-*-มิลินทปัญหา-*-ุถามเรื่องการปฏิสนธิของนามรูป

---

ถามการปฏิสนธิ(ถือกำเนิด)แห่งนามรูป พระเจ้ามิลินท์ตรัสถามว่า “ ข้าแต่พระนาคเสน อะไรปฏิสนธิ? ” พระเถรเจ้าตอบว่า “ มหาราชะ นามรูปปฏิสนธิ ” “ นามรูปนี้หรือ ปฏิสนธิ ? ” “ มหาราช นามรูปนี้ไม่ได้ปฏิสนธิ แต่ว่าบุคคลทำกรรมดีหรือชั่วด้วยนามรูปนี้ นามรูปอื่นก็ถือกำเนิดด้วยกรรมนั้น ” “ ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ถ้านามรูปนี้ไม่ปฏิสนธิ ผู้นั้นก็จักพ้นบาปกรรมทั้งหลายไม่ใช่หรือ ? ” “ ขอถวายพระพร ถ้าผู้นั้นไม่ปฏิสนธิก็พ้นจากบาปกรรมทั้งหลาย แต่ถ้ายังปฏิสนธิอยู่ ก็ไม่พ้น” “ ขอนิมนต์ได้โปรดอุปมาด้วย ” “ ขอถวายพระพร เหมือนอย่างบุรุษคนใดคนหนึ่ง ขโมยมะม่วงของผู้ใดผู้หนึ่ง เจ้าของมะม่วงจับได้ ก็นำไปถวายพระราชา กราบทูลว่า ข้าแต่เทพเจ้า บุรุษผู้นี้ขโมยมะม่วงของข้าพระองค์ บุรุษนั้นจะต้องกราบทูลว่า ข้าแต่เทพเจ้า ข้าพระองค์มิได้ขโมยมะม่วงของบุรุษนี้ มะม่วงบุรุษนี้ที่ปลูกไว้เป็นมะม่วงอื่นต่างหาก ส่วนมะม่วงที่ข้าพระองค์นำไปนั้น เป็นมะม่วงอื่นอีกต่างหาก ข้าพระองค์ไม่ต้องได้รับโทษ ดังนี้ อาตมภาพจึงขอถามมหาบพิตรว่า บุรุษผู้นั้นควรจะได้รับโทษหรืออย่างไร ? ” “ ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า บุรุษนั้นควรได้รับโทษ ” “ เพราะอะไร มหาบพิตร ? ” “ เพราะว่า ถึงบุรุษนั้นจะกล่าวหมายเอามะม่วงลูกก่อนก็ตาม แต่เขาก็ควรได้รับโทษด้วยผลมะม่วงลูกหลัง ” “ ข้อนี้ก็ฉันนั้นแหละ มหาบพิตร คือบุคคลทำกรรมดีหรือชั่ว อันใดไว้ด้วยนามรูปนี้ แล้วนามรูปอื่นก็ปฏิสนธิสืบต่อกันด้วยกรรมนั้น เพราะฉะนั้น เขาจึงไม่พ้นจากบาปกรรม ขอถวายพระพร ” “ ขอนิมนต์อุปมาให้ยิ่งขึ้นไป ”

โดย กมลชนก [14 ส.ค. 2546 , 01:14:45 น.] ( IP = 203.209.12.182 : : )

สลักธรรม 1 “ ขอถวายพระพร มีบุรุษคนหนึ่งก่อไฟไว้ในฤดูหนาว ไม่ได้ดับไฟ ได้ไปที่อื่นเสีย ไฟนั้นได้ไหม้นาของบุรุษคนใดคนหนึ่ง เจ้าของนาก็จับบุรุษนั้นไปถวายพระราชา กราบทูลว่า ข้าแต่เทพเจ้า บุรุษนี้เผานาของข้าพระองค์ บุรุษนั้นจะต้องตอบว่า ข้าพระองค์ไม่ได้เผานาของบุรุษนี้ด้วยไฟที่ข้าพระองค์ไม่ได้ดับ ไฟที่ไหม้นาของบุรุษนี้ก็เป็นไฟอื่นต่างหาก ข้าพระองค์ไม่มีโทษ ดังนี้ อาตมภาพขอถามมหาบพิตรว่า บุรุษนั้นจะมีโทษหรือไม่ ? ” “ ต้องมีโทษ พระผู้เป็นเจ้า ” “ เพราะเหตุไร มหาบพิตร ? ” “ เพราะเหตุว่า ถึงบุรุษนั้นจะหมายเอาไฟก่อนก็ตาม แต่ก็ควรได้รับโทษด้วยไฟหลัง ” “ ข้อนี้ก็ฉันนั้นแหละ มหาบพิตร คือบุคคลทำกรรมดีหรือชั่วอันใดไว้ด้วยนามรูปนี้ แล้วนามรูปอื่นก็ถือกำเนิดด้วยกรรมนั้น เพราะฉะนั้น เขาจึงไม่พ้นจากบาปกรรม ” “ ขอนิมนต์อุปมาให้ยิ่งขึ้นไปอีก ” “ ขอถวายพระพร เหมือนอย่างว่าบุรุษคนหนึ่ง ถือเอาประทีปเข้าไปที่เรือนโรงแล้วกินข้าว ประทีปก็ลุกลามไปไหม้หญ้า หญ้าก็ลุกลามไปไหม้เรือน เรือนก็ลุกลามไปไหม้หมู่บ้าน ชาวบ้านจึงพากันจับบุรุษนั้น แล้วถามว่า เหตุไรเจ้าจึงเผาบ้าน บุรุษนั้นจึงตอบว่า เราไม่ได้เผาบ้าน เรานั่งกินข้าวอยู่ด้วยประทีปอื่นต่างหาก ไฟที่ไหม้บ้านเป็นไฟอื่นอีกต่างหาก เมื่อโต้เถียงกันอย่างนี้ เขาจึงพากันมาเฝ้ามหาบพิตร กราบทูลว่า มหาราชเจ้าจะรักษาประโยชน์ของใครไว้ พระเจ้าข้า มหาบพิตรจะตรัสตอบอย่างไร ? ” “ โยมจะตอบว่า จะรักษาประโยชน์ของชาวบ้านไว้ ” “ เพราะอะไร มหาบพิตร ? ” “ เพราะว่า ถึงบุรุษนั้นจะกล่าวอย่างนั้นก็จริง แต่ว่าไฟนั้นเกิดมาจากประทีปดวงก่อนนั้นเอง ” “ ข้อนี้ก็ฉันนั้นแหละ มหาบพิตร คือถึงนามรูปอันมีในที่สุดแห่งความมรณะเป็นนามรูปอื่น ส่วนนามรูปที่ปฏิสนธิ เป็นนามรูปอื่นก็ตาม แต่ว่านามรูปนั้นเกิดจากนามรูปเดิม เพราะฉะนั้น เขาจึงไม่พ้นจากบาปกรรม ” “ ขอนิมนต์อุปมาให้ยิ่งขึ้นไปอีก ”

โดย กมลชนก [14 ส.ค. 2546 , 01:18:28 น.] ( IP = 203.209.12.182 : : )

สลักธรรม 2 “ ขอถวายพระพร เหมือนอย่างว่า มีคนใดคนหนึ่งหมั้นทาริกา(เด็กหญิง)ที่ยังเด็ก ๆ อยู่ไว้ ให้ของหมั้นแล้วกลับไป ต่อมาภายหลังเด็กหญิงคนนั้นก็เติบโตขึ้น มีบุรุษอีกคนหนึ่งมาให้ของหมั้นแล้วแต่งงาน บุรุษที่หมั้นไว้ก่อนจึงมาต่อว่าบุรุษนั้นว่า เหตุไรเจ้าจึงนำภรรยาของเราไป บุรุษนั้นก็ตอบว่า เราไม่ได้นำภรรยาของเจ้าไป ทาริกาเล็ก ๆ คนนั้น ที่เจ้าขอไว้ ได้ให้ของหมั้นไว้นั้น เป็นคนหนึ่งต่างหาก ทาริกาที่เติบโตแล้ว ที่เราสู่ขอแล้วนี้ เป็นคนหนึ่งอีกต่างหาก เมื่อบุรุษทั้งสองนั้นโต้เถียงกันมาเฝ้ามหาบพิตร พระองค์จะทรงวินิจฉัยให้หญิงนั้นแก่ใคร ? ” “ให้แก่บุรุษคนก่อนนะซิ พระผู้เป็นเจ้า ” “ เพราะเหตุใด มหาบพิตร ? ” “ เพราะเหตุว่า ถึงบุรุษนั้นจะกล่าวอย่างนั้นก็จริง แต่ทาริกานั้นก็เติบใหญ่ต่อมาจากทาริกาเล็ก ๆ นั้นเอง ” “ ข้อนี้ก็ฉันนั้นแหละ มหาบพิตร คือถึงนามรูปอันมีต่อไปจนกระทั่งตายเป็นนามรูปอื่น ส่วนนามรูปที่ปฏิสนธิเป็นนามรูปอื่นก็ตาม แต่นามรูปนั้นก็เกิดมาจากนามรูปเดิมนั่นเอง เพราะฉะนั้น เขาจึงไม่พ้นจากบาปกรรม ” “ ขอนิมนต์อุปมาให้ยิ่งกว่านี้อีก ”

โดย กมลชนก [14 ส.ค. 2546 , 01:23:29 น.] ( IP = 203.209.12.182 : : )

สลักธรรม 3 “ ขอถวายพระพร เหมือนอย่างว่า บุรุษคนใดคนหนึ่ง ซื้อหม้อนมสดจากมือนายโคบาล แล้วฝากนายโคบาลนั้นไว้ ด้วยคิดว่า พรุ่งนี้เช้าจึงจะมารับเอาไป ต่อมานมสดนั้นก็กลายเป็นนมส้ม บุรุษนั้นมาก็บอกนายโคบาลว่า จงให้หม้อนมสดนั้นแก่เรา นายโคบาลนั้นก็ส่งหม้อนมส้มให้ ฝ่ายผู้ซื้อก็กล่าวว่า เราไม่ได้ซื้อนมส้มจากเจ้า เจ้าจงให้นมสดแก่เรา นายโคบาลก็ตอบว่า นมสดนั้นแหละกลายเป็นนมส้ม เมื่อคนทั้งสองนั้น โต้เถียงกันไม่ตกลง ก็พากันมาเฝ้ามหาบพิตร พระองค์จะทรงวินิจฉัยให้คนไหนชนะ ? ” “ โยมต้องวินิจฉัยให้นายโคบาลชนะ ” “ เพราะอะไร มหาบพิตร ? ” “ เพราะถึงบุรุษนั้นกล่าวอย่างนั้นก็จริง แต่นมส้มนั้นก็ได้เกิดมาจากนมสดนั่นเอง ” “ ข้อนี้ก็ฉันนั้นแหละ มหาบพิตร ถึงนามรูปที่มีต่อมาจนกระทั่งเวลามรณะเป็นนามรูปอื่น ส่วนนามรูปที่ปฏิสนธิเป็นนามรูปอื่นก็ตาม แต่ก็เกิดมาจากนามรูปเดิมนั่นแหละ เพราะฉะนั้น เขาจึงไม่พ้นจากบาปกรรม ขอถวายพระพร ” “ พระผู้เป็นเจ้าแก้ถูกต้องดีแล้ว ” http://picdb.thaimisc.com/dokgaew/1782-2.gif

โดย กมลชนก [14 ส.ค. 2546 , 01:25:40 น.] ( IP = 203.209.12.182 : : )

สลักธรรม 4 ฏีกามิลินท์ ก็ปัญหาข้อนี้ เป็นปัญหาลึก กุลบุตรทั้งหลายไม่ควรทำความพอใจด้วยเพียงเนื้อความที่เรากล่าวนแล้ว ควรคิดด้วยปัญญาของตนแล้วๆ เล่าๆ ควรกำหนดเบื้องหน้าแห่งบุญ เนื้อความอันใดดีกว่า เนื้อความที่เรากล่าวแล้ว ก็ควรถือเอาเนื้อความอันนั้น คำว่า นามรูป หมายอรูปขันธ์ ๔ ที่เป็นวิบาก คือ เป็นผลแห่งกรรม ซึ่งได้ชื่อว่านาม เพราะหมายความว่า น้อมไป คำว่า รูป หมายความว่าสิ้นสูญไปด้วยเย็นร้อนเป็นต้น คำว่า “ นามรูปอื่น ” หมายถึงนามรูปในอนาคต ที่มีอยู่ในสุคติและทุคติ ที่เกิดสืบต่อไปด้วยนามรูปปัจจุบันนี้ เปรียบเสมือนกับพืชมะม่วงเป็นฉะนั้น อธิบายเพิ่มเติม คำว่า “ นามรูป ” ในที่นี้ท่านหมายถึง “ จิต ” และ “ กาย ” ส่วนคำว่า “ นามรูปนี้ ” เป็น “นามรูปอื่น ” ท่านหมายความว่า บุคคลที่ยังเกิดอยู่นั้น เพราะผลกรรมของตน ( นามรูปนี้ ) ที่กระทำไว้แต่ชาติก่อนถ้าเป็นกรรมชั่วให้ผล ถึงจะเกิดอีกกี่ชาติ ( นามรูปอื่น ) ก็หาพ้นจากบาปกรรมที่ตนทำไว้แต่เดิมไม่ จนกว่าจะไม่เกิดอีกถึงจะพ้นจากผลกรรมเหล่านั้น จาก...มิลินทปัญหา ฉบับพร้อมด้วยอรรถกถา ฎีกา แปลโดย...ปุ้ย แสงฉาย http://picdb.thaimisc.com/dokgaew/1948-12.gif

โดย กมลชนก [14 ส.ค. 2546 , 01:31:04 น.] ( IP = 203.209.12.182 : : )

สลักธรรม 5 ขอบคุณมากครับคุณกมลชนก ที่นำเรื่องนี้มาลง เพราะจะได้หาความรู้ควบคู่กับการเข้าอบรบ ในหลักสูตรเร่งรัด ที่ทางอภิธรรมเปิดอยู่ขณะนี้ครับผม

โดย เทพธรรม [14 ส.ค. 2546 , 05:25:34 น.] ( IP = 203.107.205.208 : : )

สลักธรรม 6 อนุโมทนาค่ะคุณกมลชนก ..ตัวอย่างมากๆอย่างนี้ทำความเข้าใจง่ายดีค่ะ

โดย น้องกิ๊ฟ [14 ส.ค. 2546 , 21:35:32 น.] ( IP = 202.129.46.105 : : )

สลักธรรม 7 อนุโมทนาครับ. มิลินทปัญหาตอนนี้สำคัญมากครับ. ไม่ทราบว่าส่วนอธิบายเพิ่มเติมนั้น อยู่ในฎีการด้วยหรือเปล่าครับ ถ้าเปล่าใครเป็นคนอธิบายครับ.

โดย แววตะวัน [15 ส.ค. 2546 , 22:59:03 น.] ( IP = 169.210.15.181 : : )

สลักธรรม 8 ขอร่วมอนุโมทนาด้วยกับการเป็นสื่อกลางในการเผยแผ่พระสัจธรรมอันจะนำชนให้พ้นทุกข์ได้ทุกยุคทุกสมัย สาธุ..

โดย ร่มสาละ [5 ธ.ค. 2546 , 04:12:58 น.] ( IP = 202.5.88.157 : : 192.168.0.50 )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด