ตอบปัญหา..มัฌชิมตรี

---

สวัสดีครับน้องๆ ขออนุโมทนาด้วยนะครับ วันนี้พี่เณรเข้ามาเฉลย ใครถูก - ใครผิด ดูเอาเองนะครับอิอิ ข้อที่ 1. ถามว่าคนโดยมากทั่ว ๆ ไป มักพูดกันว่า จิตเกิดและดับเท่านั้น แต่ทำไมพระอรรถกถาจารย์ จึงพูดไว้ถึง ๓ ขณะเล่า ? เฉลย....ตามธรรมดาของสังขตธรรม คือธรรมที่ถูกปรุงแต่ง ย่อมมีการเกิดดับด้วยกันทั้งนั้น แต่ส่วนใหญ่จะพูดเฉพาะขณะเท่านั้น ..คือเวลาที่เกิดที่ดับเท่านั้น เพราะเป็นขณะที่ปรากฎชัดไงครับ ซึ่งแท้จริงแล้วก็มีทั้งขณะที่เกิดขึ้น ขณะที่ตั้งอยู่ และขณะที่ดับไปครบทั้ง ๓ ขณะนะครับ คือ ขณะเกิดขึ้น ขณะตั้งอยู่ และขณะดับไป หมายความว่า......อาการที่รูปนามนั้นปรากฏขึ้น เป็นอุปาทขณะ ...... ขณะที่รูปนามดับไปนั้น เป็นภังคขณะ แต่ในระหว่างที่รูปนามกำลังปรากฎอยู่นั้น จัดเป็นฐีติขณะ ซึ่งระหว่างกลางของขณะเกิดกับขณะดับนั่นเอง อย่างนี้เป็นสภาวะครับ คือ เป็นความจริงของธรรมที่ถูกปรุงแต่ง เป็นสามัญลักษณะเหมือนกันหมด เรียกว่า...เป็นธัมมฐีติ.......เป็นธัมมนิยาม คำว่าเกิด – ดับ นั้น หมายถึง นามรูปเกิดดับ นอกจากนามรูปแล้วไม่มีอะไรมาเกิดดับ หมายความว่าหากยังมี นามรูปอยู่ตราบใดก็จะต้องมีการเกิดดับอยู่ตราบนั้น แต่การเกิด-ดับ ของนามรูปนั้นแตกต่างกันคือ นาม เ เกิด – ดับ ไปถึง 17 จิตตักขณะใหญ่แล้ว รูป 22 เว้น วิญญัติรูป 2 และลักษณะรูป 4 จึงจะดับไปครั้งหนึ่ง ในอติมหันตารมณ์วิถี มีจิตเกิดดับทั้งหมด 46 ดวง เป็นไปตามลำดับของธรรมนิยามครับ คือตั้งแต่เกิดอตีตภวัง๕ ไปจนถึง ตทาลัมพพนะ 2 ขณะ แล้วจึงดับต่อไปเป็นภวังคบาต นี่แหละครับเรียกว่าการ เกิด – ดับ.

โดย พี่เณรชิต [19 ส.ค. 2546 , 16:23:38 น.] ( IP = 203.107.207.169 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

สลักธรรม 1 ข้อที่ 2. ถามว่า..นามธรรมคือจิต ที่เกิดขึ้นตั้งอยู่และดับไปนั้น ถ้าว่าโดยความเป็นวิถีจิตแล้ว จะเป็นวิถีจิตได้ทั้งหมดหรือไม่ เพราะเหตุใด? เฉลย..เป็นไม่ได้นะครับ เพราะจิตบางจำพวกที่ทำปฏิสนธิกิจ ภวังคกิจ และจุติกิจ เป็นจิตที่ทำงานพ้นออกไปจากทวารไงครับ ดังนั้นจึงจัดเป็นวิถีจิตไม่ได้ สำหรับจิตที่พ้นวิถีนั้นได้แก่ ภวังคจิต 19 ดวงคือกามภวังคจิต 10 ดวง มหัคคตภวังคจิต 9 ดวง ส่วนจิตที่เป็นวิถีได้นั้น มีอยู่ด้วยกันทั้งหมด 70 ดวงคือ จิต 89 แล้วเว้นภวังคจิต 19 ดวง เมื่อกี๋นี้ออกไปไงขอรับอิอิ

โดย พี่เณรชิต [19 ส.ค. 2546 , 16:35:02 น.] ( IP = 203.107.207.169 : : )

สลักธรรม 2 ข้อที่ 3. ถามว่าคำว่า "ภวังคจิต" กับ "วิถีวิมุติตจิต" สองคำนี้มีความหมายแตกต่างกันอย่างไร อธิบายมาด้วย เฉลย...คำว่า ภวังคจิตเป็นจิตที่ทำกิจสืบต่อภพชาติ เริ่มตั้งแต่เกิด ต่อจากปฏิสนธิจิตเป็นต้นมา จนกระทั่งในบางครั้ง ก็ไปเกิดหน้าจุติจิตเป็นที่สุดก็มี คือ อุเบกขาสันตีรณจิต 2 ดวง มหาวิบากจิต 8 ดวง และมหัคคตวิบากจิต 9 ดวง และภวังคจิตนี้จะเกิดมีหลังจากปฏิสนธิจิต ซึ่งจะเรียกภวังคจิตดวงนั้นว่า.ปฐมภวังค์ หลังจากนั้นจะเกิดเรื่อยๆมา จนถึงหน้ามโนทวารที่ในปฎิสนธิวิถี รวมภวังค์ที่เกิดในวิถีนั้น หลังปฏิสนธิ หน้ามโนทวาร รวมแล้ว เป็นภวังค์ 15 - 16 ขณะ นอกจากนั้นเวลาที่สุดวิถีจิตลงไปครั้งหนึ่งก็ลงภวังค์ไปครั้งหนึ่ง และเวลานอนหลับสนิทๆก็เป็นภวังค์ทั้งหมดครับ ส่วน "วิถีวิมุตติจิต" หมายถึง ขณะที่ทำภวังคกิจอยู่ท่านเรียกว่าวิถีวิมุตติจิต" เพราะทำกิจพ้นวิถี ไม่สามารถที่จะขึ้นมารับอารมณ์ใหม่ ที่ขึ้นสู่วิถีได้คร๊าบบบบบ

โดย พี่เณรชิต [19 ส.ค. 2546 , 16:55:25 น.] ( IP = 203.107.207.169 : : )

สลักธรรม 3 ข้อที่ 4..ถามว่า... ในพระบาลีที่ว่า " จกฺขุญฺจ ปฏิจฺจ รูเป จ อุปฺปชฺติ จกฺขุวิญฺญาณํ ซึ่งแปลว่า "เพราะอาศัยตา ๑ รูปทั้งหลาย ๑ จักขุจึงเกิดได้ สงสัยว่าตาอย่างเดียว สามารถรับกระทบรูปได้หลายรูปหรือ โปรดตอบพร้อมอธิบาย เฉลย...ครับถูกแล้วครับผม ก็ปสาทตาอย่างเดียวที่เกิดมาจากกรรม เป็นสมุฏฐานนั่นแหละครับ มีความสามารถรับรูปได้หลายๆรูปครับ เช่น รับรูปสีแดง รับรูปสีเขียว รับรูปสีส้ม เป็นต้นครับ

โดย พี่เณรชิต [19 ส.ค. 2546 , 17:09:37 น.] ( IP = 203.107.207.169 : : )

สลักธรรม 4 ข้อที่ 5.ถามว่า.. ในอติมหันตารมณ์วิถีทั้งหมด ๑๗ ขณะนั้น ถ้าจะถามว่า อาศัยวัตถุอะไรเกิดขึ้นบ้าง และสามารถเกิดได้กี่ภูมิเพราะเหตุใด? เฉลย...ยกเว้นทวิปัญจวิญญาณ 10 ดวง ที่อาศัยหทัยวัตถุเกิดทั้งหมด และสามารถเกิดได้เฉพาะกามภูมิเท่านั้น . เพราะวิถีตทาลัมพนะจะเกิดในภูมิอื่นๆไม่ได้ครับ เพราะตทาลัมพนะจะเกิดได้ต้องประกอบด้วย ลักษณะ 5 ประการคือ 1.ต้องเป็นกามภูมิ 2. ต้องเป็นกามบุคคล 3. ต้องเป็นกามชวนะ 4. ต้องเป็นกามอารมณ์ 5. ต้องเป็นพลวะอารมณ์ -->คืออารมณ์ที่มีกำลัง ตทาลัมพนะจึงเกิดได้ครับผม เย้ๆๆๆจบแล้วครับ ขอความเจริญในกุศล อันประกอบไปด้วยปัญญาบารมี จงอุดหนุนท่านผู้มีศรัทธา ให้เจริญงอกงามในกุศลตลอดไปนะครับผม

โดย พี่เณรชิต [19 ส.ค. 2546 , 17:21:33 น.] ( IP = 203.107.207.169 : : )

สลักธรรม 5 กราบขอบพระคุณพี่เณรชิตมากค่ะ อ่านแล้ว เป็นคำตอบที่ชัดเจนมาก ทำให้เกิดความรู้ความเข้าใจเพิ่มขึ้นหลายอย่างค่ะ

โดย เซิ่น [19 ส.ค. 2546 , 18:59:55 น.] ( IP = 169.210.30.48 : : )

สลักธรรม 6 กราบขอบพระคุณพี่เณรชิตค่ะ ที่มาให้ความรู้อย่างละเอียด ด้วยการถาม - ตอบปัญหาเรื่องวิถีจิต ได้ความรู้เกี่ยวกับภวังคจิตมากๆเลยค่ะ

โดย ธัญธร [19 ส.ค. 2546 , 20:32:55 น.] ( IP = 203.113.71.164 : : )

สลักธรรม 7 ขอบพระคุณมากค่ะ ..ได้รับความรู้มากเลยทีเดียว ...ขอเก็บไว้อ่านซ้ำเพื่อทำความเข้าใจนะคะ..

โดย น้องกิ๊ฟ [19 ส.ค. 2546 , 23:36:49 น.] ( IP = 202.129.46.79 : : )

สลักธรรม 8 การถามการตอบ ทำให้เข้าใจถึงแก่นธรรมยิ่ง ช่างดีแท้

โดย เณรวัส [20 ส.ค. 2546 , 11:16:42 น.] ( IP = 203.144.228.200 : : )

สลักธรรม 9 กราบขอบพระคุณครับพี่เณรชิต ตอบได้ละเอียดครอบคลุมหมดทุกกระบวนท่าเลยนะครับ ...ทำบุญไว้ด้วยอะไร...ทำไมถึงทั้งเก่งและหล่ออย่างนี้ขอครับ???

โดย น้องจุก [20 ส.ค. 2546 , 13:17:41 น.] ( IP = 203.113.33.8 : : )

สลักธรรม 10 อิ อิ อิ เอิ๊กๆ เป็นอย่างนี้มานานแย้วเฮ ๕๕๕๕๕๕๕๕

โดย พี่เณร [21 ส.ค. 2546 , 03:53:16 น.] ( IP = 203.107.212.182 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด