ปกิณณกาธรรมปุจฉาพยากรณ์ โดยพระครูศรีโชติญาณ ตอนที่ ๓๖

---

ถาม เอกัคคตาเจตสิก เวลาเป็นสมาธินทรีย์เข้ากับจิตอะไรได้บ้าง และเข้ากับจิตอะไรไม่ได้บ้าง และการที่เข้าได้และเข้าไม่ได้นั้น เพราะเหตุอะไร ตอบ เอกัคคตาเจตสิก เวลาเป็นสมาธินทรีย์เข้ากับจิตได้ทุกดวงแต่ เว้นจิต ๑๗ ดวง คือ ทวิปัญจวิญญาณ ๑๐ มโนธาตุ ๓ สันตีรณจิต ๓ วิจิกิจฉาโมหะ ๑ อธิบายว่า เท่าที่เอกัคคตาที่เป็นสมาธินทรีย์ เว้นทวิปัญจวิญญาณ ๑๐ ก็เพราะว่า ทวิปัญจวิญญาณ ๑๐ นี้เกิดเมื่อไม่มีวิริยะเกิดด้วย เป็นจิตไม่มีกำลังจึงต้องเว้นเสีย เท่าที่เอกัคคตาที่เป็นสมาธินทรีย์ เว้นมโนธาตุ ก็เพราะมโนธาตุนี้ ไม่มีวิริยะเกิดด้วย เป็นจิตเกิดขณะเดียวไม่มีกำลังเหมือนกัน ส่วนสันตีรณะ ก็มีนัยเหมือนมโนธาตุนั้นแล เท่าที่เอกัคคตาที่เป็นสมาธินทรีย์ เว้น วิจิกิจฉาโมหะนั้น ก็เพราะวิจิกิจฉาตัวนี้ไม่มีอธิโมกข์เกิดด้วย ธรรมดาจิตที่ไม่มี อธิโมกข์ คือการเลือกอารมณ์ หรือการตัดสินอารมณ์อยู่ด้วย จะไปหาความแน่นอนจับอารมณ์ติดมาจากไหน เหตุนั้นจึงเว้น วิจิกิจฉาเสีย แต่เท่าที่สมาธินทรีย์ ไปมีได้ในอุทธัจจะนั้น ก็อ่อนที่สุด มีก็เหมือน ไม่มี

โดย เพ็ญภัทร์ [4 ส.ค. 2546 , 08:25:00 น.] ( IP = 203.144.173.240 : : )

สลักธรรม 1 ถาม เมื่อพูดตามสัมปโยคนัย วิริยะเจตสิกไม่เกิดในทวิปัญจวิญญาณ ก็หมายว่าไม่เกิดในกายวิญญาณด้วย ก็เมื่อ เป็นเช่นนี้ กายิกวิริยะ ความเพียรทางกายจะมีได้อย่างไร ตอบ ข้อนั้นไม่เกี่ยว วิริยะเจตสิกนี้เป็นสัมปยุตธรรมกับเจตนา ๒๙ ดวง ซึ่งทาง กาย วาจา และทางใจต่างหาก แต่จะเป็นบุญหรือบาปนั้นต้องแล้วแต่เจตนา คือหมายความว่า เมื่อเจตนาดวงใดมาเกิดทางกายแล้วมีวิริยะเกิดด้วยในที่นั้น ความเพียรคือวิริยะ ในที่นั้นเรียกว่า กายิกวิริยะ ถ้าความเพียรคือ วิริยะดวงใดเกิดกับเจตนาทางใจ ความเพียร คือ วิริยะในที่นั้นเรียกว่าเจตสิกวิริยะ ส่วนกายวิญญาณนั้น มีหน้าที่รับรู้ เย็น ร้อน อ่อน แข็ง เท่านั้น ไม่มีเกี่ยวกับความเพียรเลย

โดย เพ็ญภัทร์ [4 ส.ค. 2546 , 08:27:50 น.] ( IP = 203.144.173.240 : : )

สลักธรรม 2 ถาม ในศีล ๕ มีอารมณ์ต่างกันอย่างไร ตอบ ต่างกันอย่างนี้ คือ (มาในสังยุตบาลี) ปาณาติบาต มี สัตว์ เป็นอารมณ์ อทินนาทาน มี วัตถุ เป็นอารมณ์ กาเมสุมิจฉาจาร มี สังขาร เป็นอารมณ์ มุสาวาท มี บัญญัติ เป็นอารมณ์ สุราเมรย มี รส เป็นอารมณ์

โดย เพ็ญภัทร์ [4 ส.ค. 2546 , 08:29:02 น.] ( IP = 203.144.173.240 : : )

สลักธรรม 3 ถาม ศีลของผู้เข้าวิปัสสนาๆ ปรากฏแล้วกับศีลของผู้เข้าวิปัสสนา แต่วิปัสสนายังไม่เกิด และศีลของผู้ไม่ได้เข้าวิปัสสนาต่างกันอย่างไร ตอบ ต่างกันอย่างนี้ คือ ศีลของผู้ไม่ได้เข้าวิปัสสนานั้นไม่สามารถจะเป็นบาทให้เกิดสมาธิและปัญญาได้ เพราะมีบัญญัติเป็นอารมณ์ และอารมณ์หลายอย่างไม่สามารถจะจับให้เป็นหนึ่งแน่ได้ ศีลของผู้เข้าวิปัสสนาทั้งที่มีวิปัสสนาเกิดและยังไม่เกิด มีอารมณ์ คือรูปนามเป็นสภาวะเหมือนกัน ศีลทั้ง ๒ อย่างนี้ สามารถเป็นบันไดให้เกิดสมาธิและปัญญาได้ จะต่างกันก็แต่เพียงว่า ศีลของผู้ที่เข้าวิปัสสนาแต่วิปัสสนายังไม่เกิดนั้นยังไม่สมบูรณ์ด้วยสมาธิและปัญญาเท่านั้น แต่ศีลของผู้ที่มีวิปัสสนาเกิดขึ้นแล้วนั้น เป็นศีลที่สมบูรณ์ด้วยสมาธิและปัญญา

โดย เพ็ญภัทร์ [4 ส.ค. 2546 , 08:29:44 น.] ( IP = 203.144.173.240 : : )

สลักธรรม 4 อนุโมทนาค่ะ เป็นความรู้ที่น่ารู้จริงค่ะ ขอบคุณมากค่ะที่กรุณานำมาเสนอให้อ่านอย่างต่อเนื่อง

โดย พี่ดา [4 ส.ค. 2546 , 09:44:16 น.] ( IP = 158.108.2.2 : : 158.108.12.85 )

สลักธรรม 5 แหมไม่อยากจะพลาดสักกระทู้เลยนะคะ ดีจริงๆ เหตุผลที่ท่านอธิบาย ช่างถูกกับจริตของตนเองจริงๆ เป็นประโยชน์อย่างยิ่ง เพิ่งได้ความรู้นี้ใหม่จริงๆ ขอบูชาท่านพระครู ณ ที่นี้ ค่ะ ..

โดย พี่อุ๊ [5 ส.ค. 2546 , 21:42:55 น.] ( IP = 202.57.182.35 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด