มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


ปกิณณกาภิธรรมปุจฉาพยากรณ์ โดยพระครูศรีโชติญาณ ตอนที่ ๕๐




ถาม เรื่องของสังขตะ กับ อสังขตะมีเท่าไร คืออะไรบ้าง เมื่อว่าโดยองค์ธรรมแล้วได้แก่อะไร ?
ตอบ เรื่องของสังขตะมี ๒ อย่าง คือ
(ก) โลกียสังขตะ ได้แก่ โลกียจิต ๘๑ เจตสิก ๕๒ รูป ๒๘
(ข) โลกุตตรสังขตะ ได้แก่ โลกุตตรจิต ๘ ดวงและเจตสิกที่ประกอบอีก ๓๖ ดวง
โลกุตตรอสังขตะมี ๑ คือ ได้แก่ พระนิพพาน ๑ และสิ่งที่มิใช่ โลกียและโลกุตตร
แต่เป็นอสังขตะมี ๒ คือได้แก่ อากาศ กับ บัญญัติ

โดย เพ็ญภัทร์ [2 ต.ค. 2546 , 20:25:01 น.] ( IP = 203.155.221.240 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ
[ 1 ] [ 2 ]


  สลักธรรม 1

ถาม สัมปชัญญะมีเท่าไร คืออะไรบ้าง และหมายความว่าอย่างไร?
ตอบ สัมปชัญญะมี ๔ คือ
ก.สาตถกสัมปชัญญะ
ข.โคจรสัมปชัญญะ
ค.สัปปายสัมปชัญญะ
ฆ.อสัมโมหสัมปชัญญะ

โดย เพ็ญภัทร์ [2 ต.ค. 2546 , 20:27:17 น.] ( IP = 203.155.221.240 : : )


  สลักธรรม 2

(๑)สาตถกสัมปชัญญะ นั้นหมายความว่า ต้องรู้อารมณ์ที่มีประโยชน์หรือไม่มีประโยชน์ เช่น เวลาจะเดินต้องมีเหตุผลว่าเดินไปนั้น เดินไปเพื่อประโยชน์อะไร ก็ต้องทราบว่าเพื่อจะเปลี่ยนอิริยาบถหรือเพื่อแก้ทุกข์ อย่างนี้เรียกว่าอารมณ์นี้มีประโยชน์ ถึงแม้อารมณ์อื่นๆก็เหมือนกัน เช่น เวลารับประทานข้าว ต้องทราบว่าเรารับประทานเพื่ออะไร ถ้าคนเราจะไม่รับประทานอาหารเสียจะดีไหม อย่างนี้ย่อมจะเป็นไปไม่ได้ ก็จะต้องรู้เหตุผลว่า รับก็เพื่อกำจัดเวทนาเท่านั้นเอง การกำหนดรู้อย่างนี้เรียกว่า สาตถกสัมปชัญญะ


(๒)โคจรสัมปชัญญะ คือหมายถึง รู้ว่าอารมณ์อย่างนั้นจะควรหรือไม่ควรให้จิตตกไปในอารมณ์นั้นๆ เช่น ขณะที่เรากำลังกัมมัฏฐานอยู่ ไปคิดเรื่องที่ไม่ควรจะคิด เช่นคิดอยากจะทำบุญเลี้ยงพระ เมื่อคิดไปก็ทำให้จิตของตนตกไปในอารมณ์ที่เป็นกามาวจรไม่ทันต่ออารมณ์ที่เป็นสภาวะก็ทำให้อารมณ์เสียไป ฉะนั้นการที่เรามารู้ในขณะเข้ากัมมัฏฐานว่าอารมณ์อย่างไรควรจะให้จิตตกไปหรือไม่ การที่รู้อย่างนี้เรียกว่า โคจรสัมปชัญญะ

โดย เพ็ญภัทร์ [2 ต.ค. 2546 , 20:28:16 น.] ( IP = 203.155.221.240 : : )


  สลักธรรม 3

(๓)สัปปายสัมปชัญญะ หมายความว่ารู้ปัจจัยเป็นสบายมี ๔ คือ

ก.รู้ว่าอาหารอย่างนี้สมควรจะรับประทานหรือไม่รับประทาน เมื่อรับประทานเข้าไปแล้วจะแสลงหรือไม่ หรือว่าการรับประทานอาหารมากจนเกินไปอย่างนี้สมควรจะรับประทานหรือไม่ ก็ทำให้อึดอัดไม่เป็นอันกำหนดกัมมัฏฐาน ทำให้จิตซึมหรือเชื่องช้าไป ไม่เป็นที่สบาย

ข.เสนาสนะเป็นที่สบาย เราต้องรู้ว่าเสนาสนะอย่างที่ว่าคับแคบเกินไป ถ้าไปอยู่ที่นั้นแล้วจะเกิดอึดอัดในใจ หรือว่าที่เข้ากัมมัฏฐาน ก็ต้องรู้ว่าที่ในนั้นไม่สมควร

ค.รู้ในบุคคลเป็นที่สบายคือ รู้ว่าบุคคลที่อยู่ร่วมกับเรานั้นจะเป็นผู้รู้จักรักษาอารมณ์ของตนหรือไม่ หรือจะเป็นผู้นำแต่เรื่องที่จะทำอารมณ์ของตนให้เสียไปอย่างนี้ จำเป็นต้องรู้ แล้วเว้นแต่บุคคลเช่นนั้นเสีย เลือกคบแต่กัลยามิตร มีอาจารย์ผู้ที่สอบกัมมัฏฐานให้แก่ตน เป็นต้น
ฆ.รู้กัมมัฏฐานเป็นที่เหมาะแก่จริต เช่น ราคะจริตจะต้องใช้กัมมัฏฐานเช่นไร หรือในขณะจะปฏิบัติวิปัสสนากัมมัฏฐาน ถ้าหากผู้นั้นเป็นคนมีตัณหาอย่างหยาบเป็นจริต ก็จะต้องเจริญกายานุปัสสนาสติปัฏฐานอย่างนี้เป็นต้น การที่มารู้ในปัจจัยทั้ง ๔ เป็นที่สบายอย่างนี้ ชื่อว่า สัปปายสัมปชัญญะ

โดย เพ็ญภัทร์ [2 ต.ค. 2546 , 20:29:17 น.] ( IP = 203.155.221.240 : : )


  สลักธรรม 4

(๔)อสัมโมหสัมปชัญญะ รู้ในสัมปชัญญะปัพพะ เช่น เมื่อผู้บำเพ็ญวิปัสสนากัมมัฏฐานจะรับประทานอาหารจะต้องพิจารณาโดยไม่หลงทาง โดยวิธี ๑๐นัย คือ
๑.ขณะเมื่อจิตอยากกินอาหารเกิดขึ้น ต้องรู้
๒.ขณะรับประทานอาหาร ต้องรู้
๓.ขณะเมื่อหย่อนมือลงหยิบของ ต้องรู้
๔.ขณะรวบตะร่อมอาหาร มีข้าวเป็นต้น ต้องรู้อย่างนี้เป็นต้นฯ

โดย เพ็ญภัทร์ [2 ต.ค. 2546 , 20:29:57 น.] ( IP = 203.155.221.240 : : )


  สลักธรรม 5

ถาม ตามพระอภิธรรมเล่ม ๑ ว่าไว้ตอนที่ว่า...ด้วยอายุของรูป ว่ารูป ๖ รูป คือวิญญัติรูป ๒ กับ ลักษณะรูป ๔ มีอายุไม่ถึง ๑๗ ขณะของจิต ถ้ากระนั้นรูปทั้ง ๖ รูปนี้ไปดับลงในขณะจิตไหน และรูปอย่างนี้มีในวิถีไหนได้บ้าง?
ตอบ จิตที่ทำให้
วิญญัติรูปเกิดมี ๓๒ ดวงคือกามชวนะ ๒๙ มโนทวาราวัชชนะจิต ๑ อภิญญาจิต ๒
ก.กามชวนะ ๒๙ ดวง วิญญัติรูปเกิดได้ในจิตเป็นชวนะทุกๆดวง
ข.มโนทวาราวัชชนะจิต ๑ ให้เกิดรูปได้ หมายความว่ามโนทวารมนสิการต้องมีขึ้นก่อนว่าจะพูดเรื่องอะไร ฉะนั้นรูปทั้ง ๒ จึงเริ่มเกิดตั้งแต่ดวงนั้นเป็นต้นไป
ค.อภิญญาจิต ๒ ให้เกิดรูปคือ เมื่อเข้าฌานอภิญญาแล้วอธิษฐานให้เหาะหรือพูดเสียงดังก็ได้ อาการอย่างนั้นเป็นวิญญัติรูปอย่างหนึ่ง ซึ่งเกิดจากอภิญญาจิต

โดย เพ็ญภัทร์ [2 ต.ค. 2546 , 20:31:37 น.] ( IP = 203.155.221.240 : : )


  สลักธรรม 6

ถาม ในพระอภิธรรมพิสดารเล่มที่ ๑ หน้า ๒๑๔ บรรทัดที่ ๕ ทำไมท่านจึงจัดผลจิตเป็นกุศลท่านจัดแต่มรรคเท่านั้น สมกับคำที่ว่า มรรคเป็นกุศลผลเป็นไวิบาก และยิ่งกว่านั้นท่านยังไม่จัดกิริยาจิตไว้ในโลกุตตรอีกด้วย แต่ในที่แห่งเดียวกันนั้นท่านยังจัดอรหัตตผลจิตเป็นกิริยาอีกด้วย เท่าที่เป็นเช่นนี้เพราะเหตุใด?

ตอบ ข้อนี้อุบาสิกาแนบไม่ตอบว่าอย่างไร เป็นแต่เพียงให้ความเห็นว่าท่านสงเคราะห์ไว้อย่างนั้นเอง เหมือนกับวิญญาณ ๖ ท่านก็รวมมโนธาตุเป็นมโนวิญญาณธาตุด้วย นี่ก็สงเคราะห์ไว้อย่างเดียวกัน

โดย เพ็ญภัทร์ [2 ต.ค. 2546 , 20:33:24 น.] ( IP = 203.155.221.240 : : )


  สลักธรรม 7

ถาม ตามที่พระอภิธรรมพิสดารเล่มที่ ๑ หน้า ๑๑๕ แสดงวิถีฌานมันทะ และติกขะบุคคลไว้ มีอดีตภวังค์และมีชวนะเพียง ๔ หรือ ๕ ขณะเท่านั้น ซึ่งไม่มีถึง ๗ ขณะเหมือนกับวิถีมรรคอาทิมิกอริยบุคคล เท่าที่เป็นเช่นนี้ เพราะเหตุไร?

ตอบ เหตุที่จะไม่ให้เกิดมีอดีตภวังค์ในมโนทวารารวิถีนั้น มีเหตุหลายอย่าง เป็นต้นว่า
๑. อารมณ์ละเอียดเกินไป เช่นอารมณ์เป็นบัญญัติและนามธรรมหรือสุขุมรูปซึ่งมากระทบกับทวารอย่างนี้ไม่มีอดีตภวังค์
๒. เพราะเกี่ยวกับอารมณ์นั้นเป็นอดีตล่วงไปแล้ว หรืออารมณ์นั้นเป็นอนาคต คือยังไม่มาถึง ซึ่งไม่มีอารมณ์มากระทบต้องใช้จิตน้อมนึกเอาเอง จึงไม่มีอดีตภวังค์

โดย เพ็ญภัทร์ [2 ต.ค. 2546 , 20:34:31 น.] ( IP = 203.155.221.240 : : )


  สลักธรรม 8





นุนาครับ









โดย พี่เณร [4 ต.ค. 2546 , 05:27:30 น.] ( IP = 203.107.203.221 : : )


  สลักธรรม 9

ขอบพระคุณมากค่ะ ..ได้ทบทวนและรับความรู้เพิ่มเติมหลายอย่างเลยค่ะ
อนุโมทนาค่ะ...

โดย น้องกิ๊ฟกับพี่ดา [4 ต.ค. 2546 , 21:58:06 น.] ( IP = 203.107.208.158 : : )


  สลักธรรม 10

In general road aces picture bullets free texas hold em game http://www.ajcarvelli.com/en/free-texas-hold-em variations?

โดย free texas hold em - - free texas hold em [18 ส.ค. 2549 , 09:37:49 น.] ( IP = 85.185.236.236 : : 213.240.225.101, 85.185.236.236, 85.185.236.236 )
[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org