ปกิณณกาภิธรรมปุจฉาพยากรณ์ โดยพระครูศรีโชติญาณ ตอนที่ ๕๔

---

ถาม คำว่า นิโรธ กับคำว่า นิโรธสมาบัติ ต่างกันอย่างไร ตอบ เฉพาะศัพท์ว่า นิโรธ นั้นก็หมายถึง ความดับเท่านั้น ต่อเมื่อเอาไปประกอบกับบทอื่นเข้าก็หมายเอาสิ่งนั้นดับด้วย คือดับอะไร หรืออะไรดับ และดับอย่างโลกีย์หรือโลกุตตร ถ้าดับอย่างโลกียเป็นสังขตนิโรธ ถ้าดับอย่างโลกุตตร คืออย่างแน่นอน สิ่งที่ถูกดับแล้วไม่ต้องดับอีก ดับอย่างนี้เป็นอสังขตนิโรธ

โดย เพ็ญภัทร์ [28 ต.ค. 2546 , 14:17:23 น.] ( IP = 203.155.221.240 : : )

สลักธรรม 1 เช่นคำว่า ยํ กิญจิ สมุทยธมฺมํ สพฺพนฺตํ นิโรธธมฺมํ ดังนี้เป็นต้น อันหมายถึง ลักษณะของความไม่เที่ยงแห่งสังขาร มีการเกิดขึ้นและดับไปเป็นธรรมดา นิโรธในที่นี้เป็นสังขตนิโรธ เช่นคำว่า ปญฺจกฺขนฺธา นิโรโธนาม นิพฺพานํ อันนี้หมายถึงดับขันธ์จากสังสารวัฏฏ์ นี้เป็นสังขตนิโรธ หรือคำว่านิโรธสจฺจ อันนี้หมายถึงดับทุกข์และดับสมุทย อันนี้ก็เป็นอสังขตนิโรธอีกเหมือนกัน ฉะนั้นคำว่านิโรธสมาบัตินั้น นิโรธในที่นี้หมายถึงดับจิตและเจตสิกโดยไม่มีเหลือ ส่วนคำว่าสมาบัตินั้นหมายถึงเข้าอยู่ด้วยดี หรือเข้าถึงพร้อม ถ้าจะพูดให้เข้าใจได้ง่ายๆแล้ว ก็หมายความว่าเข้าถึงพร้อมด้วยความดับไม่มีเหลือแห่งจิตและเจตสิกนั่นแหละ เรียกว่านิโรธสมาบัติ และคำว่าสมาบัตินี้มีอยู่ ๓ นัย คือ . ฌานสมาบัติ . ผลสมาบัติ . นิโรธสมาบัติ

โดย เพ็ญภัทร์ [28 ต.ค. 2546 , 14:21:58 น.] ( IP = 203.155.221.240 : : )

สลักธรรม 2 ฌานสมาบัตินั้นได้แก่ รูปฌานและอรูปฌาน และฌานสมาบัตินี้ มีอารมณ์ที่ได้มาจากกัมมัฏฐานที่ตนได้อาศัยเพ่งมาตั้งแต่ต้นนั้น เช่นกสิณเป็นต้น สมาบัตินี้เข้าได้ทั้งพระเสกขและพระอเสกขตลอดทั้งปุถุชนด้วย ส่วนผลสมาบัตินี้มีนิพพานเป็นอารมณ์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสมาบัตินี้เข้าได้เฉพาะพระอริยบุคคล ๘ เท่านั้น แต่นิโรธสมาบัตินั้นไม่มีอารมณ์เลย เพราะดับเสียแล้วซึ่งจิตและเจตสิก สมาบัตินี้จะเข้าได้แต่เพียงพระอนาคามีบุคคลและพระอรหันตตบุคคล และต้องเป็นฌานลาภีบุคคล คือ เป็นผู้ที่ทำฌานได้แล้วอย่างสมบูรณ์ทั้งรูปฌานและอรูปฌานจึงจะเข้านิโรธสมาบัติได้

โดย เพ็ญภัทร์ [28 ต.ค. 2546 , 14:23:01 น.] ( IP = 203.155.221.240 : : )

สลักธรรม 3 ส่วนบุคคลนอกจากนี้เข้าไม่ได้ เพราะบุคคลที่จะเข้าถึงสมาบัตินั้นไม่ว่าจะเป็นสมาบัติอะไรก็ตาม จะต้องเป็นผู้ที่ได้สมาธิมาแล้วอย่างมั่นคงจนถึงอัปปนา และต้องเป็นผู้มีวสีคล่องแคล่วในการทำฌานแล้วด้วย มิฉะนั้นจะเข้าสมาบัติอะไรไม่ได้ทั้งนั้น เพราะการที่จะเข้าถึงความดับเสียซึ่งจิตและเจตสิกได้นั้น จำเป็นต้องอาศัยสมาธิที่มีกำลังกล้าเต็มที่จึงจะเข้าได้ แต่ในเรื่องที่ว่าไม่มีลมหายใจนั้น อันนี้เป็ธรรมดาของผู้ที่ได้ทำสมาธิเต็มที่จนมีกำลังกล้าแล้วก็จะอยู่ได้โดยไม่ต้องอาศัยลมหายใจ ส่วนอาหารก็เหมือนกัน เพราะแต่ลมหายใจยังไม่ต้องอาศัยแล้วยังอยู่ได้ ทำไมกับการไม่ต้องกินซึ่งอาหารแล้วจะอยู่ไม่ได้ ส่วนเรื่องที่ไฟไม่ไหม้หรือฆ่าไม่ตายและอะไรต่ออะไรอีกนั้น อันนี้เป็นเรื่องของอภิญญานี้เป็นวิชาพิเศษที่เกิดจากสมาธิที่มีกำลังอันแรงกล้า ถึงขนาดปัญจมฌาน หรือเป็นอานิสงส์ของผู้ที่ทำฌานได้นั่นเอง

โดย เพ็ญภัทร์ [28 ต.ค. 2546 , 14:24:01 น.] ( IP = 203.155.221.240 : : )

สลักธรรม 4 แต่อย่างไรก็ตามเรื่องนี้ขอให้เป็นเรื่องที่พิเศษ เป็นเรื่องของท่านที่ได้อบรมปัญญาบารมีมาแล้วอย่างมากมายหาเป็นธรรมที่จะพึงมีแก่สาธารณชนทั่วไปไม่ ฉะนั้นถ้าหากเราเอาไปเทียบกับคนธรรมดาแล้วก็จะทำให้เรานึกไปว่าเป็นไปไม่ได้ อนึ่งในการที่ท่านเข้าใจว่า นิโรธเป็นตัวอุเบกขาในฌานที่ ๕ นั้น ความเข้าใจนี้ยังไขว้เขว่กันอยู่ เพราะอุเบกขานั้นเป็นเวทนาขันธ์เป็นสังขตธรรมหรือเป็นสังขารธรรม ส่วนนิโรธนั้นเป็นอสังขตธรรม หรือเป็นวิสังขารธรรม เป็นธรรมที่ไม่นับเนื่องเข้าในเบญจขันธ์ ส่วนเรื่องอิทธินั้นเกิดขึ้นด้วยอำนาจของฌาน หาได้เกี่ยวเนื่องกับนิโรธไม่

โดย เพ็ญภัทร์ [28 ต.ค. 2546 , 14:25:01 น.] ( IP = 203.155.221.240 : : )

สลักธรรม 5 สาธุ สาธุ สาธุ อ่านแล้วเข้าใจมากๆเลยครับผม อย่างนี้บุญที่คุณเล็กได้ทำมานี้ จะต้องช่วยส่งเสริมคุณเล็ก ให้มีความแม่นยำในพระอภิธรรมแน่ๆเลยครับ อนุโมทนานะครับ

โดย พี่เณร [28 ต.ค. 2546 , 17:16:51 น.] ( IP = 203.155.231.29 : : )

สลักธรรม 6 และขอเรียนถามว่า ๑.ฌาณลาภีบุคคล ที่เข้านิโรธสมาบัติได้นั้น ต้องเป็นผู้มีขันธ์ ๕ หรือ ขันธ์ ๔, หรือทั้งสองท่านคะ ๒.ถ้ามีผู้มีขันธ์ ๕ อยู่ด้วยแล้ว นิโรธสมาบัตินั้นดับเสียแล้วซึ่งจิตและเจตสิก ไม่ดับรูปด้วยหรือคะ ขอบคุณค่ะ

โดย น้องสงสัย [29 ต.ค. 2546 , 00:11:35 น.] ( IP = 203.113.39.6 : : )

สลักธรรม 7 สาธุ อนุโมทนาขอรับ เข้าใจขึ้นอีกแล้วขอรับ ขอบพระคุณขอรับ

โดย ซาโย [30 ต.ค. 2546 , 20:56:27 น.] ( IP = 202.28.169.165 : : unknown )

สลักธรรม 8 ขอบคุณมากค่ะเพราะว่าตอนนี้กำลังทำรายงานในเรื่อง ฌานสมาบัติพอดีเลยค่ะ

โดย มาย [20 ก.ย. 2547 , 17:11:43 น.] ( IP = 203.150.217.111 : : 203.113.61.4 )

สลักธรรม 9 อยารู้เรื่องของฌานสมาบัติ 8 มีอะไรบ้าง

โดย กิ๊ฟ [6 มิ.ย. 2548 , 20:23:07 น.] ( IP = 203.151.140.117 : : 203.113.61.71 )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด