ฝึกวิปัสสนาแล้วสงสัยในเรื่องของนามรู้ กับนามรู้สึก

---

กรณีขณะกำลังทำวิปัสสนาแล้วเกิดอาการคันที่แขน หรือขา เราควรกำหนดจิตว่าเป็นนามรู้ หรือนามรู้สึก เพราะที่คันก็คือแขน หรือขา ในเฉพาะส่วนที่คัน และตัวเราคือผู้รู้สึก เนื่องจากยังเป็นมือใหม่หัดขับ แถมขับรถเก่าเกียร์ ธรรมดา จึงทำให้บางครั้งสับสนเล็ก ๆ ระหว่างนิยาม คือคำจำกัดความต่าง ๆ แต่เราพยายามใช้ความเข้าใจส่วนตัวให้ง่าย ๆ เข้าไว้ เช่น การทำวิปัสสนา ก็เปรียบเสมือนการทำจิตของเราแบ่งแยกตัวเราให้เป็นเสมือนไม่ใช่ตัวเรา แต่เป็นวัตถุธาตุอย่างหนึ่ง โดย ขา คือขา แขน คือแขน แบ่งออกเป็นส่วน ๆ ของมันไป ไม่ยึดติดว่ามันคือเรา ไม่ทราบว่าที่พอเข้าใจเช่นนี้ผิดถูกประการใด ครับ กรุณาช่วยสอนสั่ง เพิ่มเติมด้วยขอรับ

โดย ปู้ต่ง [23 ก.ย. 2546 , 10:50:55 น.] ( IP = 203.113.38.12 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

สลักธรรม 1 สวัสดีค่ะผู้ที่ใช้นามว่า..ปู้ต่ง ขอตอบตามเหตุอดีตของแต่ละบุคคลก่อนนะค่ะ ตรงที่ถามมาว่า " กรณีขณะกำลังทำวิปัสสนาแล้ว เกิดอาการคันที่แขนหรือขา เราควรกำหนดจิตว่าเป็นนามรู้ หรือนามรู้สึก" ต้องกำหนดตรงกับสภาพความเป็นจริงนะคะ ที่ว่าในขณะนั้นอาการคันมีมากจนเรียกว่ารู้สึกคัน ก็ต้องกำหนด..นามรู้สึก.. แต่ทว่าการคันนั้นคุณทราบว่ามาจากสาเหตุใด เช่นยุงกัด - หรือโดนหมามุ่ยปลิวมาโดน ก็เป็นสภาพรู้..ก็ต้องกำหนดนามรู้ค่ะ

โดย อาจารย์บุษกร เมธางกูร [23 ก.ย. 2546 , 17:07:33 น.] ( IP = 203.107.203.225 : : )

สลักธรรม 2 ส่วนคำถามที่ว่า การทำวิปัสสนา ก็เปรียบเสมือนการทำจิตของเราแบ่งแยกตัวเรา ให้เป็นเสมือนไม่ใช่ตัวเรา แต่เป็นวัตถุธาตุอย่างหนึ่ง โดย ขา คือขา แขน คือแขน แบ่งออกเป็นส่วน ๆ ของมันไป ไม่ยึดติดว่ามันคือเรา ไม่ทราบว่าที่พอเข้าใจเช่นนี้ผิดถูกประการใด. ผิดแน่นอนนะคะ.. เพราะว่าความจริงที่องค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงประกาศพระสัทธรรมนั้น เป็นความจริงแท้แน่นอนนะคะ พระองค์ทรงเห็นแจ้งในขันธ์ ๕ ว่า เป็นไปโดยเหตุปัจจัย ไม่มีคนหรือใครๆเป็นเจ้าของเลย นอกจากนั้นคำว่า แขน ขา นานาชนิด ที่เรียกว่าอวัยวะต่างๆที่มีกันอยู่ครบ ๓๒ บ้าง ไม่ครบบ้างนั้นเกิดมาจากอะไร ดังเช่น ในความประกอบกันของส่วนต่างๆ ที่เราเห็นว่าเป็นคนนั้นแท้จริงแล้ว ได้แก่...รูปธรรมที่เกิดขึ้นมาจากสมุฏฐาน ๔ อย่างค่ะ

โดย อาจารย์บุษกร เมธางกูร [23 ก.ย. 2546 , 17:21:10 น.] ( IP = 203.107.203.225 : : )

สลักธรรม 3 แต่จะอธิบายเพียงเรื่องที่สำคัญเท่านั้นก่อนนะคะคือ อวินิพโภครูป ๘ และเอกันตกัมมชรูป ๙ เพราะเป็นโครงสร้างสำคัญของชีวิตในมนุษยภูมิ โดยเฉพาะกลุ่มเอกันตกัมมชรูป ๙ เป็นรูปที่เกี่ยวเนื่องด้วยกรรมในอดีต เป็นตัวสร้างรูปเหล่านี้ขึ้น และเป็นที่มาของพฤติกรรมต่าง ๆ ของมนุษย์ ส่วนสัททรูป (เสียง) เป็นรูปปรมัตถ์แท้ ซึ่งเกิดจากจิตและอุตุในปัจจุบันภพ ไม่ได้เกิดจากกรรมในอดีต จึงขอแยกและงดกล่าวถึงรายละเอียดในที่นี้นะคะ องค์ประกอบพื้นฐานของรูปทุกชนิด ต้องมีอย่างน้อย ๔ ธาตุ เป็นประธานของรูปอื่น ๆ เรียกว่า มหาภูตรูป ๔ ส่วนที่เหลืออีก ๒๔ รูป จะต้องอาศัยมหาภูตรูป ๔ เกิดเรียกว่า อุปาทายรูป

โดย อาจารย์บุษกร เมธางกูร [23 ก.ย. 2546 , 17:27:57 น.] ( IP = 203.107.203.225 : : )

สลักธรรม 4 ธาตุประธานหรือมหาภูตรูป ๔ นั้น ได้แก่ ธาตุดิน มีลักษณะเด่น คือ ความแข็งหรือความอ่อน เช่น กระดูก กล้ามเนื้อ อวัยวะทุกส่วน ธาตุน้ำ มีลักษณะเด่น คือ การไหลและเกาะกุม เช่น น้ำเลือด น้ำเหลือง ในเนื้อเยื่อทุกส่วนจะมีน้ำเป็นส่วนประกอบสำคัญ ทำให้เนื้อเยื่อต่าง ๆ เกาะกลุ่มกันได้ ไม่กระจัดกระจายออกไป ธาตุไฟ มีลักษณะเด่น คือ ให้ความร้อนและพลังงาน ในการเผาผลาญอาหารใน ร่างกาย และยังทำให้ร่างกายแก่ชราทรุดโทรม เช่น ผมหงอก ฟันหัก เป็นต้น ธาตุลม มีลักษณะเด่น คือ ความเคร่งตึง เคลื่อนไหว เช่น ลมหายใจทำให้เกิดการกระเพื่อมของทรวงอก ตามไขข้อต่าง ๆ สามารถเหยียดยืดออกและหดงอเข้าได้ การเคลื่อนไหวทุกส่วน เกิดจากคุณสมบัติของธาตุลมนั่นเอง

โดย อาจารย์บุษกร เมธางกูร [23 ก.ย. 2546 , 17:32:49 น.] ( IP = 203.107.203.225 : : )

สลักธรรม 5 ภายในธาตุทั้ง ๔ แต่ละธาตุ จะมีคุณสมบัติเฉพาะตัว ๔ อย่าง คือ สี กลิ่น รส โอชะ เช่นภายในธาตุดินเองจะมีทั้งสี กลิ่น รส โอชะ ประจำธาตุดินอยู่ ธาตุอื่น ๆ ก็เช่นกัน ดังนั้นองค์ประกอบพื้นฐานของรูปธรรม จึงมีอยู่ ๘ รูป ซึ่งแยกออกจากกันไม่ได้เลย คือ ดิน น้ำ ไฟ ลม สี กลิ่น รส โอชะ เรียกว่า อวินิพโภครูป ๘ นอกจากกลุ่มอวินิพโภครูป ๘ แล้ว รูปปรมัตถ์แท้ที่สำคัญอีก ๙ รูป เป็นรูปที่เกิดจากกรรมโดยตรง กัมมชรูปทั้ง ๙ นั้น ได้แก่ ชีวิตรูป เป็นรูปอย่างหนึ่งเกิดจากกรรมเป็นสมุฏฐาน แทรกอยู่ในทุกเนื้อเยื่อของร่างกาย มีหน้าที่รักษารูปที่เกิดพร้อมกับตนให้คงอยู่ และเป็นไปได้ตลอดอายุของรูปนั้น ๆ

โดย อาจารย์บุษกร เมธางกูร [23 ก.ย. 2546 , 17:37:44 น.] ( IP = 203.107.203.225 : : )

สลักธรรม 6 หทยวัตถุรูป เป็นรูปที่เกิดจากกรรมเป็นสมุฏฐาน ตั้งอยู่ภายในช่องเนื้อเยื่อหัวใจ โตเท่าเมล็ดดอกบุนนาค เป็นที่อาศัยเกิดของจิต (จิตประเภทมโนธาตุ และมโนวิญญาณธาตุ) เพื่อการรู้ธรรมารมณ์ ปสาทรูป ๕ เป็นรูปที่เกิดจากกรรม ปสาทรูป หมายถึง รูปที่มีความใสเป็นที่อาศัยเกิดของจิต ประเภทปัญจวิญญาณ รูปที่มีความใสนี้มีอยู่ 5 อย่าง คือ จักขุปสาทรูป โสตปสาทรูป ฆานปสาทรูป ชิวหาปสาทรูป และกายปสาทรูป ตำแหน่ง รูปร่างสัญฐาน และการเรียงตัวของเนื้อเยื่อเฉพาะ ๆ ของรูปทั้ง ๕ ไม่เหมือนกัน ปสาทรูป ๕ จึงเป็นที่อาศัยเกิดของจิตได้เพียงบางดวง และไม่ก้าวก่ายกัน เช่น จักขุปสาทรูป เป็นที่ตั้งของจักขุวิญญาณเพื่อทำหน้าที่เห็นเท่านั้น ส่วนโสตปสาทรูปจะเหมาะสำหรับเป็นที่อาศัยเกิดของโสตวิญญาณเพื่อทำหน้าที่ได้ยินเท่านั้น จักขุวิญญาณจะไปอาศัยเกิดที่จักขุปสาทรูป เพื่อทำหน้าที่เห็นเท่านั้น ปสาทรูปอื่นก็เช่นเดียวกัน คือ เป็นที่อาศัยเกิดของจิตเฉพาะดวง โดยจิตนั้นมีความสามารถรับอารมณ์ได้เฉพาะอารมณ์ของตน ๆ ไม่ปะปนกัน

โดย อาจารย์บุษกร เมธางกูร [23 ก.ย. 2546 , 17:41:44 น.] ( IP = 203.107.203.225 : : )

สลักธรรม 7 ภาวรูป ๒ เป็นรูปที่เกิดจากกรรมเป็นสมุฏฐาน แสดงสภาพความเป็นหญิง (อิตถีภาวะ) เป็นชาย (ปุริสะภาวะ) ภาวรูปนี้จะแทรกอยู่ในทุกเนื้อเยื่อของ ร่างกายเช่นกัน การแสดงความเป็นหญิงหรือเป็นชายนั้น อาศัยเครื่องหมายที่แสดงออก 4 อย่าง คือ รูปร่าง ลักษณะเฉพาะ นิสัยใจคอ และกิริยาอาการ ความสำคัญของรูป คือ การเรียนรู้ถึงกฎเกณฑ์การอิงอาศัยกัน ของรูปและนาม รูปเป็นที่ตั้งที่อาศัยของจิตเพื่อให้จิตทำงานได้ เมื่อเป็นเช่นนี้คุณคิดว่าใครละคะจะมีความสามารถ แยกกระจายธรรมะเช่นนี้ได้ ..นอกจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้า... เท่านั้น

โดย อาจารย์บุษกร เมธางกูร [23 ก.ย. 2546 , 17:46:27 น.] ( IP = 203.107.203.225 : : )

สลักธรรม 8 และการที่ทางมูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ ได้เปิดให้มีการอบรมวิปัสสนานั้น ก็มุ่งหมายที่จะหยิบยื่นความจริง ให้แก่ท่านที่เข้ามาอบรม เพื่อประโยชน์ของท่านเอง โดยหวังเพียงว่าจะได้ช่วยเหลือเพื่อนร่วมทุกข์ เกิด แก่ เจ็บ ตาย ให้พ้นความวิปลาสค่ะ ขออธิบายเพียงแค่นี้คะเพราะจะต้องเตรียมตัว ออกไปโรงพยาบาลเพื่อรับการบำบัดรักษา ที่ รพ.ธนบุรี คุณหมอนัดเวลา 18.30 น. ขอให้เกิดความเข้าใจในปัญหาชีวิตได้โดยไว้นะคะ ด้วยความปรารถนาดี บุษกร เมธางกูร.

โดย อาจารย์บุษกร เมธางกูร [23 ก.ย. 2546 , 17:52:43 น.] ( IP = 203.107.203.225 : : )

สลักธรรม 9 อ่านมาหลายรอบแล้วค่ะ ด้วยความสุขใจ เพราะได้รับความรู้ที่กระทัดรัดเป็นหมวดหมู่..ว่าด้วยเรื่องของรูปที่สำคัญและเกี่ยวข้องกับการเจริญสติปัญญา ..ในปัญหาของนามรู้และนามรู้สึก ทั้งยังกระจายให้เข้าใจอย่างชัดเจนว่า ที่เป็นกลุ่มเป็นก้อนนั้น คือการมาประชุมกันของธาตุต่างๆ ที่มีลักษณะเฉพาะของตนๆ .. และทำงานอิงอาศัยกันกับจิต...ที่เน้นให้เห็นถึงคำสอนที่ว่า ชีวิตประกอบไปด้วยรูปกับนามเท่านั้น .. เป็นคำอธิบายที่กระจายสภาพของชีวิตอย่างไม่เหลือตัวตนไว้ให้เชื่อถือ ..... รู้สึกถึงความสูงส่งของพระสัพพัญญุตญาณนั้นค่ะมากมายเลยคะ และก็นึกถึงคุณค่าของอภิธรรมมูลนิธิที่มีการเรียนการสอนเพื่อทำลายความวิปลาส ..ภูมิใจที่ได้เข้ามาสัมผัสกับสถานที่นี้ค่ะ กราบขอบพระคุณอาจารย์ในคำอธิบายครั้งนี้ค่ะ

โดย น้องกิ๊ฟ [23 ก.ย. 2546 , 18:13:22 น.] ( IP = 202.129.45.6 : : )

สลักธรรม 10 เมื่อได้มีโอกาสศึกษาพระอภิธรรม จะทำให้เข้าใจเรื่องชีวิตมากขึ้น ทำให้ความเห็นผิดอย่างเหนียวแน่น ที่คิดว่าเป็นตัวตน คน สัตว์ นั้นจะคลายลง กราบขอบพระคุณอาจารย์บุษกรค่ะ

โดย เซิ่น [23 ก.ย. 2546 , 19:31:40 น.] ( IP = 203.155.226.189 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด