ปกิณณกาภิธรรมปุจฉาพยากรณ์ โดยพระครูศรีโชติญาณ ตอนที่ ๕๑

---

ถาม อสังขาริกจิตสามารถจะเป็นปัจจัยให้เกิดสสังขาริกจิตในวิถีใดวิถีหนึ่งบ้างไหม? ถ้าได้ก็แล้วไป ถ้าไม่ได้ทำไมมหากุศลญาณสัมปยุตต๒ดวงๆใดดวงหนึ่งในมรรควิถีหรือฌานวิถีจึงเป็นปัจจัยให้เกิดมหัคคตะ และโลกุตตรซึ่งเป็นสสังขาริกได้เล่า? ตอบ ในมรรควิถีหรือฌานวิถีนั้น จะชื่อว่าอสังขาริกของกามาวจรเป็นปัจจัยให้เกิดสสังขาริก คือ มหัคคตะและโลกุตตรไม่ได้เพราะอัปปนา ๒๖ กับกามาวจรนั้นมีอารมณ์ต่างกัน และในมรรควิถีนั้นเป็นอาเสวนะปัจจัยไม่ได้ เพราะกามาวจรชวนะมีอารมณ์เป็นกาม แต่มรรคจิตมีอารมณ์เป็นพระนิพพาน ถึงผลจิตจะมีอารมณ์เป็นพระนิพพานอย่างเดียวกับมรรคก็ตาม แต่มรรคจิตกับผลจิตเป็นจิตคนละชาติจึงจัดเป็น อาเสวนะปัจจัยไม่ได้ฯ

โดย เพ็ญภัทร์ [8 ต.ค. 2546 , 21:47:45 น.] ( IP = 203.155.221.240 : : )

สลักธรรม 1 ถาม คำว่า ถีนะ กับ มิทธะ เกิดกับสสังขาริกจิตทั้ง ๕นั้นคืออย่างไร? ตอบ คำว่า สสังขาริกจิตมีถีนะมิทธะเกิดด้วยนั้น คือหมายความว่า สสังขาริกจิตนั้นเป็นจิตที่มีกำลังน้อย คือมีกำลังอ่อนถีนมิทธะจึงเกิดได้ เช่น ขณะเรากำลังนั่งฟังเทศน์อยู่เกิดไม่พอใจในเทศน์ที่ตนกำลังฟังอยู่นั้น ก็ให้เกิดท้อในใจหรือทำให้เกิดท้อถอยในใจอ่อนกำลังลงเช่นนี้ ความไม่พอใจนั้นเป็นสสังขาริกจิตเกิดขึ้นโดยอาศัยเสียงของพระที่เทศน์นั้น แล้วไม่พอใจจัดเป็นโทสะสสังขาริกขณะเกิดความท้อถอยนั้นจัดเป็นถีนมิทธะ ขณะที่ไม่พอใจนั้นจัดเป็นโทสสสังขาริกจิต แต่ไม่แน่เสมอไป เพราะถีนมิทธะนี้ท่านจัดเป็นอนิยตโยคีเจตสิก คือประกอบไม่แน่นอน หรือถูกเขาชักชวนไปลักของ แต่ไปด้วยความไม่ใคร่เต็มใจนัก อย่างนี้ก็เป็นจิตที่มีกำลังอ่อน แล้วเกิดความท้อใจอย่างนี้ก็จัดเป็นถีนะมิทธะเกิดกับโลภะสสังขาริกได้เหมือนกัน แต่สสังขาริกที่เกิดโดยลำพังจิตนึกเฉยๆ เช่น นึกที่จะขโมยของที่เขาไม่ให้หลายๆครั้ง ก็จัดเป็นสสังขาริกจิตเหมือนกัน แต่ท่านไม่จัดกรรม แต่ถ้าสสังขาริกจิตนี้เกิดขึ้นโดยถูกผู้อื่นชักชวนไปทำกรรมนั้น จึงจะสำเร็จเป็นกรรมขึ้นได้

โดย เพ็ญภัทร์ [8 ต.ค. 2546 , 21:54:54 น.] ( IP = 203.155.221.240 : : )

สลักธรรม 2 ถาม อายุของรูปเท่าที่ท่านกำหนดไว้ว่า ๑๗ ขณะของจิตตักขณะใหญ่ก็น่าฟังอยู่ แต่ถ้าวิถีของฌานท่านกล่าวว่ามีชวนะเกิดไม่มีกำหนด เช่นนี้รูปจะดับได้อย่างไร ตอบ ความจริงรูปจะต้องดับเมื่อครบขณะจิต ๑๗ ขณะเสมอ ถึงแม้ว่าวิถีของจิตจะไม่มีกำหนดว่าเท่าไรก็ตามที แต่เมื่อครบ ๑๗ ขณะของจิตแล้ว ก็เป็นอันดับทีเดียว เพราะการดับของรูปนี้จะดับในขณะจิตไหนก็ได้ไม่เลือก ต่อเมื่อครบ๑๗ ขณะของจิตตักขณะละก็ดับทีเดียว ฉะนั้นท่านจึงกำหนดวิถีจิตว่าต้องมี ๑๗ ขณะเพราะถือเอาอายุของรูปนี้แหละเป็นหลักฯ

โดย เพ็ญภัทร์ [8 ต.ค. 2546 , 22:00:17 น.] ( IP = 203.155.221.240 : : )

สลักธรรม 3 ถาม ตามที่ท่านว่าผู้ที่เคยบำเพ็ญศรัทธาและศีลมา เมื่อปฏิบัติวิปัสสนาจะต้องเห็นอนิจจังชัดก็ดี หรือผู้ที่เคยทำสมาธิเป็นสมถะ มาทำวิปัสสนาจะตองเห็นทุกขังชัดก็ดี หรือผู้ที่เคยบำเพ็ญปัญญามา มาปฏิบัติวิปัสสนาเข้าเห็นแต่อนัตตาชัดก็ดี นั้นน่ะมีเหตุผลเป็นอย่างไร?

โดย เพ็ญภัทร์ [8 ต.ค. 2546 , 22:07:23 น.] ( IP = 203.155.221.240 : : )

สลักธรรม 4 ตอบ ผู้ที่เคยบำเพ็ญศรัทธาและศีลมา เมื่อมาได้เจริญวิปัสสนาเข้า ย่อมเห็นแต่อนิจจังชัดนั้นจริง เพราะเดิมทีตนมีความเชื่อว่า ตนเองจะพ้นจากความทุกข์ได้ด้วยอาศัยศีลอย่างเดียว เห็นว่าศีลนี้เป็นของวิเศษเลิศลอยไม่มีคุณธรรมอย่างอื่นเทียบ! ครั้นมาเจริญวิปัสสนาเข้าก็เห็นศีลนั้นเป็นของไม่เที่ยง ซึ่งตรงกับความเข้าใจอยู่เดิมก็ย่อมจะปักใจลงที่อนิจจังนั้นชื่อว่าเจริญอนิจจานุปัสสนา เจริญวิปัสสนาเจริญถึงพระโสดาปัตติมรรคแล้วท่านเรียกผู้สำเร็จนั้นว่าศรัทธานุสารี ส่วนมรรคที่เหลืออีก๓ และผลที่เหลืออีก๔ รวมเป็น๗นั้นท่านเรียกว่า อนิมิตตนิพพาน ส่วนผู้ที่ทำสมาธิมาก่อน เมื่อมาเจริญวิปัสสนาเข้าก็ย่อมเห็นแต่ทุกขังชัดเพราะเหตุว่าธรรมดาคนที่ทำสมาธิย่อมเกิดความสุขมาก ต่อเมื่อเจริญวิปัสสนาเข้าแล้วย่อมเห็นความสุขนั้นทนอยู่ไม่ได้ ก็ย่อมมีใจปักจี๋ลงที่ทุกข์ที่เดียว เพราะตนไม่เคยเห็นทุกข์เข้าใจว่าเป็นความสุขมาเสียนาน เมื่อมาประสพทุกข์เช่นนั้นเข้าก็ตกใจมีใจนี้น้อมไปในทุกข์นั้น ชื่อว่าเจริญทุกขานุปัสสนา เมื่อได้สำเร็จเป็นพระโสดาบันหากผู้นั้นได้รูปฌานท่านเรียกว่ากายสักขี หากผู้นั้นสำเร็จเป็นพระอรหันต์ และได้ทั้งรูปและอรูปฌานท่านเรียกผู้ที่หลุดพ้นนั้นว่าอุภโตภาควิมุตติ นิพพานของผู้บำเพ็ญสมาธิชื่ออัปปนิหิตนิพพาน ส่วนผู้ที่เคยบำเพ็ญปัญญามา หากได้บำเพ็ญวิปัสสนาเข้าย่อมเห็นอนัตตาชัด เพราะผู้ที่มีปัญญาโดยมากมักเกี่ยวกับมีทิฏฐิแรงมาก ฉะนั้นเจ้าลัทธิอาจารย์ต่างๆจึงเป็บผู้มีปัญญา ส่วนมากครั้นได้มาเจริญวิปัสสนาเข้าก็ย่อมจะเห็นอนัตตาชัดเจนชื่อว่าเป็นผู้เจริญอนัตตานุปัสสนา ครั้นปัญญาแก่กล้าข้นจึงได้เป็นมหาโสดาปัตติมรรค ท่านเรียกว่า ธัมมานุสารี และตั้งแต่โสดาปัตติผลไปจนถึงอรหัตตมรรค ท่านเรียกว่าทิฏฐิปัตตะ ถ้าได้อรหัตตผลท่านเรียกว่า ปัญญาวิมุตติ นิพพานที่ผู้บำเพ็ญปัญญามาท่านเรียกว่า สุญญตนิพพานฯ

โดย เพ็ญภัทร์ [8 ต.ค. 2546 , 22:07:52 น.] ( IP = 203.155.221.240 : : )

สลักธรรม 5 อนุโมทาในกุศลอาจิณกรรมค่ะ

โดย พี่ดา [9 ต.ค. 2546 , 15:54:30 น.] ( IP = 203.113.32.6 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด