำแนกกุศลออกเป็น อุกกัฏฐกุศล และ โอมกกุศล ได้เช่นกัน
    ขึ้นอยู่กับว่า ขณะที่หวนนึกถึงการกระทำอันเป็นกุศลภายหลังที่ล่วงเลยมานานแล้วนั้นเป็นอย่างไร
    ถ้ายังคงเกิดความปีติโสมนัส อยู่เสมอ อปราปรเจตนานั้นก็จะเป็นชนิดอุกกัฏฐกุศล
    แต่ถ้าเมื่อหวนระลึกแล้วกลับเกิดความไม่สบายใจ เกิดความเสียดาย มีอกุศลเข้าเจือปน ก็จัดว่าเป็นโอมกกุศลไป


    ฉะนั้น จึงจำแนกติเหตุกกุศลกรรม และทวิเหตุกกุศลกรรม ( ตามอปรเจตนา ) ออกเป็น ๔ ประเภท คือ
    ๑. ติเหตุกกุศล - อุกกัฏฐะ   = กุศลชั้นสูง   =  ติเหตุกอุกกัฏฐกุศล

    ๒. ติเหตุกกุศล - โอมกะ    = กุศลชั้นต่ำ   =  ติเหตุกโอมกกุศล

    ๓. ทวิเหตุกกุศล - อุกกัฏฐะ  = กุศลชั้นสูง   =   ทวิเหตุกอุกกัฏฐกุศล

    ๔. ทวิเหตุกกุศล - โอมกะ    = กุศลชั้นต่ำ    =  ทวิเหตุกโอมกกุศล

  • โดย พี่ดา...นำเสนอ [21 ก.ค. 2546 , 08:32:38 น.] ( IP = 158.108.2.2 : : 158.108.12.99 )


      สลักธรรม 4


    ถ้าจำแนกโดยมี อปราปรเจตนา เพิ่มเข้าไปด้วย
    แต่ละประเภทก็จะแยกออกเป็นอีก ๒ อย่าง (อุกกัฏฐะ และโอมกะ) จึงรวมเป็น ๘ อย่าง ดังนี้


  • มุญจเจตนา ประกอบด้วยไตรเหตุ
    ๑.
    ติเหตุกอุกกัฏฐกัฏฐกุศล
    =  อปรเจตนาดี   และ อปราปรเจตนาก็ดี

    ๒. ติเหตุกอุกกัฏฐโฐมกกุศล
    =  อปรเจตนาดี  แต่ อปราปรเจตนาไม่ดี

    ๓. ติเหตุกโอมกุกกัฏฐกุศล
    =  อปรเจตนาไม่ดี  แต่ อปราปรเจตนาดี

    ๔. ติเหตุกโอมโกมกกุศล
    =  อปรเจตนาไม่ดี  และ อปราปรเจตนาก็ไม่ดี

  • โดย พี่ดา...นำเสนอ [21 ก.ค. 2546 , 08:34:11 น.] ( IP = 158.108.2.2 : : 158.108.12.99 )


      สลักธรรม 5


  • มุญจเจตนา ประกอบด้วยทวิเหตุ
    ๕.
    ทวิเหตุกอุกกัฏฐุกกัฏฐกุศล
    =  อปรเจตนาดี   และ อปราปรเจตนาก็ดี

    ๖. ทวิเหตุกอุกกัฏโฐมกกุศล
    =  อปรเจตนาดี   แต่ อปราปรเจตนาไม่ดี

    ๗. ทวิเหตุกโอมกุกกัฏฐกุศล
    =  อปรเจตนาไม่ดี   แต่ อปราปรเจตนาดี

    ๘. ทวิเหตุกโอมโกมกกุศล
    =  อปรเจตนาไม่ดี  และ อปราปรเจตนาก็ไม่ดี


    วันนี้พอเท่านี้ก่อนนะคะ เดี๋ยวจะมึน
    พบกันพรุ่งนี้ในเรื่อง การส่งผลของติเหตุกกุศลกรรม และทวิเหตุกกุศลกรรม


    ด้วยความปรารถนาดีค่ะ
    พี่ดา

  • โดย พี่ดา...นำเสนอ [21 ก.ค. 2546 , 08:35:49 น.] ( IP = 158.108.2.2 : : 158.108.12.99 )


      สลักธรรม 6

    ขอบคุณครับพี่ดา ตอนนี้ก็เริ่มมึนนิดๆแล้วละครับ
    คงต้องทวนอีกสักสองรอบ
    คงจะสามารถโยงใยไปในเรื่องกรรม
    ที่ผ่านมาได้ดีกว่านี้ครับผม…

    โดย พี่เณร [21 ก.ค. 2546 , 14:16:29 น.] ( IP = 203.107.212.198 : : )


      สลักธรรม 7

    ดอกผลของต้นไม้ ประดุจได้เช่นวิบากกรรม

    รู้เรื่องกรรมประเสริฐแท้


    สาธุ

    โดย เณรวัส [21 ก.ค. 2546 , 15:29:17 น.] ( IP = 203.144.228.200 : : )


      สลักธรรม 8

    อนุโมทนาค่ะ เข้ามาศึกษาเรื่องกรรมอย่างใกล้ชิดค่ะ

    โดย เล็ก [21 ก.ค. 2546 , 21:48:35 น.] ( IP = 203.144.173.240 : : )


      สลักธรรม 9



    ขอเพิ่มเติมภาพประกอบ
    จะได้เข้าใจการ จำแนกติเหตุกกุศลกรรม และทวิเหตุกกุศลกรรม โดยอปรเจตนา และอปราปรเจตนาได้ง่ายขึ้นค่ะ

    โดย พี่ดา [21 ก.ค. 2546 , 22:14:48 น.] ( IP = 158.108.2.2 : : 158.108.12.89 )


      สลักธรรม 10

    อนุโมทนาครับ ละเอียดลึกซึ้งดีครับ.

    โดย แววตะวัน [22 ก.ค. 2546 , 00:22:49 น.] ( IP = 203.113.36.8 : : )
    [ 1 ] [ 2 ]

    ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
    จาก : *
    Code :
    กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
    อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
    รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
    รายละเอียด :
    Icon Toy
    Special command

    * *
    กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

    คำเตือน
    • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
    • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
    • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

    ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

    [ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

    ลานภาพ

    อบรมวิปัสสนา

    ค้นหา

    ค้นหา-GooGle

    สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org