เหตุผลในการกำหนดอิริยาบถ (๑)

---

ข้อความต่อไปนี้ เป็นคำบรรยายโดย ท่านอาจารย์บุญมี เมธางกูร เรื่องการปฎิบัติวิปัสสนากรรมฐาน ตอน เหตุผลในการกำหนดอิริยาบถ ซึ่งเป็นผลงานอันล้ำค่ายิ่ง ที่จะเป็นประโยชน์ต่อท่านสาธุชนทั้งหลาย เพื่อความเข้าใจในการปฎิบัติให้ยิ่งๆขึ้นไปค่ะ และเพื่อเป็นการเสริมให้เข้ากับบรรยากาศ การเปิดอบรมวิปัสสนากรรมฐาน หลักสูตรเร่งรัด ของอภิธรรมมูลนิธิ จึงขอนำเสนอ คำบรรยาย ว่าด้วยเหตุผลในการกำหนดอิริยาบถ ของท่านอาจารย์บุญมี เพื่อช่วยประกอบความเข้าใจให้กว้างขวางลึกซึ้งมากขึ้นค่ะ ...ขอเชิญติดตามอ่านได้ค่ะ

โดย ธัญธร นำเสนอ [8 ส.ค. 2546 , 23:06:56 น.] ( IP = 203.113.71.166 : : )

สลักธรรม 1 พระคุณเจ้า และท่านสาธุชน ที่เคารพ การบรรยายต่อไปนี้ เป็นการบรรยายเกี่ยวกับเหตุผลในการปฎิบัติวิปัสสนากรรมฐาน เพราะการปฎิบัติที่จะให้ถูกต้องสมบูรณ์นั้น จำเป็นต้องศึกษาเหตุผล อันเป็นมูลฐานเกี่ยวกับการปฎิบัติ ให้เข้าใจจริงๆ ถ้าหากศึกษาไม่เข้าใจ ไม่เพียงพอ หรือไม่ได้เหตุผลอันสมควรแล้ว เมื่อเวลาที่ปฎิบัติอยู่ อำนาจเจตนาที่ไม่ถูกต้องในขณะปฎิบัตินั้น ก็ย่อมจะนำให้ไปสู่หนทางทิ่ผิด และยากที่ผู้ปฎิบัติจะมนสิการให้แยบคายไปตรงเป้าหมายได้ การปฎิบัติเพื่อความพ้นทุกข์ คือ พระนิพพาน นั้น ไม่ว่ามนุษย์ เทวดา หรือแม้พรหม ก็ไม่สามารถสั่งสอน หรือศึกษาได้ด้วยตนเอง ถ้าไม่มีพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้ว บุคลอื่นที่จะคิดค้นคว้าหามาได้เองย่อมไม่มี ด้วยเหตุนี้ ทางไปสู่พระนิพพาน จึงเป็นทางเร้นลับและน่าอัศจรรย์ยิ่ง ถ้าหากใครๆคิดว่า หนทางที่จะไปสู่การได้มรรคผล นิพพาน ด้วยตนเองแล้ว หนทางนั้นจะไม่ลึกลับซับซ้อน ไม่แปลกประหลาดน่าอัศจรรย์อะไรเลย และพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ก็จะไม่ได้ชื่อว่า เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าอีกต่อไป การปฎิบัติวิปัสสนากรรมฐาน เพื่อให้ถึงซึ่งความพ้นทุกข์ คือพระนิพพาน มีอยู่หนทางเดียวเท่านั้น คือ สติปัฎฐาน ๔ ได้แก่ ๑ กายานุปัสสนาสติปัฎฐาน การใช้ปัญญากำหนดพิจารณา กาย ๒ เวทนานุปัสสนาสติปัฎฐาน การใช้ปัญญากำหนดพิจารณา เวทนา ๓ จิตตานุปัสสนาสติปัฎฐาน การใช้ปัญญากำหนดพิจารณา จิต ๔ ธัมมานุปัสสนาสติปัฎฐาน การใช้ปัญญากำหนดพิจารณา ธรรม การที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงมหาสติปัฎฐานทั้ง ๔ นั้น ก็เพราะจะได้อาศัยอารมณ์ทั้ง ๔ ทำลายวิปลาสธรรม คือ สุภวิปลาส สุขวิปลาส นิจจวิปลาส อัตตวิปลาส ....

โดย ธัญธร นำเสนอ [8 ส.ค. 2546 , 23:32:10 น.] ( IP = 203.113.71.166 : : )

สลักธรรม 2 ฉะนั้น ในการกำหนดพิจารณาอารมณ์ต่างๆ เช่น การยืน เดิน นั่ง นอน ร้อน หนาว ถ้าพิจารณาไม่ดี ไม่ถูก ก็จะไม่สามารถทำลายวิปลาสธรรม ที่ปิดบังซ่อนเร้นความจริงในอาการนั้นๆให้เห็นเป็น “ อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา “ ได้ ด้วยเหตุนี้ เราจึงต้องกำหนดพิจารณาให้ถูก คือ ดูให้เป็น ดูให้ดี โดยประกอบด้วยเหตุผลตามสภาวธรรม จะต้องให้มีความเป็นไปตามธรรมชาติมากที่สุด ไม่ได้ให้คิด ไม่ได้ให้สร้างมโนภาพแต่ประการใด ไม่มีการแกล้งทำ หรือจงใจกำหนดอารมณ์ตามที่ตนชอบและปราถนา เพราะจะพาให้การปฎิบัติล้มเหลว บางครั้งผู้ปฎิบัติวิปัสสนา จะกำหนด กายานุปัสสนาบ้าง กำหนด เวทนานุปัสสนาบ้าง กำหนด จิตตานุปัสสนา บ้าง กำหนด ธัมมานุปัสสนาบ้าง กำหนดสับสนกันไปหมด กำลังอำนาจของอารมณ์ที่กำหนดแต่ละอย่างๆ จะไม่เป็นอินทรีย์ เหมือนกับว่า เราเห็นนิด ได้ยินหน่อย แล้วมาดูรูปนั่ง รูปเดินอีก การกำหนดเช่นนี้ จิตจะซัดส่ายไปในอารมณ์ต่างๆมากมาย ความเป็นอิทรีย์ก็เกิดขึ้นไม่ได้ เราจึงต้องเอาอารมณ์อันใดอันหนึ่ง ให้นานพอสมควร ให้มีเวลา ไม่ใช่กำหนดนิดหนึ่ง แล้วย้ายอารมณ์ไป

โดย ธัญธร นำเสนอ [9 ส.ค. 2546 , 00:11:15 น.] ( IP = 203.113.71.166 : : )

สลักธรรม 3 การกำหนดกายานุปัสสนาสติปัฎฐาน กำหนดกายแล้ว ก็ต้องกำหนดกายอีก แม้จะมีเสียงมารบกวน เราก็ต้องกำหนดความรู้สึกได้ยินเท่านั้น และเราต้องกลับมาดูกายต่อ หาไม่แล้ว กำหนดกายเสร็จแล้ว พอเสียงมา กำหนดเสียง พอรูปมากำหนดรูป พอกลิ่นมากำหนดกลิ่น จิตจะซัดส่ายไปในอารมณ์สารพัดทาง กำลังของเจตนาที่เกิดขึ้นแต่ละครั้งๆ สลับซับซ้อนกันไปหมด อารมณ์ทั้งหมดที่กำหนดพิจารณา จึงไม่เป็นแถวเป็นแนว ทำให้กำลังอำนาจของเจตนา ที่จะทำให้เป็นอินทรีย์ หรือเป็นพละขึ้นมา ก็หมดความสามารถ ทั้งนี้เพราะว่า อารมณ์ซัดส่ายไปในทวารต่างๆ เสมือนการดูหนังสือ หากจิตซัดส่ายไปหลายเรื่อง การดูหนังสือก็ล้มเหลว ด้วยเหตุนี้ ถ้าเรากำหนดกายานุปัสสนาสติปัฎฐาน แม้มีอารมณ์อื่นมา แล้วเราหนีจากอารมณ์นั้นไม่ได้ จำเป็นต้องกำหนด เราก็เพียงกำหนดรู้สึกเท่านั้น เช่น เมื่อกำหนดดูรูปนั่งอยู่ และมีเสืยงดัง เรารู้สึกได้ยิน แต่เราไม่กำหนดรู้สึกได้ยินมาเป็นล่ำเป็นสัน แต่เพราะอารมณ์มันแรง มากระทบหู จึงต้องกำหนดรู้ไว้ แล้วต้องกลับมากำหนดกายต่อ คือไม่ทิ้งกาย ซึ่งเป็นฐานที่ตั้งของการกำหนด ถ้าผู้ปฎิบัติทำได้เช่นนี้ ก็จะทำให้จิตของผู้ปฎิบัติ มีแถวมีแนวในการปฎิบัติ ทำให้ได้อารมณ์เป็นอินทรีย์ได้โดยง่าย .. มีต่อค่ะ

โดย ธัญธร นำเสนอ [9 ส.ค. 2546 , 00:23:22 น.] ( IP = 203.113.71.166 : : )

สลักธรรม 4 ขอขอบคุณและอนุโมทนาในกุศลจิต กับพี่ด้วยครับ ที่พยายามทำทุกๆอย่างเพื่อบุญบารมี ให้เกิดมากในจิต ขอความสุขความเจริญ จงบังเกิดกับพี่ตลอดไปนะครับผม

โดย วิชิต ธรรมรังษี [9 ส.ค. 2546 , 06:30:17 น.] ( IP = 203.107.212.208 : : )

สลักธรรม 5 อนุโมทนาสาธุการ น้อมรับไปปฏิบัติเพื่อเจริญอินทรีย์

โดย benn5140 - [9 ส.ค. 2546 , 13:46:11 น.] ( IP = 203.150.11.11 : : 203.113.32.12 )

สลักธรรม 6 อนุโมทนาและขอบคุณมากค่ะพี่ธัญธร ..... ได้ความรู้และความสุขใจที่ได้ทราบในกุศลเจตนาของพี่ค่ะ

โดย น้องกิ๊ฟ [9 ส.ค. 2546 , 22:06:43 น.] ( IP = 203.107.202.162 : : )

สลักธรรม 7 อนุโมทนาค่ะ เป็นประโยชน์มากค่ะ

โดย พี่ดา [11 ส.ค. 2546 , 09:49:23 น.] ( IP = 158.108.2.2 : : 158.108.12.121 )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด